Anlaşma kapsamında yalnızca santralin teknik özellikleri değil, kurulacağı saha, finansman modeli, ekonomik koşullar, yerli sanayinin projeye katılımı ve nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi gibi kritik başlıklar da değerlendirilecek.
Türkiye-Kanada Nükleer Enerji İş Birliğinde Yeni Aşama
Türkiye’nin enerji arz güvenliğini güçlendirmek ve nükleer enerji kapasitesini geliştirmek amacıyla yürüttüğü çalışmalar uluslararası iş birlikleriyle devam ediyor.
Bu kapsamda Türkiye Nükleer Enerji Anonim Şirketi (TÜNAŞ) ile Kanada merkezli AtkinsRéalis şirketinin iştiraki Candu Energy Inc. arasında yeni bir anlaşmaya imza atıldı.
İki ülke arasındaki nükleer enerji iş birliğinin önemli adımlarından biri olarak değerlendirilen anlaşma, daha önce başlatılan ön fizibilite çalışmalarının devamı niteliğini taşıyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın mart ayı başında gerçekleştirdiği Kanada ziyareti sırasında iki şirket arasında ‘Nükleer Enerji İş Birliğine İlişkin Mutabakat Zaptı’ imzalanmıştı. Bu anlaşmayla başlatılan ön fizibilite çalışmalarında sona yaklaşılırken, COP31 kapsamında yeni bir mutabakatla sürecin kapsamı genişletildi.
CANDU Reaktör Teknolojisi İçin Fizibilite ve Ön Tasarım Çalışmaları Başlıyor
Antalya’da devam eden Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında imzalanan anlaşmanın adı, ‘CANDU Fizibilite ve Ön Tasarım Mühendisliği Mutabakat Anlaşması’ oldu.
Anlaşma, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Kanada Çevre, İklim Değişikliği ve Doğa Bakanı Julie Dabrusin’ın huzurunda gerçekleştirilen törende imzalandı.
AtkinsRéalis Başkanı ve Genel Müdürü Ian L. Edwards'ın şahitliğinde düzenlenen törende imzalar, TÜNAŞ Genel Müdürü Necati Yamaç ve AtkinsRéalis Nükleer Enerji Başkanı Joe St. Julian tarafından atıldı.
Yeni mutabakatla birlikte ön fizibilite çalışmalarının ardından CANDU reaktör teknolojisine özel kapsamlı fizibilite ve Ön Tasarım Mühendisliği (FEED) aşamasına geçilmesi kararlaştırıldı.
Türkiye’de Kurulabilecek Nükleer Santralin Yeri ve Maliyeti Değerlendirilecek
Anlaşmanın en önemli başlıklarından birini Türkiye’de geliştirilmesi planlanan olası nükleer santral projesinin teknik ve ekonomik açıdan değerlendirilmesi oluşturuyor.
Bu doğrultuda gerçekleştirilecek çalışmalarda şu konular ele alınacak:
Nükleer santralin kurulabileceği uygun sahanın belirlenmesi.
CANDU reaktör teknolojisinin seçilecek sahaya uyarlanması.
Santralin işletme süreçleri ve teknik gereksinimlerinin değerlendirilmesi.
Projenin finansman modelinin oluşturulması.
Yatırım maliyetlerinin ve ekonomik koşulların analiz edilmesi.
Proje uygulama takviminin hazırlanması.
Olası risklerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi.
Bu çalışmalar sayesinde CANDU teknolojisinin Türkiye'de uygulanabilirliği daha ayrıntılı biçimde incelenecek. Projenin teknik gereklilikleri ve ticari koşulları değerlendirilerek gelecekte alınabilecek yatırım kararlarına temel oluşturacak verilerin hazırlanması hedefleniyor.
Yerli Sanayi ve Türk Mühendisler Projeye Dahil Edilecek
Türkiye ile Kanada arasındaki anlaşmanın dikkat çeken başlıklarından biri de yerli sanayinin nükleer enerji projesine katılımı olacak.
Yapılacak çalışmalarda Türkiye’nin mevcut sanayi altyapısının projede nasıl değerlendirilebileceği ve hangi alanlarda yerli üretim kapasitesinden yararlanılabileceği araştırılacak.
Bunun yanı sıra nükleer enerji alanında ihtiyaç duyulan nitelikli insan kaynağının geliştirilmesi için eğitim ve yetiştirme planları hazırlanacak.
Yerlileştirme ve insan kaynağı geliştirme çalışmalarının yanı sıra proje organizasyonu, uygulama takvimi, maliyet tahminleri ve risk değerlendirmeleri de anlaşma kapsamında ele alınacak.
