Ekonomi ve enerji alanında yeni düzenlemeler Meclis gündeminde
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, TBMM Grup Başkanlığı fuaye alanında düzenlediği basın toplantısında, “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” hakkında açıklamalarda bulundu. Teklifin TBMM Başkanlığına sunulduğunu belirten Güler, düzenlemelerin enerji arz güvenliği, yenilenebilir enerji yatırımları, sosyal güvenlik hakları ve hukuki öngörülebilirlik gibi farklı alanları kapsadığını söyledi.
Enerji arz güvenliğinin ülkelerin ekonomik rekabet gücü ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri açısından giderek daha önemli hale geldiğini ifade eden Güler, Türkiye'nin 2053 Net Sıfır Emisyon hedefi doğrultusunda yenilenebilir enerji kaynaklarının payını artırmaya yönelik adımlar attığını kaydetti.
COP31 kapsamında Türkiye'nin üstlendiği ev sahipliği sorumluluğuna da değinen Güler, enerji yatırımlarının önünü açacak ve yatırım süreçlerinde daha şeffaf bir yapı oluşturacak düzenlemeler hazırladıklarını belirtti.
Güler, kanun teklifinin genel çerçevesini şu sözlerle anlattı:
"Türkiye olarak Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde ilan ettiğimiz, ‘2053 Net Sıfır Emisyon’ hedefi doğrultusunda yeşil kalkınma devrimini kararlılık sürdürüyor, yerli ve yenilebilir enerji kaynaklarının payını artırarak enerjide dışa bağımlılığımızı azaltacak yapısal adımları da birer birer atıyoruz. 6 kıta 95 ülke lideri, 7 uluslararası kuruluşun lider düzeyinde katıldığı, 9-20 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilecek olan iklim değişikliğiyle mücadele de dünyanın en önemli organizasyonu olan Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31’inci Taraflar Konferansı’na Türkiye olarak ilk kez ev sahipliği yapıyoruz. Ülkemiz küresel iklim diplomasisinde üstlendiği bu tarihi sorumluluğu somut yatırım politikaları ve iç hukuk düzenlemeleriyle takip etmeye devam ediyor. Meclis Başkanlığına sunduğumuz teklifle; COP31 vizyonuyla uyumlu olarak yenilenebilir enerji yatırımlarının önünü açıyor, şebeke yatırımlarımızı güçlendiriyor ve yatırımlar için daha şeffaf bir zemini tesis ediyor. Teklif bir yandan AYM’nin denetimi ile iptal kararları verilen hususların yasal boşlukları doldurularak hukuki öngörülebilirliği tesis ederken diğer yandan ise temiz enerji dönüşümümüzü, kamu üniversite hastanelerimizi ve vatandaşlarımızın sosyal güvenlik haklarını güçlendiriyoruz"
Yenilenebilir enerji yatırımlarında yeni kurallar geliyor
Kanun teklifinde enerji sektörünü yakından ilgilendiren düzenlemeler de bulunuyor. Abdullah Güler, Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) iptal kararları nedeniyle mevzuatta oluşan hukuki boşlukların giderilmesine yönelik adımlar atılacağını açıkladı.
Düzenlemeler kapsamında yüzen LNG terminallerinin farklı bölgelerde hizmet verebilmesine ilişkin yasal çerçevenin oluşturulması hedefleniyor. Buna göre, ilgili bakanlığın görüşü alınarak Enerji Piyasası Kurumu kararıyla terminallerin başka bölgelerde faaliyet göstermesine imkân sağlanacak.
Yenilenebilir enerji kaynak alanlarında gerçekleştirilecek yarışmaların usul ve esasları da kanun düzeyinde düzenlenecek. Kapalı teklif ve açık artırma yöntemlerinin sınırlarının belirlenmesiyle yatırım süreçlerinde şeffaflığın ve öngörülebilirliğin artırılması amaçlanıyor.
Rüzgâr ve güneş enerjisi tesislerinin iletim kapasitesinin daha etkin kullanılmasına yönelik düzenlemeler de teklifin öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor. Güler, TEİAŞ tarafından kaynak türüne göre bedel alınması uygulamasına geçileceğini, böylece maliyetlerin daha öngörülebilir hale getirilmesinin ve rekabetçi piyasa yapısının korunmasının hedeflendiğini söyledi.
Ayrıca 10 yılını tamamlayan lisanssız elektrik üretim tesislerinin lisanslı faaliyete geçiş şartlarının ve lisans alma bedellerinin nesnel kriterlere bağlanması planlanıyor.
