ABD Başkanı Donald Trump'ın "Grönland, ulusal güvenliğimiz için kritik" açıklaması yeniden tansiyonu yükseltti. Daha önce “satın alma” önerisiyle dünya gündemine oturan Grönland krizi, bu kez farklı bir boyuta taşındı. Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, ABD Başkanı’nın sözlerine sessiz kalmadı ve sert bir açıklamayla yanıt verdi. “Grönland, bir gecede ele geçirilecek bir yer değil” diyen Nielsen, ABD ile diyaloğu sürdürmek istediklerini belirtti.
NATO, Rusya, Çin, Venezuela ve şimdi de Grönland… Jeopolitik denklem yeniden şekillenirken, Grönland’ın dünya sahnesindeki yeri giderek daha stratejik hale geliyor. İşte yaşananların perde arkası…
Grönland liderinden Trump’a mesaj: “Endişeye gerek yok ama baskıya da boyun eğmeyiz”
Başkent Nuuk’ta kameraların karşısına geçen Başbakan Nielsen, halkın ve uluslararası medyanın merakla beklediği açıklamayı yaptı. Trump’ın Grönland hakkında yaptığı son çıkışların ardından oluşan spekülasyonları yatıştırmak isteyen Nielsen, "Halkımızın kaygısı anlaşılır ama yersiz" dedi.
ABD ile diplomatik ilişkileri sürdürmek istediklerinin altını çizen Nielsen, "Doğru kanallar üzerinden yürütülecek bir diyalogdan yanayız. Baskı ya da tehdit Grönland’ın karakterine uygun değil" ifadelerini kullandı. Bu açıklama, Grönland’ın Danimarka'ya bağlı özerk yapısını ve uluslararası dengeyi koruma isteğini açıkça ortaya koydu.
“Bir gecede işgal edilemez”: Grönland’dan net çıkış
ABD’nin Venezuela’ya yönelik askeri müdahalesinin ardından Grönland’ın da benzer bir kaderi yaşayabileceği iddiaları uluslararası arenada konuşulmaya başlanmıştı. Bu iddiaları kesin bir dille reddeden Grönland Başbakanı, “Grönland, tamamen farklı bir konumda. ABD ile ilişkimizi askeri tehditlerle değil, karşılıklı saygıya dayalı olarak sürdürmek istiyoruz” dedi.
Grönland’ın savunmasıyla ilgili olarak NATO vurgusu yapan Nielsen, "İttifaklarımızı daha da güçlendirmek istiyoruz. Güvenliğimizi tehdit eden bir durum söz konusu değil" diyerek bölgedeki gerilimin tırmanmasını istemediklerini belirtti.
Trump’ın iddiası: “Grönland Çin ve Rus gemileriyle çevrili”
ABD Başkanı Trump’ın yaptığı en dikkat çekici açıklamalardan biri ise Grönland’ın çevresinin Rus ve Çin gemileriyle kuşatıldığı yönündeki iddia oldu. Trump, bu durumu ABD için “ulusal güvenlik tehdidi” olarak nitelendirdi. Ancak bu açıklama, hem Danimarka hem de Grönland yönetimi tarafından abartılı ve spekülatif bulunarak tepkiyle karşılandı.
Nielsen, bu iddiaların gerçeği yansıtmadığını ima ederek, "Stratejik önemimizin farkındayız ama bu, askeri bir müdahaleyi meşru kılmaz" diyerek Trump’a dolaylı bir yanıt verdi.
Danimarka'dan uyarı: “Tehditlere boyun eğmeyiz”
Krizin bir diğer boyutu ise Danimarka ile ABD arasında yaşanıyor. Grönland, her ne kadar özerk bir yönetime sahip olsa da resmî olarak Danimarka Krallığı’na bağlı. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Grönland’a yönelik olası bir müdahalenin kabul edilemez olduğunu söyledi.
"Bir NATO müttefikine askeri müdahale fikri, ittifak ruhunu yok eder" diyen Frederiksen, Washington’a açık bir uyarıda bulundu. Bu açıklamalar, ABD ile Avrupa arasındaki diplomatik gerilimleri bir kez daha gün yüzüne çıkardı.
Grönland krizi büyüyor mu? ABD’nin stratejik planı ne?
ABD’nin Grönland’a yönelik ilgisi yeni değil. Daha önce de Trump’ın Grönland’ı “satın alma” fikrini dile getirmesi, dünya basınında geniş yankı uyandırmıştı. O dönem bu fikir alay konusu olmuş, ancak şimdi mesele daha ciddi bir zemine oturmuş durumda.
Küresel ısınma, doğal kaynak rezervleri, Arktik bölgesinin stratejik önemi ve Asya-Avrupa ticaret yolları gibi faktörler, Grönland’ın önemini artırıyor. ABD, bu alanlarda söz sahibi olabilmek için Grönland’ı “göz bebeği” haline getirmiş durumda.
