Türkiye'nin ihracatı ağustos ayında 23,5 milyar dolara ulaşarak rekor kırarken, son 12 aylık ihracat 280,3 milyar dolarla Cumhuriyet tarihinin en yüksek seviyesine çıktı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, ocak-ağustos döneminde ihracatın 185 milyar dolara ulaştığını belirterek, yıl sonu hedeflerine ilişkin önemli mesajlar verdi.
Ağustos ayı ihracatı 23,5 milyar dolara yükseldi
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, ağustos ayı dış ticaret verilerinin açıklandığı basın toplantısında Türkiye'nin ihracat ve ithalat performansına ilişkin güncel rakamları açıkladı.
Ticaret Bakanlığı'nda düzenlenen toplantıda konuşan Bolat, Türkiye ekonomisinin 2026'nın ikinci çeyreğinde yüzde 2,3, yılın ilk yarısında ise yüzde 2,5 büyüdüğünü belirtti. Milli gelirin 1 trilyon 706 milyar doları aşarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştığını ifade eden Bolat, ihracatın ekonomik büyümeye katkısına dikkat çekti.
İkinci çeyrekte büyümeye net mal ve hizmet ihracatının 0,6 puan katkı sağladığını belirten Bolat, ilk çeyreğe göre büyümeye ise ihracatın 1,6 puan katkı verdiğini söyledi.
Bolat, ağustos ayında aylık ihracatın 23,5 milyar dolarla rekor seviyeye ulaştığını ve yıllık bazda yüzde 8,1 arttığını açıkladı.
Yıllıklandırılmış ihracatta Cumhuriyet rekoru
İhracatın son 12 aylık performansında tarihi bir seviyeye ulaşıldığını belirten Bolat, şu ifadeleri kullandı:
"Ağustos itibarıyla son 12 aylık ihracat dönemine baktığımızda 280,3 milyar dolara ulaştık, bu Cumhuriyet rekorudur"
Bolat, ağustos ayında ihracatın 21 milyar 700 milyon dolardan 23 milyar 466 milyon dolara yükseldiğini belirterek, artışın 1 milyar 766 milyon dolar olduğunu ifade etti.
"Ağustos ayındaki yüzde 8,1’lik artışın karşılığı 1 milyar 766 milyon dolardır. İhracatımız 21 milyar 700 milyon dolardan 23 milyar 466 milyon dolara yükseldi. Ağustosta yıllıklandırılmış ihracatımız 280,3 milyar dolarla Cumhuriyet tarihimizin en yükseği oldu. Bu rekorun değer olarak karşılığı ise 7 milyar 40 milyon dolardır. İlk 8 ayda, geçen yılın ilk 8 ayına göre 7 milyar 40 milyon dolar daha fazla ihracatı, kıymetli ihracatçılarımızın büyük başarılarıyla gerçekleştirmiş bulunuyoruz. Yine ağustos itibarıyla son 12 aylık döneme baktığımızda 280,3 milyar dolara ulaştık. Bu da Cumhuriyet rekorudur. Son bir yılda mal ihracatındaki hedefimiz 282 milyar dolardı. Hedefe ulaşmak için geriye sadece 1,7 milyar dolar kaldı. Son bir yılda ihracattaki değer artışımız ise 11 milyar 235 milyon dolar oldu. Yıllıklandırılmış ihracat artış oranımız ise yüzde 4,2 olarak gerçekleşti. Ağustos ayında yüzde 8,1, ilk 8 ayda yüzde 4 ve son 12 aylık dönemde yıllıklandırılmış olarak yüzde 4,2 artış kaydettik. İhracatımız aylık bazda 23,5 milyar dolara, ilk 8 ayda 185 milyar dolara, son 12 aylık dönemde ise 280,3 milyar dolara ulaştı"
Mal ve hizmet ihracatı 405,3 milyar dolara ulaştı
Hizmetler ihracatının ağustos itibarıyla yıllıklandırılmış olarak yaklaşık 125 milyar dolara yükseldiğini belirten Bolat, ocak ayına göre 2,5 milyar dolarlık artış sağlandığını açıkladı.
Yıl sonu hizmet ihracatı hedefinin 128 milyar dolar olduğunu belirten Bolat, turizm, taşımacılık, eğitim, sağlık, danışmanlık, bilişim, film ve fuarcılık gibi alanlarda ihracat performansının sürdüğünü ifade etti.