Güler, enerji alanındaki düzenlemelerin ayrıntılarını şöyle aktardı:
"Yüzen LNG terminallerinin arz güvenliği çerçevesinde ve ilgili bakanlığımızın görüşü alınarak Enerji Piyasası Kurumu kararı ile başka bölgelerde hizmet vermesine imkan sağlayacak yasal çerçeveyi belirliyoruz. Yenilenebilir enerji kaynak alanlarındaki yarışma usul ve esaslarını kapalı teklif veya açık artırma yöntemlerinin sınırlarını doğrudan kanun ile düzenleyerek şeffaf, öngörülebilir ve ölçülü bir yatırım iklim ortamını oluşturuyoruz. Kapasite artışları ve lisanslı üretim konusunda da; rüzgar ile güneş enerjisi tesislerinin iletim kapasitesinin etkin tahsisini sağlamak, maliyet öngörülebilirliği ile birlikte rekabetçi piyasa yapısını korumak ve makul ilave kapasite taleplerini teşvik etmek amacıyla TEİAŞ tarafından kaynak türüne göre bedel alınması uygulamasına geçiyoruz. Ayrıca 10 yılını tamamlayan lisanssız üretim tesislerinin lisanslı faaliyete geçiş şartlarını ve lisans alma bedellerini nesnel kriterlere bağlıyoruz"
Jandarma, Sahil Güvenlik ve polis okullarına öğrenci alımında yasal düzenleme
Kanun teklifinde güvenlik teşkilatlarının personel yetiştirme süreçlerine ilişkin hükümler de bulunuyor. Güler, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen düzenlemelerin ardından Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile Polis Meslek Yüksekokullarına öğrenci alımının yasal çerçevesinin yeniden belirleneceğini ifade etti.
Bu kapsamda jandarma, sahil güvenlik ve polis teşkilatlarında görev yapacak muvazzaf subay, astsubay ve adaylarda aranacak nitelik ve şartların kanunla düzenlenmesi öngörülüyor.
2 milyon 199 bin kişinin GSS prim borcu silinecek
Kanun teklifinin vatandaşları doğrudan ilgilendiren en önemli başlıklarından birini Genel Sağlık Sigortası prim borçlarına yönelik düzenleme oluşturuyor.
Abdullah Güler, 1 Ocak 2017 tarihinden önceye ait ödenmemiş GSS prim borçları ile bu borçlara bağlı gecikme cezası ve zamlarının tahsilinden vazgeçilmesinin teklif edildiğini açıkladı.
Güler'in verdiği bilgilere göre düzenlemenin kapsamına 2 milyon 199 bin 860 vatandaş giriyor. Bu kişilerin toplam 5 milyar 627 milyon 666 bin liralık GSS prim borcunun terkin edilmesi hedefleniyor.
Düzenlemeyle vatandaşların geçmiş dönemlerden kalan GSS borç yükünün ortadan kaldırılması ve sağlık hizmetlerine erişimlerinin kolaylaştırılması amaçlanıyor.
Güler, sosyal güvenlik alanındaki değişiklikleri şu ifadelerle duyurdu:
"Cumhurbaşkanlığına süreyi 2029 yılı sonuna kadar uzatma yetkisi veriyoruz. Genel Sağlık Sigortası (GSS) borcu ve üniversite hastanelerine verilen destekleri yeniden düzenliyoruz. Vatandaşlarımızın sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştırmak ve sağlık kuruluşlarımızın mali yapısını güçlendirmek amacıyla sosyal güvenlik alanında düzenlemeler yapıyoruz. 1 Ocak 2017 tarihinden öncesine ait ödenmemiş GSS prim borçları ile bunlara bağlı gecikme cezası ve zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçiyoruz. Bu bağlamda 2 milyon 199 bin 860 vatandaşımızın toplamda 5 milyar 627 milyon 666 bin prim borcunu terkin ederek üzerindeki borç yükünü kaldırıyoruz. Sağlık hizmetlerine kesintisiz ve kolay erişimini de teminat altına alıyoruz. Kamu üniversitesi sağlık sunucularımızın 2026 yılı götürü bedel sözleşmelerinden kaynaklanan tahakkuk farklarını telkin ederek hastanelerimizin finansal sürdürülebilirliğini ve sağlık hizmetinin devamını sağlıyoruz"
Kadın ve gençlerin istihdamına yönelik teşviklerin süresi uzatılıyor
Teklifte iş gücü piyasasına katılımı artırmaya yönelik istihdam teşvikleri de yer alıyor. Güler, İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamında kadınların, gençlerin ve mesleki belge sahibi işsizlerin istihdam edilmesini destekleyen ilave istihdam teşvikinin süresinin 31 Aralık 2028'e kadar uzatılmasının öngörüldüğünü açıkladı.
