MSB’nin haftalık basın bilgilendirme toplantısı Kocaeli’de bulunan Gölcük Tersanesi Komutanlığında gerçekleştirildi. Toplantının ardından Bakanlık yetkilileri gazetecilerin gündeme ilişkin sorularını yanıtladı. Görüşmede hem Mekke Savunma İttifakı kapsamında atılacak adımlar hem de Türkiye ile Fransa arasındaki yeni Savunma İş Birliği Yol Haritası hakkında bilgi verildi.
Mekke Savunma İttifakı Toplantısı Riyad’da Gerçekleştirildi
Mekke Savunma İttifakı Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi, 5 Ekim tarihinde Riyad’da bir araya geldi. Toplantıda bölgedeki gelişmelerin yanı sıra kolektif savunma tedbirleri ele alındı.
MSB tarafından yapılan açıklamaya göre toplantıda ittifakın sekretaryasına ilişkin başlangıç yapılanması belirlendi. Ayrıca savunma sanayisi alanındaki iş birliğinin geliştirilmesine yönelik çerçeve görüşülürken, ittifakın kurumsal yapısının oluşturulması konusunda da ilerleme sağlandı.
Bakanlık, diğer siyasi, idari, askeri ve savunma sanayisi mekanizmalarına ilişkin çalışmaların ise tarafların mutabakatı ve ülkelerin kendi ulusal süreçleri doğrultusunda devam edeceğini bildirdi.
MSB’den Askeri Kuvvet ve Yetenekler İçin Anayasa Vurgusu
Toplantının ardından gündeme gelen en önemli başlıklardan biri, ittifak kapsamında üzerinde mutabakata varılan askeri kuvvet ve yeteneklerin Suudi Arabistan’a sağlanması ve konuşlandırılması oldu.
MSB, bu kapsamda Türkiye’nin sağlayabileceği askeri kapasiteye ilişkin sürecin doğrudan Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütüleceğinin altını çizdi.
Bakanlığın açıklamasında şu ifadelere yer verildi:
"Mekke Savunma İttifakı Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi, 5 Ekim tarihinde Riyad’da toplanmıştır. Toplantıda; bölgesel gelişmeler ve kolektif savunma tedbirleri ele alınmış, Sekretaryanın başlangıç yapılanması belirlenmiş, savunma sanayi iş birliğinin geliştirilmesine yönelik çerçeve görüşülmüş ve İttifakın kurumsallaşması yönünde önemli ilerleme sağlanmıştır. Diğer siyasi, idari, askeri ve savunma sanayi mekanizmalarına ilişkin çalışmaların, tarafların mutabakatı ve ilgili ulusal süreçler doğrultusunda sürdürülmesi kararlaştırılmıştır. Öte yandan, üzerinde mutabık kalınan askerî kuvvet ve yeteneklerin Suudi Arabistan’a sağlanması ve konuşlandırılması için gerekli tedbirler görüşülmüştür. Ülkemiz tarafından sağlanabilecek askeri kuvvet ve yeteneklere ilişkin süreç, Anayasamız ve ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda yürütülecektir"
Bu açıklama, Türkiye’nin ittifak kapsamında üstlenebileceği askeri sorumlulukların ilgili ulusal karar ve hukuk süreçleri doğrultusunda ele alınacağını ortaya koydu.
Mekke Savunma İttifakı Kurumsallaşıyor
Riyad’daki toplantıda yalnızca askeri kapasite konusu değil, Mekke Savunma İttifakı’nın kurumsal yapısının oluşturulmasına yönelik çalışmalar da değerlendirildi.
MSB’nin verdiği bilgilere göre sekretaryanın başlangıç yapılanmasının belirlenmesiyle birlikte ittifakın işleyişine ilişkin önemli bir aşama geride bırakıldı. Savunma sanayisi iş birliğinin geliştirilmesi için de bir çerçeve oluşturulması konusunda görüşmeler gerçekleştirildi.
Bundan sonraki süreçte siyasi, idari, askeri ve savunma sanayisi alanlarındaki mekanizmaların oluşturulmasına yönelik çalışmaların tarafların mutabakatıyla sürdürülmesi bekleniyor.
Türkiye ile Fransa Arasında Yeni Savunma İş Birliği Dönemi
MSB toplantısında Türkiye ile Fransa arasındaki savunma ve güvenlik ilişkileri de gündeme geldi.
Bakanlık, iki ülke arasında savunma ve güvenlik alanındaki mevcut iş birliğinin daha kurumsal bir yapıya kavuşturulması amacıyla Savunma İş Birliği Yol Haritası imzalandığını açıkladı.
