aklaşık 3 bin 800 yıllık geçmişe sahip Kayalıpınar Antik Kenti, Hitit döneminde Samuha adıyla biliniyordu. Kızılırmak kıyısında yer alan antik kentte ortaya çıkarılan yaklaşık 3 bin 400 yıllık belgeler; devlet yönetimi, askerî faaliyetler, kraliyet ailesi, inanç dünyası ve günlük yaşam hakkında önemli bilgiler sunuyor.
Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, bulunan tabletlerin yalnızca Anadolu tarihi açısından değil, dünya arkeolojisi bakımından da büyük önem taşıdığını belirterek Kayalıpınar’daki keşfi 21. yüzyılın en önemli arkeolojik buluntularından biri olarak değerlendirdi.
Kayalıpınar Antik Kenti’nde 131 Yeni Hitit Tableti Bulundu
Sivas’ın Yıldızeli ilçesinde bulunan Kayalıpınar Antik Kenti’nde bu yıl yürütülen kazı çalışmaları, Hitit uygarlığının tarihine ilişkin yeni bilgileri ortaya çıkardı. Kazılarda Hitit Kralı 2. Tudhaliya dönemine ait 131 çivi yazılı tablet ve tablet parçası gün yüzüne çıkarıldı.
Önceki yıllarda bulunan eserlerin de eklenmesiyle Kayalıpınar’da ulaşılan tablet ve tablet parçası sayısı 184 oldu. Bu buluntular, antik kentin Hitit Devleti dönemindeki siyasi ve idari konumunu anlamak açısından önemli bir kaynak niteliği taşıyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığının himayelerinde, Koç Üniversitesi tarafından yürütülen kazı çalışmaları 2005 yılından bu yana devam ediyor. Çalışmalarda yalnızca yazılı belgeler değil, Hitit kralları, prens ve prenseslerine ait mühür baskıları, mezarlar ve farklı dönemlerden mimari kalıntılar da ortaya çıkarıldı.
Hitit Kraliyet Arşivi Devlet Yönetimine Işık Tutuyor
Kayalıpınar’da bulunan tabletlerin en dikkat çekici yönlerinden biri, Hitit Devleti’nin işleyişine ilişkin bilgiler içermesi. Yaklaşık 3 bin 400 yıllık belgeler sayesinde dönemin devlet yönetimi, askerî organizasyonu, kraliyet ailesi ve toplumsal yaşamına dair ayrıntıların daha iyi anlaşılması hedefleniyor.
Kraliyet arşivinde yer alan kayıtlar, Hititlerin yalnızca siyasi ve askerî yapısı hakkında değil, dönemin günlük yaşamı ve inanç dünyası hakkında da bilgi sağlıyor. Bu yönüyle tabletler, arkeolojik buluntular olmanın ötesinde, binlerce yıl önce tutulan yazılı kayıtlar üzerinden tarihî olayların incelenmesine imkân veriyor.
Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, Kayalıpınar’ın Hitit Devleti açısından önemli bir siyasi, askerî ve dinî merkez olduğunu vurgulayarak kazılarda ortaya çıkarılan belgelerin Anadolu tarihinin bilinmeyen yönlerinin aydınlatılmasına katkı sunacağını ifade etti.
Hitit Tabletlerinde Salgın Hastalık ve Bebek Prensesin Hikâyesi
Kayalıpınar’da bulunan belgelerde dönemin sağlık koşullarına ve salgın hastalıklara ilişkin kayıtların yer alması da dikkat çekiyor. Tabletlerde şehirler arasında yayıldığı belirtilen, özellikle çocukları ve bebekleri etkileyen yüksek ateşli bir salgından söz ediliyor.
Belgeler arasında hastalanan bir bebek prensesin sağlık durumunun takip edildiğine ilişkin kayıtların bulunduğu aktarılıyor. Kayıtlara göre prensesin durumu izlenmiş, daha sonra hayatını kaybetmesi ve cenaze törenine ilişkin bilgiler de yazılı olarak kayda geçirilmiş.
Bu belgeler, Hitit döneminde hastalıkların ve kraliyet ailesinde yaşanan sağlık sorunlarının nasıl takip edildiğine ilişkin önemli ayrıntılar sunuyor. Aynı zamanda dönemin saray yaşamı ve ölüm törenleri hakkında araştırmacılara yeni inceleme alanları açıyor.
Hitit Generallerinin Krala Gönderdiği Yardım Mektubu Bulundu
Kayalıpınar kazılarında ortaya çıkarılan tabletler, Hitit Devleti’nin askerî teşkilatı ve haberleşme düzeni hakkında da önemli bilgiler içeriyor.
Belgelerden birinde, Batı Anadolu’da görev yapan Hitit generallerinin krala gönderdikleri bir mektup yer alıyor. Mektupta generallerin karşılaştıkları düşman tehdidi karşısında merkezî yönetimden asker, at ve savaş arabası desteği istedikleri görülüyor.
