Uzmanlara göre buzun donmuş olması mikropları tamamen ortadan kaldırmıyor. Bu nedenle üretimden depolamaya, taşımadan servise kadar tüm süreçlerde hijyen kurallarına uyulması büyük önem taşıyor.
Buz Sadece Donmuş Su Değil, Bir Gıda Ürünü Olarak Değerlendirilmeli
Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Mehtap Yücel, buzun doğrudan tüketilen bir ürün olması nedeniyle gıda güvenliği kuralları kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Yücel'e göre güvenilir işletmeler tarafından, içme suyu kalitesindeki su kullanılarak üretilen ve uygun koşullarda paketlenip muhafaza edilen buzlar genel olarak güvenli kabul ediliyor.
Ancak risk yalnızca kullanılan sudan kaynaklanmıyor. Buz üretildikten sonra da hijyen kurallarına uyulmaması durumunda çeşitli mikroorganizmalarla kirlenebiliyor.
Donmuş Olması Mikropları Yok Etmiyor
Toplumda yaygın olarak görülen "buz mikropları öldürür" düşüncesinin doğru olmadığını belirten uzmanlar, dondurma işleminin yalnızca mikroorganizmaların çoğalmasını yavaşlattığını ifade ediyor.
Birçok bakteri ve virüs düşük sıcaklıklarda canlılığını koruyabiliyor. Buz eridiğinde ise bu mikroorganizmalar yeniden aktif hale gelerek enfeksiyonlara neden olabiliyor.
Bu nedenle yalnızca buzun görünümüne bakarak güvenli olup olmadığına karar vermek mümkün değil.
Kirli Buz Hangi Hastalıklara Yol Açabilir?
Hijyenik olmayan koşullarda hazırlanan veya saklanan buzların çeşitli mide ve bağırsak enfeksiyonlarına neden olabileceği belirtiliyor.
Uzmanlara göre bu tür buzlarda;
- Norovirüs,
- Salmonella,
- Shigella,
- Escherichia coli (E. coli)
gibi hastalık yapıcı mikroorganizmalar bulunabiliyor.
Bu mikroorganizmalar ise şu belirtilere yol açabiliyor:
- İshal
- Bulantı
- Kusma
- Karın ağrısı
- Ateş
- Halsizlik
Özellikle yaz aylarında dışarıda tüketilen yiyecek ve içeceklerin artması nedeniyle gıda kaynaklı enfeksiyonların görülme sıklığı da yükseliyor.
En Büyük Risk Altındaki Gruplar Kimler?
Uzmanlar bazı kişilerin bu enfeksiyonlardan çok daha fazla etkilenebileceğine dikkat çekiyor.
Risk grubunda bulunan kişiler şunlar:
- Çocuklar
- Yaşlılar
- Gebeler
- Kronik hastalığı bulunan bireyler
- Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler
Bu gruplarda ishal ve kusmaya bağlı sıvı kaybı daha hızlı gelişebildiği için hastalık daha ağır seyredebiliyor ve bazı durumlarda hastane tedavisi gerekebiliyor.
Buzun Temiz Görünmesi Güvenli Olduğu Anlamına Gelmiyor
Uzmanların özellikle dikkat çektiği konulardan biri de buzun görünümüyle ilgili yanlış algı.
Şeffaf, berrak veya temiz görünen bir buzun mikrobiyolojik açıdan güvenli olduğu söylenemez.
Çünkü bakteriler ve virüsler çıplak gözle görülemiyor.
Bu nedenle güvenliği belirleyen temel unsurlar şunlar oluyor:
- Hangi sudan üretildiği,
- Buz makinesinin düzenli temizlenmesi,
- Depolama koşulları,
- Servis sırasında hijyen kurallarına uyulması,
- Çalışanların buza çıplak elle temas etmemesi.
Kafelerde Hijyenin Önemi Bir Kez Daha Gündemde
Uzmanlara göre kafelerde kullanılan buzların güvenliği yalnızca buz üretimiyle sınırlı değil.
Buz kovalarının temiz tutulması, buz maşalarının düzenli dezenfekte edilmesi, buz makinesinin periyodik bakımının yapılması ve buzun açıkta bekletilmemesi de gıda güvenliği açısından büyük önem taşıyor.
Ambalajlı hazır buz kullanılan işletmelerde ise ürünün güvenilir üreticiden temin edilmiş olması ve uygun sıcaklıkta muhafaza edilmesi gerekiyor.
Yaz Aylarında Dışarıda İçecek Tüketirken Nelere Dikkat Edilmeli?
Uzmanlar yaz aylarında dışarıda tüketilen içeceklerde buz kullanımına ilişkin şu önerilerde bulunuyor:
- Hijyenine güvendiğiniz işletmeleri tercih edin.
- Buzların açıkta bekletilmediğinden emin olun.
- İşletmenin genel temizlik koşullarını gözlemleyin.
- Özellikle risk grubundaysanız güvenilirliğinden emin olmadığınız buzlu içeceklerden kaçının.
- Şiddetli ishal, kusma veya ateş gelişmesi halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurun.
Uzmanlar, yaz aylarında alınacak basit hijyen önlemlerinin gıda kaynaklı enfeksiyonların önemli ölçüde önlenmesine katkı sağlayacağını belirtiyor.
