Silah ticareti Avrupa’ya döndü

Biliyoruz ki dünyanın gündeminde bir süredir ABD-İran arasındaki gerilim vardı. Bu gerilimin savaşa dönüşeceği muhtemel bir durumdu. Bu sürede aslında dünyada daha ilginç bulduğum bir takım olaylar yaşanıyor. Küresel silah ticareti Avrupa’ya dönmüş durumda. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün (SIPRI) mart ayında yayımladığı rapor silah gücünün nereye yöneldiğini de açıklıyor.
 SIPRI hakkında kısa bir özet geçmek istiyorum. 1966 yılında Stockholm’de kurulmuştu. Silahlanma ve savunma bütçeleri gibi konularda veri toplar. Son yayımladıkları rapora baktığımızda küresel silah akışının önemli bir seviyede arttığını görüyoruz. Şimdi diyebiliriz ki Orta Doğu'da, Karadeniz'in kuzeyinde savaş var. Ama durum biraz daha farklı. Bu artışın sahibi Avrupalı devletler.
 Avrupa’nın son 5 yıllık silah ithalatının tam olarak %210 arttığını, dünya üzerinde en büyük alıcı konumuna geldiğini fark ediyoruz. Tabii bunun en önemli sebebi Ukrayna. Ukrayna bu pazarda savaştan önce %1’in altında iken şu anda %9'la dünya üzerinde en fazla silah ithalatı yapan ülke konumuna geldi. Bir de Avrupa’da son 5 yıldır özellikle dikkat çeken Rusya korkusu da Avrupa'nın listenin başına gelmesine sebep oldu. Tabii önceleri bu akışın sadece Orta Doğu üzerinde yoğunlaştığını biliyoruz. Ama şu son yıllarda işler fazlasıyla değişti.
 Biraz daha piyasayı incelersek ABD küresel ihracatın %42'sine hâkim. Dünya üzerinde bir silah deposu olsaydı sadece bu da ABD’de olurdu. İstikrarlı bir yükseliş söz konusu. Önceki yıllarda bu oran %36’ydı. Bir de akışın değiştiğini söylemiştik. Son 20 senedir ABD ürettiği silahların çoğunluğunu Orta Doğu’ya satıyordu. Ama bu 2026 raporu bizlere Avrupa’nın Orta Doğu’nun önüne geçtiğini söylüyor.
 Listenin ikinci sırasında ise Fransa yer alıyor. Özellikle Mısır ve Hindistan’a ihracat yaptığını biliyoruz. Önceden ikinci sırada yer alan Rusya’ydı. İhracat oranının %64 azaldığını görüyoruz. Bu da gayet doğal bir durum. Her ne kadar ekonomik olarak zor duruma düşürse de, sonuçta ürettikleri silahları kendileri kullanacaklar.
 Raporun en önemli kısmı Çin olmalı. İthalatını %72 azalttığını görüyoruz. Bu silahsızlanmadan ziyade tam bir yerlileşme örneği. Önceden satın aldıkları silahları şu anda üretip satıyorlar. Bu gücün yer değiştirmesi için temel nokta. Son yıllarda en çok mücadele etmeye çalıştığımız nokta.
 Tabii bu rapora sadece silah ticareti olarak bakmamak lazım. Başlı başına bir ekonomiyi oluşturuyor. ABD bu liderlik koltuğunda oturmasıyla, ekonomiyi yönlendiriyor. Diğer tarafında ise üretilen her bir silah dünya üzerinde barışı o kadar uzaklaştırıyor. Hindistan-Pakistan arasındaki savaşta kullanılan silahların ithal olduğu resmi bir şekilde belgelenmişti. Zaten pek de gizli bir durum yok artık dünyada. Bu üretilen silahlar birilerinin cebine para olarak girerken birilerinin ocağına ateş olarak düşüyor. Yıllardan beridir değişmeyen bir durum.
 Sonuca baktığımızda Avrupa’nın bu kadar silahlanması gelecek hakkında soru işaretleri oluşturuyor. Dünya her gün yarının siyasi ortamına hazırlanıyor. Bundan dolayı da Avrupa güç için silaha ihtiyaç duyacağının farkında.