Bolat, yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatının da 405,3 milyar dolara ulaştığını belirterek şöyle konuştu:
"Yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracat toplamımız 405,3 milyar dolara ulaşmış oldu. 31 Aralık’ta Cumhurbaşkanımız yıl sonu rakamlarını açıkladığında, 390 milyar dolarlık hedefi aşarak 396 milyar dolara ulaşmıştık. Şu anda 8 ay itibarıyla 405,3 milyar dolara geldik. Yıl sonu hedefimiz 410 milyar dolardı. Bu hedefi de kıymetli mal ve hizmet ihracatçılarımızla birlikte başaracağız"
27 sektörün 17'sinde ihracat arttı
İhracatın sektörler bazındaki performansına da değinen Bolat, 27 sektörün 17'sinde ağustos ayında ihracat artışı yaşandığını söyledi.
"27 sektörün 17’sinde ağustos ayında ihracat artışı gerçekleşti. Tekstil ve ham maddeleri, deri ve deri ürünleri, halı, kimya, otomotiv, gemi ve yat, elektrik-elektronik, demir ve demir dışı metaller, çelik, çimento, cam, seramik ve toprak ürünleri, altın ve mücevherat, iklimlendirme, madencilik, hububat, bakliyat, yağlı tohumlar, yaş meyve ve sebze, tütün, su ürünleri ve hayvansal ürünlerde aylık bazda artışlarımız var. Bu, 8 aylık performansımıza da yansıyor. Burada da 27 sektörün 17’sinde net artışlarımız bulunuyor. Hazır giyim ve konfeksiyon çok önemli bir sektörümüz. Bu sektördeki azalış trendi giderek düştü. Bu sene inşallah hazır giyimde yıl sonuna kadar başa baş ya da artıya geçeceğiz. Çünkü siparişler Türkiye’ye dönmeye başladı. Tekstilde zaten ilk 8 ay itibarıyla artıdayız. Deri ve ayakkabı gibi emek yoğun sektörler, 2023, 2024 ve 2025 yıllarında gerileyen sektörlerdi. Bu sektörlerde de performansın iyileşmekte olduğunu görüyoruz. Elektrik-elektronik, makine, demir-çelik, çimento, savunma sanayii, havacılık sanayii, iklimlendirme, madencilik, yaş meyve ve sebze, kuru meyveler ile su ürünlerinde de iyiye gidiyoruz"
ABD, Çin ve İsviçre ihracat artışında öne çıktı
Bolat, ocak-ağustos döneminde ihracatın en fazla arttığı ülkelerin başında ABD, Çin ve İsviçre'nin geldiğini bildirdi.
"İlk 8 aylık döneme baktığımızda, ihracatımızın en çok arttığı ülkeler sıralamasında ABD birinci, Çin ikinci, İsviçre üçüncü, Mısır dördüncü, Libya ise beşinci sırada yer alıyor. En çok azalış gösteren ülkeler sıralamasında ise Yunanistan yaklaşık 1 milyar dolar, Birleşik Arap Emirlikleri yaklaşık 1 milyar dolar ve Irak 415 milyon dolarla öne çıkıyor. Irak’a ihracatımızda ilk aylarda azalış vardı. Bildiğiniz üzere Körfez Savaşı nedeniyle yaklaşık 10-11 Körfez ülkesine ihracatımız mart ayından itibaren ciddi biçimde azalıyordu. Ancak bu kan kaybı durdu. Nisan ayından itibaren ihracatımız yeniden toparlanmaya başladı. Mayıs, haziran ve temmuz aylarında ise yükseliş devam etti"
Avrupa Birliği'nin Türkiye'nin ihracatındaki payının yüzde 43 olduğunu belirten Bolat, ocak-ağustos döneminde AB'ye ihracatın yüzde 1,8 arttığını söyledi.
Bolat, aynı dönemde İslam İşbirliği Teşkilatı ülkelerine ihracatın yüzde 1,7, OECD ülkelerine ihracatın yüzde 3,2 arttığını, Çin'e ihracatta ise yüzde 39'luk yükseliş yaşandığını açıkladı. ABD'ye ihracatta da 1,2 milyar dolarlık artış kaydedildiğini bildirdi.
Yüksek teknoloji ihracatında 116 milyar dolar
Türkiye'nin ihracatında sektör dağılımına ilişkin bilgiler veren Bolat, ocak-ağustos döneminde tarım ihracatının 24 milyar dolar, sanayi ihracatının 132,5 milyar dolar, madencilik ihracatının ise 4,7 milyar dolar olduğunu belirtti.
Ham madde ve ara mallarda 6,3 milyar dolarlık ihracat artışı sağlandığını belirten Bolat, yatırım malları ihracatında da 1,7 milyar dolarlık artış yaşandığını ifade etti.