Yardımın ulaşmaması durumunda ordunun yok olabileceğine ilişkin uyarıların da bulunduğu belirtilen belge, Hitit Devleti’nin askerî organizasyonu ve uzak bölgelerde görev yapan komutanlarla merkez arasındaki iletişim hakkında önemli ipuçları veriyor.
Söz konusu kayıtlar, dönemin askerî tehditlerinin nasıl değerlendirildiğini ve ihtiyaç duyulan desteğin krala nasıl bildirildiğini anlamak açısından dikkat çekiyor.
Vali Yılmaz Şimşek: "21. yüzyılın en önemli arkeolojik keşiflerinden biri"
Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, Kayalıpınar Antik Kenti’nde ortaya çıkarılan kraliyet arşivinin önemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Şimşek, bölgede yıllardır devam eden kazı çalışmalarının Hitit tarihine ışık tutan önemli eserleri ortaya çıkardığını belirtti.
Vali Şimşek açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Kayalıpınar’da, binlerce yıllık geçmişin izlerini gün yüzüne çıkaran kazı çalışmalarında yeni ve heyecan verici bulgulara ulaştık. Bildiğiniz üzere Yıldızeli ilçemizde bulunan ve yaklaşık 3 bin 800 yıllık geçmişe sahip Kayalıpınar, antik adıyla Samuha Hitit Kenti, Hitit Devleti’nin önemli siyasi, askerî ve dinî merkezlerinden birisi. Burada Kültür ve Turizm Bakanlığımızın himayelerinde 2005 yılında başlayan, Koç Üniversitesi tarafından yürütülen kazı çalışmalarında tarihe ışık tutacak çok kıymetli eserler gün yüzüne çıkarılmıştı. Bu anlamda bugüne kadar çıkarılan çivi yazılı tablet ve tablet parçası sayısı 184’e ulaşmış durumda"
Şimşek, önceki yıllarda bulunan eserlerden dördünün Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen Geleceğe Miras sergisinde yer aldığını da belirtti. Bu yılki çalışmalarda ise daha kapsamlı bir kraliyet arşivine ulaşıldığını ifade etti.
Vali Şimşek, keşfin tarihsel önemini şu sözlerle anlattı:
"Kazılarda Hitit Kralı 2. Tudhaliya dönemine ait kraliyet arşivine ulaşıldı. Gerçekten bu keşif, yalnızca Anadolu tarihi açısından değil, dünya arkeolojisi açısından da büyük önem taşıyor. Öyle ki bilim insanları, bu buluntuları 1906 yılında Hattuşa’da keşfedilen tabletlerden sonraki en önemli Hitit arşiv keşiflerinden biri olarak değerlendirmektedir. Bu yönüyle Kayalıpınar’da ortaya çıkarılan kraliyet arşivinin, 21. yüzyılın en önemli arkeolojik keşiflerinden biri olduğunu söyleyebiliriz. Ortaya çıkarılan ve yaklaşık 3 bin 400 yıl öncesine ait bu tabletler, Hititlerin devlet yönetiminden askerî faaliyetlerine, inanç dünyasından günlük yaşamlarına kadar pek çok konuda önemli bilgiler sunuyor bizlere. İnanıyorum ki gün yüzüne çıkarılan bu belgeler, Hititlerin siyasi, idari, askerî, dinî ve kültürel yapısının daha iyi anlaşılmasına ve Anadolu tarihinin bilinmeyen yönlerinin aydınlatılmasına önemli katkılar sağlayacaktır"
Kayalıpınar Kazıları Hitit Tarihine Yeni Belgeler Kazandırıyor
Kayalıpınar Antik Kenti’nde 2005 yılından bu yana sürdürülen arkeolojik çalışmalar, her yıl yeni buluntularla Hitit uygarlığının daha ayrıntılı biçimde araştırılmasına katkı sağlıyor. Bu yıl bulunan 131 tablet ve tablet parçasıyla toplam sayının 184’e ulaşması, antik kentin yazılı tarih açısından taşıdığı önemi bir kez daha ortaya koydu.
Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, kazı çalışmalarına destek vermeyi sürdüreceklerini belirterek Kültür ve Turizm Bakanlığına, Koç Üniversitesine, Kazı Başkanı Doç. Dr. Çiğdem Maner’e, Prof. Dr. Daniel Schwemer’e ve çalışmalarda emeği geçenlere teşekkür etti.
Kazılarda ortaya çıkarılan belgelerin incelenmesiyle Hititlerin siyasi ilişkileri, askerî faaliyetleri, kraliyet ailesi ve toplumsal yaşamı hakkında yeni bilgilerin elde edilmesi bekleniyor. Kayalıpınar’daki çalışmalar, Sivas’ın arkeolojik mirasının yanı sıra Anadolu’nun binlerce yıllık tarihinin anlaşılması açısından da önem taşıyor.
