Dünya kamuoyu ABD ile İran arasında beklenen barış anlaşmasına odaklanmışken, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan sıcak gelişmeler küresel gerilimi yeniden zirveye taşıdı. İran’ın Hürmüz Boğazı yakınlarında bulunan ABD savaş gemilerini hedef aldığı iddiaları sonrası bölgede peş peşe patlama sesleri duyuldu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise İran’a ait askeri noktaların vurulduğunu doğruladı.
İran’ın güneyindeki Bender Abbas, Minab ve stratejik öneme sahip Keşm Adası çevresinde yaşanan gelişmeler, Orta Doğu’da yeni bir çatışma ihtimalini gündeme taşıdı. Özellikle enerji geçişinin kalbi olarak görülen Hürmüz Boğazı’nda yaşanan askeri hareketlilik, petrol piyasaları ve küresel güvenlik açısından da kritik risk oluşturuyor.
İran’dan ABD Savaş Gemilerine Saldırı İddiası
İran basınına yansıyan bilgilere göre İran donanması, Hürmüz Boğazı’ndan geçen 3 ABD savaş gemisini hedef aldı. ABD medyasında yer alan haberlerde de bölgedeki Amerikan destroyerlerinin füze, İHA ve hızlı saldırı botlarıyla taciz edildiği öne sürüldü.
İran kaynakları ayrıca ABD’nin bir İran petrol tankerini hedef aldığını savunarak Washington yönetimini ateşkesi bozmakla suçladı. Tahran yönetimi, saldırılara karşı “sert ve tereddütsüz” yanıt verileceğini açıkladı.
CENTCOM’dan Kritik Açıklama Geldi
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı CENTCOM, saldırı girişimlerinin engellendiğini ve Amerikan unsurlarının zarar görmediğini duyurdu. Açıklamada İran’a ait füze rampaları, İHA merkezleri, komuta kontrol noktaları ve istihbarat tesislerinin vurulduğu belirtildi.
ABD ordusu, USS Truxtun, USS Rafael Peralta ve USS Mason adlı destroyerlerin uluslararası sularda görev yaptığını ve İran tarafından “kışkırtılmadan” saldırıya uğradığını savundu.
Trump’tan İran’a Sert Mesaj
ABD Başkanı Donald Trump, yaşanan çatışmalar sonrası yaptığı açıklamada İran’a sert mesajlar verdi. Trump, ABD’nin gerçekleştirdiği karşı saldırıyı “hafifçe bir tokat” olarak tanımlarken, İran’ın anlaşmayı imzalamaması halinde çok daha ağır sonuçlarla karşılaşacağını söyledi.
Trump ayrıca İran ile müzakerelerin tamamen bitmediğini belirterek anlaşma ihtimalinin hâlâ masada olduğunu ifade etti. Açıklamalar, Washington yönetiminin hem askeri hem diplomatik baskıyı aynı anda sürdürdüğünü ortaya koydu.
Keşm Adası Neden Bu Kadar Kritik?
Çatışmaların merkezindeki Keşm Adası, İran’ın en stratejik askeri noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Uzmanlara göre ada, İran’ın “batırılamaz uçak gemisi” olarak tanımladığı savunma merkezi konumunda bulunuyor.
Adanın altında geniş tünel sistemleri, füze depoları, hızlı saldırı botları ve kıyı savunma üslerinin bulunduğu değerlendiriliyor. İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol gücünün büyük kısmı bu bölgeden sağlanıyor.
Hürmüz Boğazı Küresel Enerji İçin Neden Hayati?
Dünya petrol ticaretinin önemli bölümü Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşiyor. Uzmanlar, bölgede yaşanacak büyük bir askeri krizin:
- petrol fiyatlarını sert yükseltebileceğini,
- enerji tedarik zincirlerini bozabileceğini,
- küresel enflasyonu artırabileceğini,
- finans piyasalarında sert dalgalanmalar yaratabileceğini
belirtiyor.
Bu nedenle Hürmüz’de yaşanan her askeri hareket dünya piyasaları tarafından anbean takip ediliyor.
İran’da Patlama Sesleri Panik Yarattı
İran’ın güney kentlerinde duyulan patlama sesleri sonrası sosyal medyada çok sayıda görüntü paylaşılırken, bazı bölgelerde hava savunma sistemlerinin devreye girdiği iddia edildi. Özellikle Bender Abbas çevresindeki hareketlilik dikkat çekti.
İran basını ayrıca Birleşik Arap Emirlikleri bağlantılı “düşmanca faaliyet” şüphesinin araştırıldığını yazdı.
ABD-İran Anlaşması Tehlikeye Girdi
Yaşanan saldırılar, uzun süredir devam eden ABD-İran müzakerelerinin geleceğini de belirsiz hale getirdi. İsrail basınında daha önce çıkan haberlerde Tel Aviv yönetiminin olası anlaşmadan rahatsız olduğu belirtilmişti.
Son gelişmelerin ardından diplomatik sürecin yeniden krize girebileceği değerlendiriliyor.
