Dünyayı alarma geçiren yeni sağlık gündemi bu kez hantavirüs oldu. Hollanda bayraklı MV Hondius yolcu gemisinde yaşanan şüpheli ölüm vakaları ve ardından Singapur’da karantinaya alınan yolcular sonrası gözler yeniden zoonotik hastalıklara çevrildi. Küresel sağlık otoriteleri, virüsün yayılım riskini yakından takip ederken milyonlarca kişi “Hantavirüs hangi ülkelerde görüldü?”, “Türkiye’de hantavirüs var mı?” ve “Hantavirüs insandan insana bulaşır mı?” sorularına yanıt aramaya başladı.
Hantavirüs Nedir?
Hantavirus infection, genellikle kemirgenler aracılığıyla insanlara bulaşan ciddi bir viral enfeksiyon olarak biliniyor. Virüs, enfekte fare ve kemirgenlerin idrarı, dışkısı veya tükürüğüyle temas sonucu insanlara geçebiliyor.
Uzmanlara göre özellikle kapalı alanlarda bulunan kemirgen atıkları, depolar, gemiler, kırsal bölgeler ve hijyen koşullarının yetersiz olduğu alanlar risk oluşturuyor.
Bazı hantavirüs türleri hafif belirtilerle atlatılırken, bazı türler ölümcül solunum yetmezliği ve böbrek komplikasyonlarına yol açabiliyor.
Hantavirüs Hangi Ülkelerde Görüldü?
Küresel sağlık raporlarına göre hantavirüs tek bir bölgeyle sınırlı değil. Virüs bugüne kadar birçok kıtada farklı türleriyle görüldü.
Vakaların yoğunlaştığı ülkeler şu şekilde sıralanıyor:
Amerika kıtası:
- United States
- Canada
- Argentina
- Chile
- Brazil
- Bolivia
Avrupa:
- Germany
- France
- Belgium
- Netherlands
- Sweden
- Finland
- Norway
- Serbia
- Croatia
- Slovenia
Asya:
- China
- South Korea
- Japan
- Russia
Bazı Afrika ülkelerinde ise sınırlı sayıda serolojik bulgular ve şüpheli vakalar rapor edildi.
MV Hondius Gemisinde Ne Oldu?
Hollanda bayraklı MV Hondius adlı yolcu gemisinde ortaya çıkan şüpheli hantavirüs vakaları dünya gündemine oturdu. Arjantin’den hareket eden ve Atlantik rotasında ilerleyen gemide bazı yolcuların rahatsızlandığı, ardından ölüm vakalarının yaşandığı iddia edildi.
Gemide farklı ülkelerden yolcuların bulunması nedeniyle temaslı takibi başlatıldı. Özellikle Singapur’da karantinaya alınan yolcular sonrası uluslararası sağlık protokolleri devreye sokuldu.
Hantavirüs Türkiye’de Var mı?
Uzmanlara göre hantavirüs Türkiye’de tamamen görülmeyen bir hastalık değil ancak oldukça nadir rastlanıyor.
Daha önce özellikle:
- Karadeniz Bölgesi,
- kırsal alanlar,
- kemirgen popülasyonunun yoğun olduğu bölgelerde
sınırlı hantavirüs vakaları rapor edilmişti.
Sağlık uzmanları, Türkiye’de görülen vakaların çoğunlukla kemirgen teması kaynaklı olduğunu ve yaygın bir salgın riskinin bulunmadığını belirtiyor.
Hantavirüs Belirtileri Neler?
Virüsün belirtileri genellikle enfeksiyondan birkaç hafta sonra ortaya çıkabiliyor.
En yaygın belirtiler:
- yüksek ateş,
- kas ağrısı,
- halsizlik,
- baş ağrısı,
- mide bulantısı,
- nefes darlığı,
- akciğer problemleri,
- böbrek yetmezliği belirtileri
olarak sıralanıyor.
Şiddetli vakalarda hantavirüs ölümcül solunum yetmezliğine neden olabiliyor.
Hantavirüs İnsandan İnsana Bulaşır mı?
Çoğu hantavirüs türü doğrudan insandan insana bulaşmıyor. Ancak Güney Amerika’da görülen Andes türünün bazı vakalarda yakın temas yoluyla bulaşabildiği belirtiliyor.
Bu nedenle sağlık otoriteleri özellikle gemi, uçak ve kapalı toplu alanlarda temaslı takibini önemle sürdürüyor.
Uzmanlardan Kritik Uyarı
Uzmanlar özellikle:
- kemirgen bulunan alanların temizliğinde dikkatli olunması,
- kapalı alanların havalandırılması,
- fare dışkısı ve idrarıyla temastan kaçınılması,
- hijyen kurallarına dikkat edilmesi
gerektiğini vurguluyor.
Küresel hareketliliğin artmasıyla birlikte zoonotik hastalıkların daha hızlı yayılabileceğine dikkat çekiliyor.