Operation Epic Fury

Bölge üzerinde uzun zamandır bir gerilim vardı. Yakın zamanda da iddialara göre müzakere masalarından bir sonuç alamadıkları için böylesine bir yola başvurdular. 28 Şubat’ta gerçekleşen ‘Operation Epic Fury’ başlangıcıyla ABD ve İsrail, İran’a savaş açtı. Son günlerde İran’a düşen füzelerin çok fazla olduğunu biliyoruz. Aynı şekilde İran, ABD üslerini vuruyor.
Ekonomik olarak da Hürmüz Boğazı’nın kapatıldığını duyurdular. Yakın zamanda yakıttaki fiyat dengesizliklerini izleyebiliriz. ABD ise İran gemilerini vuruyor. Geçtiğimiz gün İran’dan atılan füze parçaları Hatay’a düşmüştü. Dün ise Nahçıvan Havalimanı’na İHA düştü. İran’ın bu tutumu bölge üzerindeki refahı doğrudan etkiliyor.
Savaşın her şeyden önce bir maliyet gerçeği vardır. ABD ekonomisinde 4 günde 2 milyar dolarlık bir gerçeklikten söz ediyoruz. İran’ın Hürmüz hamlesi sonucunda Brent petrolün bugün sert tepkilerle 85 dolar bandına çıktığını gözlemliyoruz. Bu durum uzun süre devam ederse 100 dolar bandını da geçebilir. Tabii petroldeki bu artışın ülkelerin ekonomisine olan etkisini tahmin edebiliyoruz.
ABD Başkanı Trump, bu savaşın kısa süreceğini söylemesine rağmen gidişat hakkında yorum yapabilmek oldukça zor. Senato ve Trump’ın harcamalardan kısmaya niyeti yok gibi duruyor. İran’a karadan bir operasyon oldukça zor duruyor. Aynı şekilde İran’ın bölge üzerindeki vekil güçleri savaşa dâhil ederek tamamen yıpratmaya odaklanması da ABD için en kötü senaryolardan biri. Washington şu anda her ne kadar Trump’la aynı düşünceye sahip olsa da ne kadar sürdürebilecekleri meçhul.
4 Mart tarihinde Hatay’ın Dörtyol ilçesine füze parçaları düştü. Bu durum savaşın gidişatı açısından oldukça sıkıntılı bir davranış. Her şeyden önce Türkiye’ye yapılacak bir müdahalenin bedelinin büyük olacağını çevredeki komşularımız başta olmak üzere her ülke biliyor. İran durumu her ne kadar kaza olarak bırakmaya çalışsa da bu duruma temkinli yaklaşmalıyız. Şu an için her ne kadar savaşa müdahale etmemeye çalışsak da Hakan Fidan’ın İranlı mevkidaşıyla yaptığı görüşmelere dikkat etmek gerekir. Bölge üzerinde Türkiye oldukça potansiyel bir güçtür; NATO’ya bağlı bir ülkedir.
Son olarak yıllar geçtikçe kavramların her ne kadar ilerlediğini düşünsek de devletlerin egemenlik haklarının bu kadar ihlal edildiği dönem yoktu yakın zamanda. Artık bazı kavramlar geriye gidiyor. Bugün ABD’ye hangi ülke işine geliyorsa o ülkenin iç işlerine müdahil olma yetkisi verilmiş gibi. İşin garip tarafı uluslararası hukukta böyle bir kararı verdirebilecek kimse yok.