Ayrıca Cumhurbaşkanına bu süreyi 2029 yılının sonuna kadar uzatma yetkisi verilmesi planlanıyor. Böylece söz konusu grupların istihdam edilmesini destekleyen teşviklerin devamlılığına yönelik yasal düzenleme yapılması hedefleniyor.
Üniversite hastanelerinin mali yapısına destek sağlanacak
Kanun teklifinde kamu üniversite hastanelerinin finansal sürdürülebilirliğini güçlendirmeye yönelik bir düzenleme de bulunuyor.
Güler, kamu üniversitesi sağlık kuruluşlarının 2026 yılı götürü bedel sözleşmelerinden kaynaklanan tahakkuk farklarının terkin edilmesinin öngörüldüğünü belirtti. Bu düzenlemeyle üniversite hastanelerinin mali yükünün hafifletilmesi ve sağlık hizmetlerinin kesintisiz sürdürülmesine katkı sağlanması amaçlanıyor.
Tasfiye süreçlerinde bankalara ve personele hukuki güvence getirilecek
Basın toplantısında sermaye piyasalarında yaşanan gelişmelere ve tasfiye işlemlerine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Abdullah Güler, bu süreçlerde görev alan bankalar ve çalışanları için hukuki güvence sağlayacak yeni bir düzenleme üzerinde çalıştıklarını açıkladı.
Güler, 17 Eylül tarihinden itibaren alınan kararlar kapsamında gerçekleştirilen ödeme ve devir işlemlerinin daha hızlı ve şeffaf yürütülmesini amaçladıklarını söyledi.
Olağanüstü tasfiye ve devir süreçlerinde görev alan banka ve personelin, kanunla kendilerine verilen görevleri yerine getirirken gerçekleştirdikleri işlemler nedeniyle mali ve idari sorumluluk taşımamalarına yönelik hüküm getirileceğini belirten Güler, suç teşkil eden eylemlerin ise bu kapsamın dışında tutulacağını vurguladı.
Güler, konuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Bu kapsamda görevlendirdiğimiz milletvekilleri ile beraber bu teklifi yakın bir zamanda bitirip Meclis Başkanlığımızı sunmayı arzu ediyoruz. Tasfiye süreçlerinde hukuki güvence maddesi getiriyoruz. Bu ödemelerin yani 17 Eylül tarihinden itibaren alınan kararların ve bu kanun kapsamında yapılan ödemelerin ve devir işlemlerinin daha hızlı, şeffaf ve hiçbir tereddüte mahal bırakmadan yürütülmesi amacıyla bir teklif sunuyoruz. Asli görev alanları olmamasına rağmen kanunla kendilerine tevdi edilen bu olağanüstü tasfiye ve devir süreçlerini büyük bir özveriyle yürüten bankaların ve çalışanlarının ve bu süreçte işlem tesis eden personelin hakkının korunmasını amaçlıyoruz. Bu doğrultuda söz konusu işlemleri yürüten, iş ve işlemlerden kaynaklı olarak banka ve personele mali ve idari sorumsuzluk getiriyoruz. Konusu suç teşkil edilen başlıklar ise istisnadır. Yani suça karışan veya suç teşkil eden durumlarda yargı görevini yapacaktır"
Fon listelerinin açıklanması konusunda masumiyet karinesi vurgusu
Basın toplantısının ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Güler'e, sermaye piyasalarında işlem yapan kişilerin isimlerinin kamuoyuyla paylaşılması konusu da soruldu.
Fonlara yatırım yapan 455 bin 578 kişinin tamamının dolandırıcılık faaliyetlerine karışmış gibi değerlendirilemeyeceğini belirten Güler, soruşturma kapsamında sorumluluğu bulunan kişilerin eylemlerinin ayrı ayrı belirlenmesi gerektiğini ifade etti.
Masumiyet karinesi ve lekelenmeme hakkına dikkat çeken Güler, yalnızca fonlara para yatırmış olmanın kişilerin suçlandığı anlamına gelmeyeceğini söyledi.
Güler, konuyla ilgili değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
"Ben de listenin açıklanmasını isterim ancak 455 bin 578 kişi fonlara girip yatırım aracı olarak paralarını yatırmışlar. Ancak İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturma kapsamında görevini kötüye kullanan, ihmal eden veya farklı niyetler taşıyanlar için, ‘Sermaye Piyasaları Kanunu’na göre yaptırıma tabii kıldığı 104,106 ve 107’inci madde var. Yani piyasa bozucu eylemlerde bulunan veya içeriden sahte bilgi taşıyan ya da piyasa dolandırıcılığı yapmak suretiyle bu işlemlere imza atanlar kimler? Biz 455 bin 578 kişinin hepsinin fon dolandırıcılığına karıştığını düşünebilir miyiz? Bu liste kesinleşsin. Ben bu listenin açıklanmasını isterim ancak masumiyet karinesi ve lekelenmeme hakkı var. Kim hangi eylemleriyle piyasa dolandırıcılığına dahil olmuş, sahte bilgi üretilmesi ya da diğer halleriyle ‘SPK Kanunu’nun 104, 106, 107’inci maddelerle belirlenmesi gerekmez mi? Bunları belirlemeden sadece fona para yatırdığı için insanları suçlayabilir miyiz? Bu listeyi neye göre hazırlayacağız"
Mustafa Sarıgül hakkındaki fezleke sorusuna yanıt verdi
Güler'e yöneltilen sorular arasında Erzincan Milletvekili Mustafa Sarıgül hakkında fezleke hazırlanıp hazırlanmadığı da yer aldı.
