AB Komisyonu’nun, ilgili birimlerine Çin’e karşı daha güçlü ve etkili bir ticaret savunma politikası geliştirilmesi yönünde talimat verdiği belirtilirken, yeni adımların özellikle sanayi üretimi ve kritik hammadde güvenliği üzerinde yoğunlaştığı ifade ediliyor.
Ticaret Savunma Mekanizmaları Genişletiliyor
Brüksel’in üzerinde çalıştığı planlara göre, yerli sanayiyi korumak amacıyla daha fazla sektörde “korunma önlemleri soruşturmaları” başlatılması değerlendiriliyor. Bu soruşturmalar kapsamında ithalatın Avrupa sanayisine zarar verip vermediği analiz edilerek gerektiğinde tarife ve kota uygulamaları devreye alınabilecek.
AB, daha önce çelik ve demir sektörlerinde benzer koruma mekanizmalarını uygulamış ve ithalat baskısına karşı sektörel önlemler almıştı.
Aşırı Kapasiteye Karşı Yeni Mekanizma
Planlamalar arasında dikkat çeken bir diğer başlık ise “aşırı kapasite aracı” olarak adlandırılan yeni bir ticaret savunma mekanizması. Bu sistemle, devlet destekli şirketlerin küresel pazarlarda aşırı üretim yaparak rekabet dengesini bozmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Ancak uzmanlar, bu tür bir uygulamanın Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kurallarıyla çelişebileceği ve belirli ülkelere yönelik ayrımcılık tartışmalarını gündeme getirebileceği uyarısında bulunuyor.
Şirketlere 3 Tedarikçi Zorunluluğu Gündemde
Financial Times tarafından aktarılan bilgilere göre AB, Çin’e olan bağımlılığı azaltmak amacıyla Avrupalı şirketlere kritik bileşenlerde en az üç farklı tedarikçi kullanma zorunluluğu getirmeyi planlıyor.
Hazırlanan düzenlemenin özellikle kimya, sanayi makineleri ve ileri teknoloji üretim sektörlerini etkilemesi bekleniyor. Ayrıca şirketlerin tek bir tedarikçiden sağlayabileceği ürün miktarına yüzde 30 ile yüzde 40 arasında üst sınır getirilmesi de seçenekler arasında yer alıyor.
Stratejik Risk: Çin Bağımlılığı
AB yetkilileri, Rusya-Ukrayna Savaşı sonrasında enerji alanında yaşanan bağımlılık krizinin benzerinin Çin ile sanayi ve kritik hammaddeler alanında yaşanmasından endişe ediyor. Özellikle nadir toprak elementleri, mıknatıslar ve stratejik bileşenlerde Çin’in ihracat kısıtlamalarına gitmesi Avrupa’da tedarik güvenliği tartışmalarını artırmış durumda.
Çin’in kamu destekli ucuz ihracat politikalarının özellikle çelik, otomotiv, kimya ve temiz teknoloji sektörlerinde Avrupa sanayisi üzerinde baskı oluşturduğu değerlendiriliyor.
AB-Çin Ticaret Açığı Rekor Seviyede
Son verilere göre AB’nin Çin ile ticaret açığı 2025 yılında yaklaşık 360 milyar avroya yükseldi. Bu durumun Avrupa sanayisinde üretim kaybı ve istihdam üzerinde baskı yarattığı ifade ediliyor.
Planların, 29 Mayıs’ta AB Komisyonu üyeleri arasında yapılacak iç toplantıda ve 18 Haziran’da Brüksel’de düzenlenecek AB Liderler Zirvesi’nde ele alınması bekleniyor.