Böylece Türkiye’nin yalnızca nükleer santral yatırımı gerçekleştirmesi değil, aynı zamanda bu alanda teknik bilgi birikimini, mühendislik kapasitesini ve yerli sanayi imkânlarını geliştirmesi amaçlanıyor.
Bakan Bayraktar: Nükleer Enerjideki Uzun Vadeli Yol Haritamızı Netleştirecek
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye ile Kanada arasında imzalanan yeni anlaşmaya ilişkin sosyal medya hesaplarından açıklamada bulundu.
COP31 kapsamında gerçekleştirilen imza töreninin iki ülke arasındaki nükleer enerji iş birliğini daha ileri bir noktaya taşıdığını belirten Bayraktar, CANDU teknolojisine özel fizibilite ve ön tasarım mühendisliği çalışmalarının başlayacağını duyurdu.
Bakan Bayraktar açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Bu kapsamda Türkiye Nükleer Enerji A.Ş. ile AtkinsRéalis bünyesindeki Candu Energy Inc. Arasında imzalanan ‘CANDU Fizibilite ve Ön Tasarım Mühendisliği Mutabakat Anlaşması’ ile doğrudan CANDU reaktör teknolojisi özelinde kapsamlı fizibilite ve Ön Tasarım Mühendisliği (FEED) aşamasına geçiyoruz. Ülkemizde geliştirilecek yeni nükleer santral projemizin saha seçimi, teknolojinin uyarlanması, işletme süreçleri ve finansman boyutu bu sayede en ince ayrıntısına kadar değerlendirilecek. Sürecin bizim için en kritik ve vazgeçilmez boyutu ise yerli sanayimizin sürece maksimum katılımı ve nitelikli insan kaynağımızın geliştirilmesidir. Bu doğrultuda, güçlü bir yerlileştirme ve eğitim planlamasıyla birlikte proje organizasyonu, uygulama takvimi, maliyet tahminleri ve risk analizlerine yönelik çalışmaları titizlikle yürüteceğiz. Fizibilite ve Ön Tasarım Mühendisliğini kapsayan bu süreç, projenin teknik ve ticari açıdan olgunlaşmasını sağlayarak nihai yatırım kararlarımız için son derece güvenilir bir zemin oluşturacaktır. Nükleer enerjideki uzun vadeli yol haritamızı netleştirecek ve arz güvenliğimizi tahkim edecek bu adımın ülkelerimiz için hayırlı olmasını diliyorum"
Kanada ile Nükleer Enerji Görüşmeleri Ankara Ziyaretinde de Gündeme Gelmişti
Türkiye ile Kanada arasındaki CANDU reaktör teknolojisine yönelik temaslar, son anlaşmayla başlamadı. İki ülke arasındaki teknik iş birliği görüşmeleri daha önce üst düzey temaslarda da gündeme gelmişti.
Kanada Başbakanı Mark Carney’in 22 Ekim’de Ankara’ya gerçekleştirdiği ziyaret sırasında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Kanada Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanı Tim Hodgson ile bir araya geldi.
Görüşmede Kanada’nın CANDU reaktör teknolojisinin Türkiye’de uygulanabilirliği ve bu alandaki teknik iş birliğinin geliştirilmesi ele alındı.
Bakan Bayraktar, görüşmenin ardından sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Kanada’nın CANDU reaktör teknolojisinin ülkemizde uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi ve bu doğrultuda teknik iş birliğinin geliştirilmesi üzerinde durduk." ifadelerini kullanmıştı.
Türkiye’nin Nükleer Enerji Hedeflerinde CANDU Teknolojisi Öne Çıkıyor
Türkiye ile Kanada arasında imzalanan yeni mutabakat, Türkiye’nin nükleer enerji alanındaki uzun vadeli hedefleri açısından önemli bir değerlendirme sürecinin kapısını aralıyor.
CANDU reaktör teknolojisinin Türkiye'de kullanılabilirliğinin araştırılmasıyla birlikte santralin teknik özelliklerinden finansmanına, yerli üretim kapasitesinden insan kaynağına kadar birçok konu ayrıntılı şekilde incelenecek.
Ancak imzalanan anlaşmanın doğrudan santral yatırım kararı anlamına gelmediğini belirtmek gerekiyor. Fizibilite ve ön tasarım mühendisliği çalışmaları sonucunda elde edilecek teknik ve ekonomik veriler, olası yatırım kararlarının değerlendirilmesinde temel oluşturacak.
Sürecin tamamlanmasıyla Türkiye’nin nükleer enerji alanındaki seçeneklerinin netleşmesi ve sonraki aşamalar için daha kapsamlı bir yol haritasının ortaya konulması hedefleniyor.