"İhracatımızda özellikle ham madde ve ara mallarda 6,3 milyar dolar ihracat artışı sağladık. Tüketim ürünleri ihracatımızda 600 milyon dolar eksilme var. Yatırım malları ihracatımızda da 1,7 milyar dolarlık bir artış var. Orta yüksek ve yüksek teknoloji ürünler ihracatımızda yıllıklandırılmış 116 milyar dolara yükseldik. Bu da toplam ihracatımızın yüzde 43,5’ini oluşturuyor. Yani ilk 8 ayda orta yüksek ve yüksek teknoloji ürün ihracatımızda net 4,1 milyar dolar artışımız söz konusu oldu."
İthalat ağustosta 28,7 milyar dolar oldu
Türkiye'nin ithalatı ağustos ayında yıllık bazda yüzde 10,5 artarak 28,7 milyar dolara yükseldi. Bolat, ithalattaki net artışın 2,7 milyar dolar olduğunu belirtti.
Dış ticaret açığındaki artışta enerji fiyatlarının etkili olduğunu vurgulayan Bolat, şu değerlendirmede bulundu:
"950 milyon dolar açığımızda bir artış oldu. Bunun sebebi çok açık. Savaş şartları nedeniyle petroldeki, doğal gazdaki büyük artışların ithalat faturasını artırması"
Ocak-ağustos döneminde ithalatı en fazla azalan ürünler motorlu kara taşıtları, kıymetli ve yarı kıymetli taşlar, kakao, hava ve uzay taşıtları ile tekstil ve iplik oldu.
Bu dönemde ithalatı en fazla artan ürünler ise mineral yakıtlar, elektrikli makine ve cihazlar, bakır ve bakırdan eşya, kazan ve makineler ile eczacılık ürünleri olarak sıralandı.
Dış ticaret açığı 5,2 milyar dolar
Bolat, küresel enerji ve emtia fiyatlarındaki yükselişe rağmen dış ticaret açığının kontrol altında tutulduğunu söyledi.
"Dış ticaret açığımız ağustosta 5,2 milyar dolar oldu. Oldukça mütevazı bir açık. Ağustos itibarıyla 8 aylık ihracatın ithalatı karşılama oranı yaklaşık yüzde 81,8, yıllıklandırılmış ihracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 74,1 oldu. Şubat ayı sonunda Körfez’i saran savaş rüzgarları 6 ay boyunca devam ederken enerji fiyatları, petrokimya ürünleri, gübre ve emtialarda, tarımda ve madencilikte yüksek artışlar yaşandı. Buna rağmen ihracatımızdaki artış ve ithalatımızı makul düzeylerde tutmak için aldığımız dış ticaret tedbirleri sayesinde dış ticaret açığımızda sadece 5,6 milyar dolarlık ekstra artış oldu. Bu artışın olmamasını elbette isterdik ancak dış ticaret açığımızı oldukça makul seviyelerde tutmayı başardık"
Türkiye ekonomisi 24 çeyrektir büyüyor
Türkiye ekonomisinin 24 çeyrektir, yani 6 yıldır kesintisiz büyüdüğünü belirten Bolat, bu büyümenin ihracat ve istihdam açısından olumlu sonuçlar doğurduğunu ifade etti.
Bolat, küresel ekonomide yaşanan zorlu koşullara, savaşlara, enerji ve ham madde fiyatlarındaki artışlara rağmen Türkiye ekonomisinin istikrarlı şekilde büyümeye devam ettiğini vurguladı.
Cari işlemler açığının GSYH'ye oranının haziran sonunda yüzde 2,3 seviyesinde tutulduğunu belirten Bolat, ağustos ayında 4,1 milyar dolar cari fazla beklendiğini açıkladı.
Reeskont kredisinde yeni model geliyor
İhracatçıların finansmana erişimini kolaylaştırmaya yönelik desteklere de değinen Bolat, reeskont kredilerinde yeni döneme ilişkin bilgi verdi.
"İnşallah bu alanda önümüzdeki aylarda bir iyileşme olmasını ümit ediyoruz ve bunun için çalışıyoruz. Reeskont kredisi günlük limiti Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından 5 milyar liraya çıkarıldı. Merkez Bankası da döviz dönüşüm desteğini 1 Ağustos’tan 31 Ocak’a kadar uzattı ve yüzde 3 döviz dönüşüm prim oranını uygulamaya devam etti. 1 Ekim’de de yeni bir modele geçilecek. Böylece daha fazla sektörün, özellikle katma değerli ve emek yoğun sektörlerin döviz dönüşüm desteği priminden yararlanması kolaylaşacak"
Bolat, Türkiye'nin ihracatta yakaladığı yükseliş trendinin yılın kalan bölümünde de sürdürülmesi için çalışmaların devam edeceğini belirtti.
