İstanbul’un bin 500 yıllık tarihi mirası Ayasofya’nın yeraltındaki gizemli dünyası gün yüzüne çıkıyor. Caminin altında sürdürülen kapsamlı temizlik ve restorasyon çalışmalarıyla bugüne kadar 420 metrelik tünel ortaya çıkarılırken, yeraltındaki tarihi yapıların Roma dönemine uzanabileceğine ilişkin önemli bulgulara ulaşıldı. Çalışmalar sırasında tünellerden yaklaşık 3 bin ton dolgu malzemesi çıkarıldı. Ortaya çıkan tarihi geçitler ve anıt ağaçların tünellerin derinliklerine kadar uzanan kökleri ise ilk kez görüntülendi.
Ayasofya'nın altında 9 tünel, 6 mekan
Ayasofya Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Ahmet Güleç, yürütülen çalışmalar hakkında bilgi vererek yeraltında şu ana kadar 6 mekan ve 9 tünelin tespit edildiğini açıkladı.
Çalışmaların yaklaşık iki yıl önce başladığını belirten Güleç, ilk etapta başlayan temizliğin geçen yıl ikinci aşamaya geçtiğini ve halen devam ettiğini söyledi.
Güleç, çalışmaların kapsamına ilişkin şu bilgileri verdi:
"Şu anda 6 mekanımız var, 9 tane de tünelimiz var. Ve tünellere ve mekanların bazılarına baktığımızda henüz kesin olmamakla birlikte Roma Döneminden kaldığı devamında da çeşitli dönemlerde yapıldığını tespit etmeye çalışıyoruz."
Tüneller Yerebatan Sarnıcı yönüne uzanıyor
Ortaya çıkarılan tünellerin güzergahına ilişkin de bilgi veren Güleç, özellikle güneye doğru ilerleyen geçidin Yerebatan Sarnıcı yönüne uzandığını belirtti. Kuzey yönünde ilerledikten sonra batıya dönen başka bir tünelin de tespit edildiğini aktaran Güleç, yeraltındaki su akışının da araştırıldığını ifade etti.
Ayasofya'nın altından gelen suyun tüneller aracılığıyla başka bir noktaya tahliye edildiğini belirten Güleç, bu suyun Yerebatan Sarnıcı'na ulaşan bir kaynak olabileceği ihtimali üzerinde durulduğunu söyledi.
3 bin ton toprak çıkarıldı
Tünellerin ortaya çıkarılması için yürütülen çalışmaların büyüklüğüne dikkat çeken Güleç, bugüne kadar yaklaşık 3 bin ton dolgu malzemesinin tahliye edildiğini kaydetti.
Güleç, "Burada 3 bin tona yakın toprak çıktı. Metreküp olarak bin metreküpün üzerinde." dedi.
Çalışmalar kapsamında açığa çıkarılan bölümlerden alınan örneklerin analiz edildiğini belirten Güleç, bu incelemelerin yapıların hangi döneme ait olduğunun belirlenmesine katkı sağlayacağını ifade etti.
Ziyarete açılması için çalışmalar sürüyor
Ayasofya'nın yeraltındaki tarihi bölümlerinin ziyaretçilere açılması da gündemde. Ancak bunun için kapsamlı çalışmaların yapılması gerektiğine dikkat çeken Güleç, sürece ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
"Ziyaretçiye açılması için yapılması gereken pek çok çalışma var. Bakanımız ve bizler çok istiyoruz. Bu konuda ciddi anlamda çalışmalar yapıyoruz."
Henüz Ayasofya'nın ilk yapı dönemine ait bölümlere ulaşılmadığını belirten Güleç, ortaya çıkarılan tünellerden biri için şimdilik Roma dönemine ait olduğu değerlendirmesini yapabildiklerini söyledi. Tünellerden alınan örneklerin analiz edilmesiyle Ayasofya'nın yeraltı tarihine ilişkin yeni bilgilerin elde edilmesi bekleniyor.