MSB, Yol Haritası’nın kapsamına ilişkin şu açıklamayı yaptı:
"Türkiye ile Fransa arasında, karşılıklı çıkarlar temelinde savunma ve güvenlik alanındaki ilişkilerin geliştirilmesi ve mevcut iş birliğinin daha kurumsal bir yapıya kavuşturulması amacıyla bir Yol Haritası imzalanmıştır. Yol Haritası kapsamında; savunma ve güvenlik konularında düzenli istişarelerde bulunulması, hibrit tehditlerle mücadele, istihbarat paylaşımı, hava savunma alanında daha yakın iş birliği ve sistemlerin birlikte çalışabilirliğinin geliştirilmesi öngörülmektedir. Ayrıca, üçüncü ülkelerde bölgesel istikrara katkı sağlayacak eğitim ve kapasite geliştirme faaliyetlerinin koordineli şekilde yürütülmesi planlanmaktadır. Askeri alanda; ortak eğitim faaliyetlerinin artırılması, harp akademileri arasında karşılıklı personel değişim programlarının geliştirilmesi, liman ziyaretleri ile kara, deniz ve hava unsurlarının katılımıyla müşterek eğitim ve tatbikatların icra edilmesi hedeflenmektedir. Savunma sanayi alanında ortak proje ve iş fırsatlarının geliştirilmesi, bilgi ve teknoloji paylaşımının teşvik edilmesi ve iki ülke savunma sanayi kuruluşları arasındaki temasların artırılması amaçlanmaktadır. Yol Haritası ile iki ülkenin savunma makamları arasındaki temasların düzenli hale getirilmesi ve iş birliğinin kurumsallaştırılması hedeflenmektedir. Bu kapsamda toplantıların sırasıyla Paris ve Ankara’da dönüşümlü olarak gerçekleştirilmesi, ilk toplantının ise tarafların mutabakatıyla 2026 yılının son çeyreğinde yapılması planlanmaktadır. Söz konusu Yol Haritası’nın iki ülke arasındaki savunma ve güvenlik ilişkilerinin daha kurumsal bir yapıya kavuşturulmasına, karşılıklı güvenin güçlendirilmesine ve bölgesel barış ile istikrara katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir"
Türkiye-Fransa Savunma İş Birliğinde Hangi Alanlar Öne Çıkıyor?
İmzalanan Yol Haritası, Türkiye ile Fransa arasındaki savunma ilişkilerinin farklı alanlarda geliştirilmesini öngörüyor.
Buna göre iki ülkenin savunma ve güvenlik konularında düzenli istişarelerde bulunması, hibrit tehditlerle mücadelede iş birliğini artırması ve istihbarat paylaşımını geliştirmesi planlanıyor.
Hava savunma alanında daha yakın iş birliği kurulması ve mevcut sistemlerin birlikte çalışabilirliğinin geliştirilmesi de Yol Haritası kapsamında öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor.
Ayrıca üçüncü ülkelerde bölgesel istikrara katkı sağlayabilecek eğitim ve kapasite geliştirme faaliyetlerinin koordineli şekilde yürütülmesi hedefleniyor.
Ortak Tatbikatlar ve Savunma Sanayisi Projeleri Gündemde
Türkiye ile Fransa arasındaki askeri iş birliğinin geliştirilmesi kapsamında ortak eğitim faaliyetlerinin artırılması planlanıyor.
Harp akademileri arasında karşılıklı personel değişim programlarının geliştirilmesi, iki ülkenin kara, deniz ve hava unsurlarının katılımıyla müşterek eğitim ve tatbikatların gerçekleştirilmesi de hedefler arasında yer alıyor.
Liman ziyaretleriyle birlikte askeri temasların artırılması ve iki ülke silahlı kuvvetleri arasındaki etkileşimin daha düzenli hale getirilmesi amaçlanıyor.
Savunma sanayisi tarafında ise ortak proje ve iş fırsatlarının geliştirilmesi, bilgi ve teknoloji paylaşımının teşvik edilmesi ve Türk ve Fransız savunma sanayisi kuruluşları arasındaki temasların artırılması planlanıyor.
İlk Türkiye-Fransa Savunma Toplantısı 2026’nın Son Çeyreğinde
Yol Haritası kapsamında Türkiye ve Fransa savunma makamları arasındaki görüşmelerin düzenli hale getirilmesi hedefleniyor.
Toplantıların Paris ve Ankara’da dönüşümlü olarak gerçekleştirilmesi planlanırken, ilk toplantının tarafların mutabakatıyla 2026 yılının son çeyreğinde yapılması öngörülüyor.
MSB, yeni Yol Haritası'nın iki ülke arasındaki savunma ve güvenlik ilişkilerinin daha kurumsal bir zemine taşınmasına katkı sağlayacağını değerlendiriyor.
Bakanlığın açıklamalarında hem Mekke Savunma İttifakı kapsamında yürütülen çalışmalar hem de Türkiye-Fransa Savunma İş Birliği Yol Haritası, bölgesel güvenlik ve savunma iş birliği açısından önemli başlıklar olarak öne çıktı.