Aynaya Baktığınızda Dişleriniz Uzamış Gibi Geliyorsa: Diş Eti Çekilmesi Neden Sessizce Başlar?

Polikliniğin kapısı sabahın erken saatlerinde açıldığında, genelde aynı cümleyle karşılaşırım:
“Hocam dişlerim uzamış gibi… Bir gariplik var ama tam anlatamıyorum.”

Aslında anlatıyorlar. Sadece adını koymak zor. Diş eti çekilmesi dediğimiz şey tam da böyle başlıyor; fark edilmeden, sessizce.

Geçen hafta orta yaşlı bir hastam geldi. Düzenli dişlerini fırçaladığını, hatta bu konuda çok titiz olduğunu söyledi. Haklıydı da. Çantasında diş fırçası, diş macunu, ağız gargarası eksik değildi. Ama muayenede diş etleri belirgin şekilde çekilmişti. “Nasıl olur hocam?” diye sordu. İşte mesele tam da burada başlıyor.

Çoğu insan diş eti çekilmesini ihmalden sanıyor. Oysa bazen fazla özen, bazen de yanlış alışkanlıklar bu sorunun başlıca nedeni oluyor.

Sert bastırarak diş fırçalamak mesela… Temiz olsun diye yapılan bu hareket, yıllar içinde diş etini adeta törpülüyor. Diş eti sabırlıdır ama dayanıklılığı sınırsız değildir. Sürekli baskı gördüğünde geri çekilir. Kimse bunu bir günde fark etmez; aynaya her baktığınızda yavaş yavaş olur.

Bir başka sık karşılaştığım neden diş taşları. “Hocam ben hiç ağrı hissetmedim” diyen hastaların çoğunda, diş eti altına gizlenmiş taşlar çıkar. Ağrı yapmaz, kanamaz, sessizdir ama diş etini aşağı doğru iter. Taş temizliği yıllarca ertelendiğinde, diş eti artık kendini koruyamaz hale gelir.

Elbette herkesin diş eti aynı değildir. Bazı insanlar doğuştan ince ve hassas diş etine sahiptir. Ne kadar dikkat ederlerse etsinler, çekilmeye daha yatkındırlar. Bu bir ihmal değil, genetik bir durumdur. Ama ne yazık ki çoğu hasta bunu geç öğrendiği için kendini suçlar.

Bir de gece diş sıkanlar var. Çoğu bunu kabul etmez, farkında bile değildir. Ama sabah çene ağrısıyla uyanıyorsanız, dişlerinizde açıklanamayan hassasiyet varsa, diş eti çekilmesi için zemin hazırlanmış demektir. Dişlere binen fazla yük, sadece dişi değil, onu taşıyan diş etini de yorar.

Sigara konusuna gelince… Belki de en sinsi etkenlerden biri. Diş eti kanamadığı için “sağlıklı” zannedilir. Oysa sigara, diş etinin savunma mekanizmasını sessizce devre dışı bırakır. Çekilme ilerler ama fark edilmez.

Yıllardır bu mesleğin içindeyim ve şunu rahatlıkla söyleyebilirim:
Diş eti çekilmesi çoğu zaman bir ihmal değil, bir alışkanlıklar zincirinin sonucudur.

İyi haber şu; erken fark edilirse durdurulabilir. Yanlış fırçalama düzeltilir, taşlar temizlenir, yük dağılımı düzenlenir. Ama geç kalındığında, diş eti kendiliğinden geri gelmez. O yüzden aynaya bakarken dişleriniz size biraz daha uzun görünüyorsa, bunu yaşa ya da ışığa bağlamayın.

Diş eti konuşmaz ama çekilerek uyarır.
Dinlemeyi bilen için bu, en erken ve en kıymetli işarettir.