Faili meçhul dosyalarda yeni dönem
Türkiye’nin yakın siyasi tarihinde bazı dosyalar vardır.
Üzerinden yıllar geçer ama kapanmaz.
Bir cinayet işlenir, fail bulunamaz.
Bir aile evlat acısıyla baş başa kalır.
Bir dosya adliye raflarında bekler.
Zaman geçtikçe delillerin kaybolacağı, tanıkların susacağı, hafızaların silineceği düşünülür.
Sonra bir gün dosya yeniden açılır.
İşte Adalet Bakanı Akın Gürlek’in açıkladığı çalışma, tam da bu açıdan önemli.
Çünkü burada yalnızca iki cinayet dosyasının yeniden gündeme getirilmesinden söz etmiyoruz. Daha kapsamlı bir çalışmadan söz ediyoruz.
24 Nisan 2026’da kurulan Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalar sonucunda bugüne kadar 36 dosyada, 41 maktul ve 7 yaralının bulunduğu faili meçhul olayların aydınlatıldığı açıklanıyor.
Bu rakamın üzerinde durmak gerekiyor.
Çünkü “faili meçhul” denildiğinde yalnızca bir adli dosyadan bahsetmiş olmuyoruz.
Bir ailenin yıllardır taşıdığı acıdan, toplumun adalet duygusundan ve devletin suç karşısındaki iradesinden bahsediyoruz.
Devlet unutmuyor
Bakan Gürlek’in açıklamasındaki en önemli cümlelerden biri şu:
“Aradan kaç yıl geçerse geçsin suçun ve suçlunun peşini bırakmayacağız.”
Bence meselenin özü burada.
Hukuk devletinin en önemli özelliklerinden biri, zaman aşımına uğramayan bir devlet hafızasına sahip olmasıdır.
Bir cinayetin üzerinden yıllar geçmiş olabilir.
Fail kendisini güvende hissedebilir.
Dosyanın kapandığını düşünebilir.
Ancak devletin elindeki teknoloji, veri analizi ve adli kapasite değişebilir.
Dünün çözülemeyen dosyası, bugünün delilleriyle çözülebilir.
Türkiye tam olarak böyle bir döneme giriyor.
Eski dosyalara yeni gözle bakılıyor
Ankara’daki dosya bunun çarpıcı örneklerinden biri.
2015 yılında aynı yöntemle gerçekleştirilen üç cinayet ve altı öldürmeye teşebbüs olayı yeniden incelenmiş.
Hasan Saygın, Muhsin Demirdirek ve Mustafa Çağmaoğlu’nun öldürüldüğü olaylarla altı kişinin öldürülmeye teşebbüs edildiği saldırılar arasındaki benzerlikler yeniden ele alınmış.
Burada dikkat çekici olan sadece tanık ifadeleri değil.
HTS kayıtları…
Baz kayıtları…
Şüphelinin olay tarihlerindeki hareketleri…
Antalya’da işlenen benzer nitelikteki cinayet…
Ve daha önemlisi, şüphelinin Ankara’dan ayrılmasının ardından benzer saldırıların sona ermesi…
Bütün bunlar bir araya getiriliyor.
Sonuçta halen başka bir cinayet suçundan cezaevinde bulunan M.Ö. şüpheli olarak belirleniyor.
7 Ağustos’ta ifadesi alınıyor.
Ardından üç cinayet ve altı öldürmeye teşebbüs suçundan tutuklanıyor.
Bu dosyada teknoloji ile klasik soruşturma yöntemlerinin nasıl birleştirildiğini görüyoruz.
Eskiden bir soruşturmanın en önemli unsuru tanıktı.
Bugün ise tanığın anlattıkları, telefon kayıtları, baz istasyonları, araç hareketleri ve olaylar arasındaki zaman-mekân ilişkisiyle birlikte değerlendiriliyor.
Bu çok önemli bir değişim.
Teknoloji adaletin yeni hafızası
Osmaniye’de Mustafa ve Hüsna Ala çiftinin öldürülmesi dosyasında da benzer bir yöntem uygulanmış.
2019 yılında evlerinde öldürülen çiftin dosyası yeniden ele alınmış.
Olay yeri fotoğrafları yeniden incelenmiş.
Kayıp senet değerlendirilmiş.
Tanık anlatımları yeniden ele alınmış.
HTS ve daraltılmış baz kayıtları ile PTS verileri karşılaştırılmış.
