Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Birliği Başkanı Fikret Akova, zeytin ve zeytinyağında 2026/2027 sezonu için yapılan yüksek rekolte tahminlerinin erken olduğunu söyledi. Akova, resmi rekolte çalışmalarının her yıl eylül ayında Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda yapıldığını belirterek, erken açıklamaların üretici ve piyasada yanlış beklentilere yol açabileceği uyarısında bulundu.
Erken rekolte açıklamalarına tepki
Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Birliği Başkanı Fikret Akova, Balıkesir'in Burhaniye ilçesinde yaptığı açıklamada, haziran ayında yalnızca çiçeklenme ve meyve tutumuna bakılarak yapılan yüksek rekolte değerlendirmelerinin bilimsel açıdan yeterli olmadığını ifade etti.
Akova, "Haziran ayında 2026/2027 zeytin ve zeytinyağı sezonuna ilişkin mevcut çiçeklenme durumuna bakılarak yüksek miktarda rekolte olacağı yönünde açıklamalar sektörde yer almıştır. Yalnızca mevcut çiçeklenme ve meyve tutumuna bakılarak bu sonuca varılmış olması güvenilir olmaktan uzaktır." dedi.
Resmi rekolte çalışmaları eylül ayında yapılıyor
Zeytin üretiminde rekoltenin birçok iklimsel ve çevresel faktörden etkilendiğini belirten Akova, kesin tahminlerin ancak Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda gerçekleştirilen resmi çalışmalarla ortaya konulabileceğini söyledi.
Akova, "Rekolte tespit çalışmaları, Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda her yıl eylül ayında gerçekleştirilmektedir. Üretim planlaması, bütçe çalışmaları ve sektörel bağlantılar da bu çalışmalar sonucunda ortaya çıkan verilere göre şekillenmektedir." ifadelerini kullandı.
Sıcaklık, yağış ve hastalıklar üretimi belirleyecek
Temmuz, ağustos ve eylül aylarının zeytin üretimi açısından kritik öneme sahip olduğuna dikkat çeken Akova, aşırı sıcaklıklar, hastalıklar, zararlılar ile yaz ve sonbahar yağışlarının rekolteyi doğrudan etkileyebileceğini vurguladı.
Bu nedenle yalnızca erken dönem gözlemlerine dayanarak Türkiye genelini kapsayan kesin üretim tahmini yapılmasının mümkün olmadığını belirten Akova, geçmiş yıllarda da erken tahminlerin yanıltıcı sonuçlar doğurduğunu hatırlattı.
"Erken tahminler piyasayı olumsuz etkileyebilir"
Yüksek rekolte beklentisinin henüz doğrulanmadan kamuoyuna yansımasının üreticiler açısından risk oluşturduğunu belirten Akova, bunun fiyatlar üzerinde baskı oluşturabileceğine dikkat çekti.
Akova, "Tüm ülkeyi kapsayan somut ve bilimsel bir çalışma henüz ortaya konulmadan, yüksek rekolte gerçekleşeceği yönündeki değerlendirmeler yanıltıcı beklentilere ve piyasa istikrarını olumsuz etkileyebilecek sonuçlara yol açacaktır. Gerçek rekolte belirlenmeden ifade edilen yüksek rekoltenin fiyatları aşağı çekeceği ve ürünün yeterli kazanç sağlamayacağı yönünde oluşabilecek bir algı, üreticinin zeytinini hasat etmesini engelleyebilecektir. Bu durum, yalnızca üreticiler açısından değil, ülke ekonomisi açısından da olumsuz sonuçlar doğuracaktır." dedi.
Akdeniz ülkeleri için de belirsizlik sürüyor
Dünya zeytinyağı piyasasında da benzer belirsizliklerin bulunduğunu ifade eden Akova, İspanya, İtalya ve Yunanistan gibi önemli üretici ülkelerde iklim koşullarının yeni sezon üretimine etkisinin henüz netleşmediğini söyledi.
Akova, "Özellikle Akdeniz havzası ve Avrupa’nın önemli zeytin üretim bölgelerinde yaşanan iklim şartlarının önümüzdeki sezon üretimine ne ölçüde etki edeceği henüz tam olarak ortaya çıkmış değildir. Bu nedenle dünya zeytinyağı arzına ilişkin değerlendirmelerin de mevcut belirsizlikler ortadan kalktıktan sonra yapılması gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle resmi rekolte tahmini, Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda gerçekleştirilecek ve tüm ülkeyi kapsayacak rekolte tespit çalışmaları sonucunda ortaya çıkacaktır. Bunun sonucunda yurt dışı gelişmeler de izlenerek rekolte tahminlerinin yapılması çok daha gerçekçi ve sağlıklı sonuçlar elde edilmesini sağlayacaktır." diye konuştu.
