Bursa’nın tarihî simgelerinden Muradiye Camii (2. Murad Camii) restorasyon çalışmalarıyla yeni bir keşfe sahne oldu. UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki külliye içinde yer alan camide, yapılan kazı ve restorasyon çalışmaları sırasında yaklaşık 600 yıllık olduğu değerlendirilen sekizgen planlı bir havuz kalıntısı ortaya çıkarıldı.
Tarihi Havuz Gün Yüzüne Çıkarıldı
Bursa Valiliği, Bursa Vakıflar Bölge Müdürlüğü ve Bursa Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürlüğü’nün koordinasyonunda, özel bir şirket tarafından yürütülen restorasyon çalışmaları Ocak ayında başladı. Çalışmalar kapsamında, caminin ana giriş holünde yer alan ve Osman Hamdi Bey’in “Cami Kapısında (At the Mosque Door)” tablosunda tasvir edilen bölge dikkatle incelendi.
Restorasyon ekibi, süs, ses yalıtımı ve dinlenme amacıyla yapıldığı düşünülen sekizgen planlı, mermer ve çini kaplamalı bir havuz tespit etti. Havuzun bilinçli olarak kapatıldığına dair bulgular, tarihî yapının önceki dönemlerde kullanımına dair önemli ipuçları veriyor.
Havuzun İşlevi ve Detayları
Restorasyon sorumlusu Selim Haşlak, havuzun sekizgen yapısını ve çini bordürlerle süslenmiş köşelerini ortaya çıkardıklarını belirtti. Haşlak, bu havuzun cami içindeki “tabhane” adı verilen bölümlerde sohbet eden dervişler ve ziyaretçilerin konuşmalarının, ibadet alanındaki namaz kılanları rahatsız etmemesi için ses yalıtımı amacıyla yapıldığını ifade etti.
Aynı zamanda havuzun, arka taraflarda yer alan odacıklarda dinlenen kişilerin rahatlığı ve dinlenmesi amacıyla da inşa edildiği düşünülüyor. Haşlak, havuzun abdest alma amacıyla değil, süs, ses yalıtımı ve dinlendirme amacıyla yapıldığını vurguladı.
Mermer ve Çini Bulguları
Çalışmalar sırasında havuz çevresinde çıkan mermer ve çini parçaları, caminin harim bölümündeki çinilerle analiz edildi. Bu çinilerin turkuaz ağırlıklı mavi tonlarında, koyu ve açık tonlar içerdiği ve dönemine ait orijinal çinilerle uyumlu olduğu tespit edildi.
Cami Altındaki Kanallar Araştırılıyor
Restorasyon sırasında caminin drenaj hattında da kazılar yapıldı. Cami tabanında, doğudan batıya ve kuzeyden güneye uzanan kanallar bulundu. Haşlak, bu kanalların işlevinin henüz tam olarak anlaşılmadığını, havalandırma, ısıtma veya ahşap hatılların yerleştirilmesi için kullanılmış olabileceğini söyledi. Bu kanalların, havuz kadar nadir ve önemli olduğunu belirtti.
Tarihî ve Kültürel Önemi
- Murad Camii İmamı Muhammed Lütfi Taşci, 600 yıllık restorasyon sürecinde havuzun ortaya çıkmasının caminin tarihine ve Bursa’nın kültürel hafızasına yeni bir sayfa eklediğini söyledi. Taşci, emeği geçen herkese teşekkür ederek, Sultan 2. Murad döneminden günümüze ulaşan bu keşfin büyük bir tarihî değer taşıdığını dile getirdi.
Bu keşif, Bursa’nın Osmanlı dönemine ait mimari ve kültürel mirasının yeniden gün yüzüne çıkarılmasına katkı sağlarken, cami restorasyonlarıyla tarihî detayların korunmasının önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