Şüpheli Y.K.’nin maktulle irtibatı, olay bölgesindeki baz kayıtları ve aracının giriş-çıkış kayıtları birlikte değerlendirilmiş.
Sonuçta şüpheli gözaltına alınmış ve tutuklanmış.
Burada aslında Türkiye’de adli soruşturmanın geldiği noktayı da görüyoruz.
Bir zamanlar dosyanın içinde kaybolabilecek ayrıntılar, şimdi birbirleriyle eşleştirilebiliyor.
Bir telefonun nerede olduğu…
Bir aracın hangi güzergâhtan geçtiği…
Bir kişinin belirli bir tarihte kimlerle temas kurduğu…
Bunların hepsi soruşturmanın parçaları haline geliyor.
Peki asıl mesele ne?
Asıl mesele, sadece geçmişteki cinayetlerin aydınlatılması değil.
Asıl mesele, suç işleyen kişinin zamanın kendisini koruyacağını düşünmemesi.
Bu, suçla mücadelede ciddi bir caydırıcılık oluşturur.
“Yıllar geçti, dosya kapandı” düşüncesinin ortadan kalkması gerekir.
Bir suçun faili bugün bulunamasa bile yarın bulunabileceğini bilmelidir.
Çünkü devletin hafızası kişilerin hafızasından daha uzun olmalıdır.
Bu nedenle Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı’nın kurulmasını yalnızca yeni bir bürokratik yapılanma olarak değerlendirmemek gerekiyor.
Burada yeni bir anlayış ortaya çıkıyor: Kapanmamış dosyaları yeniden açmak.
Kamu vicdanı da adalet ister
Hukuk yalnızca mahkeme salonlarında tecelli etmez.
Bazen yıllardır sonuç bekleyen bir annenin gözyaşında da adalet arayışı vardır.
Bazen öldürülen bir insanın çocuğunda…
Bazen “Babamı kim öldürdü?” sorusuna yıllardır cevap arayan bir ailede…
Failin bulunması sadece bir ceza soruşturmasının tamamlanması değildir.
Kamu vicdanındaki bir boşluğun da doldurulmasıdır.
Bu yüzden Bakan Gürlek’in “Kamu vicdanında açık kalan hiçbir dosya sahipsiz kalmayacak” sözünü önemli buluyorum.
Çünkü devletin vatandaşına vereceği en güçlü güvencelerden biri şudur: “Başınıza gelen haksızlık zaman içinde unutulmayacak.”
Yeni dönem başladı mı?
Bana göre Türkiye’de suçla mücadelede yeni bir dönemin işaretleri görülüyor.
Bir tarafta daha güçlü veri analizi.
Diğer tarafta emniyet, jandarma ve savcılıkların koordinasyonu.
Bunun yanında eski dosyaların yeniden incelenmesi.
Ve bütün bunların merkezinde siyasi irade.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın liderliğinde suçun cezasız kalmaması hedefi, Adalet Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı arasındaki koordinasyonla sahaya yansıtılıyor.
Burada önemli olan, bu yaklaşımın sürdürülebilir olması.
Çünkü faili meçhul dosyaların tamamı bir günde çözülemez.
Bazılarında delil azdır.
Bazılarında tanıklar hayatını kaybetmiştir.
Bazılarında yıllar içerisinde izler kaybolmuştur.
Ama soruşturma iradesi devam ettiği sürece ihtimal de devam eder.
Bugün çözülemeyen bir dosya, yarın yeni bir delille aydınlanabilir.
Adaletin takvimi yoktur
Belki de bu çalışmaların en önemli mesajı şu: Adaletin takvimi yoktur.
Bir cinayetin üzerinden bir yıl da geçse, on yıl da geçse, devlet dosyanın peşini bırakmamalıdır.
Çünkü suçlunun zamanı vardır ama adaletin de hafızası vardır.
Türkiye’nin geçmişinde faili meçhul olarak kalan dosyalar sadece adli açıdan değil, toplumsal açıdan da ağır bir miras oluşturdu.
Bu nedenle bugün yapılan çalışmaların değeri, sadece açıklanan 36 dosya üzerinden ölçülemez.
Asıl başarı, vatandaşın zihninde şu kanaatin yerleşmesi olacaktır: “Devlet beni unutmuyor.”
İşte hukuk devletinin vatandaşına verebileceği en güçlü güven budur.
Ve faili meçhul dosyaların birer birer aydınlatılması, sadece geçmişin hesabını görmek değildir.
Geleceğe verilen bir mesajdır: Suç işleyen, zamanın arkasına saklanamayacak.