Soruşturmanın içeriğine ilişkin bilgisinin bulunmadığını belirten Güler, TBMM Başkanlığına fezleke ulaşması halinde dosyanın inceleneceğini söyledi. Milletvekilliği dokunulmazlığının suç işleme özgürlüğü anlamına gelmediğini ifade eden Güler, Meclisin itibarının korunması gerektiğine dikkat çekti.
Güler, konuya ilişkin açıklamasında şu değerlendirmeyi yaptı:
"Bizim soruşturmanın içeriği ile ilgili bilgimiz yok. TBMM Başkanlığına fezleke geldiğinde içeriğine bakmamız lazım. Diğer siyasi partilerle yaptığım değerlendirmelerde bu yasama dönemi içerisinde bizim hassasiyetlerimizi aktardık; en önemli hassasiyetimiz TBMM’nin itibarını korumak. Milletvekilliği dokunulmazlığı, milletvekilinin suç işleme özgürlüğü değildir. Milletvekilinin saygınlığı açısından da kamuoyuna açık, şeffaf ve ölçülülük prensipleri içerisinde suçlandığı konu ile ilgili muhasebe yapmasını isterim. Kamuoyuna da açık yüreklilikle bir açıklama yapmasını beklerim. 27’inci yasama döneminde bazı milletvekillerinin dokunulmazlığını kaldırdık. Bu da ağır ithamların yani tecavüz, terör üyeliği, terörizmin finansmanı gibi ciddi iddiaların yer aldığı milletvekilleri ile ilgili dokunulmazlık dosyaları görüşüldü. Dolayısıyla fezleke gelir, içeriğine bakılır, durum değerlendirilir ve kararı veririz"
Şahap Kavcıoğlu'nun görevden affını istemesiyle ilgili açıklama
Basın toplantısında Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) Başkanı Şahap Kavcıoğlu'nun görevden affını istemesi de gündeme geldi.
Konuyla ilgili özel bir bilgisinin bulunmadığını belirten Güler, Kavcıoğlu'nun ilerleyen süreçte konuya ilişkin açıklama yapabileceğini söyledi. Sermaye piyasalarında yaşanan gelişmelere ilişkin soruşturma ve koordinasyon çalışmalarının sürdüğünü de ifade etti.
Güler, gazetecinin sorusuna şu yanıtı verdi:
"Hangi gerekçeyle ve neden yaptığı konusunda bir bilgim yok. Dolayısıyla ilerleyen zaman dilimi içerisinde kendisi bunu izah edebilir, açıklayabilir. Benim özel bir bilgim yok, gerekçesini de bilmiyorum. Biz bu konuda hassasız. Sermaye piyasalarında yaşanan bu olayla ilgili İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturma ve Cumhurbaşkanı Yardımcımız Cevdet Yılmaz’ın başkanlığında yürütülen Koordinasyon Kurulu tam bir kararlılık, ciddiyet, bu olayların bir daha yaşanmaması ve yapacak kişilerin de ağır cezalara ve yaptırımlara uğraması konusunda çalışmalarını titizlikle yürütüyorlar"
Kanun teklifi yasalaşırsa neler değişecek?
Abdullah Güler'in açıkladığı düzenlemeler; enerji piyasasından sosyal güvenliğe, istihdam teşviklerinden üniversite hastanelerine ve sermaye piyasalarındaki tasfiye süreçlerine kadar geniş bir alanı kapsıyor.
Özellikle 2017 öncesine ait GSS prim borçlarının silinmesine yönelik düzenleme milyonlarca vatandaşı ilgilendirirken, yenilenebilir enerji yatırımlarına ilişkin hükümler de enerji sektöründe yeni bir yasal çerçeve oluşturmayı hedefliyor.
Önemli hatırlatma: Açıklanan düzenlemeler TBMM Başkanlığına sunulan kanun teklifinde yer alıyor. GSS borçlarının silinmesi ve diğer değişikliklerin yürürlüğe girmesi için teklifin yasama sürecini tamamlaması gerekiyor.
