Eğitim krizi, gençliğin gelecek kaygısı

İstanbul Bilgi Üniversitesi hakkında verilen kapanma kararı ve kısa süre içerisinde geri adım atılması, yalnızca bir üniversite tartışması değil; aynı zamanda eğitim yönetimi, hukuki öngörülebilirlik, kamu güveni ve gençliğin psikolojik güvenliği açısından da önemli bir kriz örneği olarak değerlendirilmelidir.

Bir eğitim kurumunun geleceğiyle ilgili alınan kararlar, yalnızca bina, tabela veya şirket yapısıyla ilgili değildir.

Üniversiteler aynı zamanda binlerce öğrencinin kariyer planı, ailelerin ekonomik yatırımı, akademisyenlerin mesleki emeği ve toplumun eğitim altyapısıyla doğrudan bağlantılı kurumlardır.

Yaklaşık 22 bin öğrencinin aynı anda belirsizlik yaşaması, bin civarında akademik ve idari personelin geleceğinin tartışmalı hale gelmesi ve ailelerle birlikte yüz binlerce insanın psikolojik olarak etkilenmesi, konunun yalnızca teknik bir yönetim meselesi olmadığını göstermektedir.

Özellikle diploma aşamasındaki öğrenciler açısından bu tür ani kararlar çok daha ağır sonuçlar doğurabilir.

Bir ay sonra mezun olmayı bekleyen öğrencilerin diplomalarının akıbetini sorgulaması, hazırlık veya ara sınıf öğrencilerinin akademik geçişlerinin belirsiz hale gelmesi, eğitim psikolojisi açısından ciddi bir güven kaybı üretir.

Buradaki temel sorunlardan biri, karar alma süreçlerinde öngörülebilirlik eksikliğidir. Modern devlet yönetimlerinde eğitim kurumlarıyla ilgili kararlar, uzun geçiş planları, hukuki güvence mekanizmaları ve aşamalı dönüşüm süreçleriyle yürütülür.

Çünkü eğitim sistemi, ani müdahaleler kaldırabilecek sıradan bir sektör değildir.

Üniversitenin geçmiş dönemlerinde yaşanan iddialar veya tartışmalar ayrı değerlendirilebilir; ancak otuz yıllık kurumsal bir yapının bütün akademik geçmişini tek bir döneme indirgemek, eğitim sosyolojisi açısından sağlıklı bir yaklaşım değildir.

Özellikle son yıllarda devlet denetimi ve kayyum yönetimi altında bulunan bir kurum hakkında belirsiz mesajlar verilmesi, kamuoyunda daha büyük kafa karışıklığı oluşturmuştur.

Garantör üniversite modeli teorik olarak çözüm gibi görünse de pratikte binlerce öğrencinin aynı anda farklı bölümlere yerleştirilmesi kolay değildir.

Her üniversitenin akademik kapasitesi, bölüm altyapısı, laboratuvar sistemi, öğretim kadrosu ve kontenjan yapısı farklıdır.

Ayrıca öğrencilerin yalnızca diploma değil; eğitim kalitesi, akademik kültür ve sosyal çevre açısından da kayıp yaşama ihtimali vardır.

Akademisyenler açısından bakıldığında ise mesele yalnızca maaş veya kadro değildir. Üniversiteler aynı zamanda bilimsel üretim alanıdır.

Akademik ekiplerin dağılması, araştırma süreçlerinin kesintiye uğraması ve öğrencilerle kurulan akademik bağın bozulması, uzun vadede eğitim kalitesini etkileyebilir.

Kararın kısa süre içerisinde geri çekilmesi ise kamu yönetimi açısından farklı bir tartışma doğurmuştur.

Böylesine büyük etki alanına sahip kararların birkaç gün içinde tersine çevrilmesi, kurumsal planlama ve karar süreçleri konusunda soru işaretleri oluşturmuştur.

Özellikle gençlerin hayatını doğrudan etkileyen konularda devlet reflekslerinin daha öngörülebilir, daha teknik ve daha kontrollü olması beklenir.

Bu süreçte en büyük zararı ise belirsizlik yaşamıştır. Çünkü gençlik için en ağır psikolojik yüklerden biri, geleceğin aniden kontrol dışına çıktığı hissidir.

Eğitim hayatı boyunca emek veren bir öğrencinin, mezuniyet döneminde “Diplomam geçerli olacak mı?” kaygısı yaşaması yalnızca akademik değil; aynı zamanda psikolojik bir kırılmadır.

Eğitim kurumlarıyla ilgili krizlerde temel yaklaşım cezalandırıcı refleks değil; öğrenciyi, akademisyeni ve toplumsal istikrarı koruyan geçiş modelleri olmalıdır.

Çünkü devletin asli görevi yalnızca denetlemek değil, aynı zamanda vatandaşın geleceğini güvence altında tutmaktır.

Hülasa;

Eğitim kurumlarıyla ilgili alınan ani kararlar, yalnızca yönetsel değil; toplumsal, ekonomik ve psikolojik sonuçlar üretir.

Özellikle yükseköğretim alanında öngörülebilirlik ve kurumsal güven, gençliğin geleceği açısından hayati öneme sahiptir.

Sosyolojik perspektiften bakacak olursak;

Genç kuşaklar için eğitim yalnızca diploma değil; sosyal hareketlilik, ekonomik güvenlik ve kimlik inşası anlamına gelir.

Eğitim sistemindeki belirsizlikler, toplumsal güven duygusunu zayıflatabilir.

Öneriler…

-Eğitim kurumlarıyla ilgili karar süreçlerinde uzun geçiş planları oluşturulmalı

-Öğrencilerin akademik hakları hukuki güvence altına alınmalı

-Akademik kadroların korunmasına yönelik modeller geliştirilmeli

-Yükseköğretim yönetiminde şeffaf iletişim mekanizmaları kurulmalı