Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), dijital yayın platformlarında yer alan bazı yapımlara ilişkin gerçekleştirdiği toplantıda dört platform hakkında yaptırım kararı aldı. Üst Kurul tarafından yapılan değerlendirmede HBO Max, Prime Video, Netflix ve Disney+ platformlarında yayınlanan bazı içeriklerin 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un yayın ilkelerine aykırılık oluşturduğu belirtildi.
RTÜK, değerlendirme sonucunda platformlara yalnızca idari para cezası uygulamakla kalmadı. Söz konusu yapımların platformların kataloglarından çıkarılmasına da karar verildi.
HBO Max’e müstehcenlik gerekçesiyle ceza
RTÜK’ün değerlendirmesine konu olan ilk yapım, HBO Max platformunda yayınlanan “Bang My Box: The Robin Byrd Story” adlı belgesel film oldu.
Üst Kurul, yapımda cinsellik ve pornografik unsurların açık şekilde sergilendiğini ve eş cinsel ilişkilerin meşrulaştırıldığı değerlendirmesinde bulundu. İçeriğin 6112 sayılı Kanun’un yayın hizmetlerine ilişkin hükümlerine aykırı olduğuna karar verildi.
Bu kapsamda HBO Max’e, kanunun 8’inci maddesinde yer alan toplumun milli ve manevi değerleri, genel ahlak ve ailenin korunması ilkesine ilişkin hüküm ile müstehcenliğe yönelik düzenlemeyi ihlal ettiği gerekçesiyle katalogdan çıkarma ve yüzde 3 idari para cezası uygulanmasına karar verildi.
Prime Video’ya yüzde 5 idari para cezası
RTÜK’ün bir diğer yaptırım kararı Prime Video’da yayınlanan “Spartacus: House of Ashur” dizisine ilişkin oldu.
Üst Kurul değerlendirmesinde, yapımda aksiyon ve tarihi kurgu unsurları içerisinde yoğun şiddet görüntülerinin yer aldığı belirtildi. Kan ve uzuv kopması gibi şiddet unsurlarının ayrıntılı şekilde gösterildiği, bazı sahnelerde şiddetin yoğun biçimde işlendiği ve yapımda müstehcenlik içeren görüntülere yer verildiği kaydedildi.
RTÜK, dizinin 6112 sayılı Kanun’un “Müstehcen olamaz” ve “Şiddeti özendirici veya kanıksatıcı olamaz” hükümlerine aykırı olduğuna karar verdi.
Bu gerekçelerle Prime Video’ya katalogdan çıkarma ve yüzde 5 idari para cezası uygulandı.
Netflix’e “Heartstopper: Sonsuza Dek” yaptırımı
Üst Kurulun gündemindeki bir diğer yapım ise Netflix’te yayınlanan “Heartstopper: Sonsuza Dek” adlı film oldu.
RTÜK açıklamasında, yapımın katalogda 18+ yaş, cinsellik ve argo uyarılarıyla yer aldığı belirtildi. Filmde gençlere yönelik içerik unsurlarının bulunduğu ve eş cinsel ilişkilere yönelik sahnelerin müzik ve görsel efektlerle estetik bir anlatımla sunulduğu değerlendirmesi yapıldı.
Üst Kurul, söz konusu içeriğin eş cinsel yaşam tarzını genç yaş grubuna özendirici şekilde yansıttığı ve bu nedenle toplumun milli ve manevi değerleri, genel ahlak ve ailenin korunması ilkesine ilişkin yayın hizmetleri düzenlemesine aykırılık oluşturduğu kanaatine vardı.
Bu gerekçeyle Netflix’e katalogdan çıkarma ve yüzde 3 idari para cezası verilmesine karar verildi.
Disney+’a çocuk istismarı gerekçesiyle ceza
RTÜK’ün yaptırım uyguladığı dördüncü platform Disney+ oldu. Platformda yayınlanan “A Teacher” adlı dizi, öğretmen ile reşit olmayan öğrencisi arasındaki ilişkiyi konu alması nedeniyle Üst Kurul tarafından değerlendirildi.
RTÜK açıklamasında, dizide yetişkin öğretmenin öğrencisine yönelik istismar niteliğindeki davranışlarının bazı sahnelerde romantik ve erotik bir ilişki biçiminde sunulduğu belirtildi.
Üst Kurul, bu anlatımın çocuk istismarının niteliğini belirsizleştirebileceği ve söz konusu davranışların olağanlaştırılması riskini taşıdığı değerlendirmesinde bulundu.
Bu gerekçelerle Disney+’a, çocuklara, güçsüzlere ve engellilere karşı istismar içeren ve şiddeti teşvik eden yayınlara ilişkin kanun hükmünü ihlal ettiği gerekçesiyle katalogdan çıkarma ve yüzde 5 idari para cezası uygulanmasına karar verildi.
Dört platforma farklı oranlarda yaptırım
RTÜK’ün son toplantısında alınan kararlarla birlikte dört dijital platformdaki farklı yapımlar yaptırım kapsamına alındı.
HBO Max ve Netflix’e yüzde 3, Prime Video ve Disney+’a ise yüzde 5 oranında idari para cezası uygulanmasına karar verildi. Dört yapımın da ilgili platformların kataloglarından çıkarılması kararlaştırıldı.
Üst Kurulun kararları, dijital platformlarda yayınlanan içeriklerin Türkiye’deki yayın mevzuatı çerçevesinde denetlenmeye devam edildiğini ortaya koydu. RTÜK, kararlarını 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’da yer alan yayın hizmeti ilkelerine dayandırdı.
