Yasa teklifinin amacı ve kapsamı
Teklifin temel amacı; terör örgütünün fiili varlığına son verdiğinin, silah ve mühimmatını teslim ettiğinin güvenlik birimleri tarafından tespit edilmesi ve bu durumun Millî Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesinin ardından devreye girecek hukuki süreci belirlemek olarak ifade ediliyor. Söz konusu şartların sağlanması halinde soruşturma, kovuşturma ve infaz süreçlerinde yeni bir uygulama modeli hayata geçirilecek.
Düzenleme; örgüt kurma ve yönetme, örgüt üyeliği, örgüte yardım etme, propaganda faaliyetleri ve terörizmin finansmanı kapsamında işlenen suçları kapsıyor. Ancak bazı ağır suçlar açık şekilde kapsam dışında tutuluyor.
Hangi suçlar kapsam dışı bırakıldı?
Teklife göre, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenmiş ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlar düzenlemeden yararlanamayacak. Bu madde, teklifin en dikkat çeken sınırlandırmalarından biri olarak öne çıkıyor.
Yargı süreçlerinde erteleme modeli
Teklifte yer alan düzenlemeye göre belirli şartların oluşması halinde yargı süreçlerinde erteleme uygulanabilecek. Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarda 5 yıl, daha ağır suçlarda ise 10 yıla kadar erteleme öngörülüyor. Bu süre boyunca dava zamanaşımı işlemeyecek ve mevcut deliller korunacak.
Ayrıca, erteleme kapsamındaki dosyalarda tutuklama ve adli kontrol tedbirleri yeniden değerlendirilebilecek. Mahkemeler, şartların oluşması halinde bu tedbirleri kaldırabilecek. İstinaf ve temyiz aşamasındaki dosyalar için ise bozma kararı verilmesi gündemde.
Yeniden suç işlenirse süreç nasıl işleyecek?
Teklifte, erteleme süresi içinde yeniden terör suçu işlenmesi durumunda uygulanacak yaptırımlar da açıkça düzenleniyor. Buna göre, erteleme kararı kaldırılacak ve yargı süreci kaldığı yerden devam edecek. Mahkûmiyet halinde cezanın infazı ertelenmeyecek.
Buna karşılık, belirlenen süre boyunca yeni bir suç işlenmemesi halinde soruşturmalarda “kovuşturmaya yer olmadığı”, davalarda ise “düşme” kararı verilebilecek. Ertelenen cezalar ise infaz edilmiş sayılacak.
Üst düzey kurul ve TBMM denetimi
Teklif kapsamında sürecin takibi için üst düzey bir kurul oluşturulması planlanıyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında; Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Millî Savunma bakanları ile ilgili üst düzey yetkililerin yer alacağı kurul, süreci değerlendirecek ve gerekli durumlarda yeni düzenleme önerileri sunacak.
Ayrıca TBMM bünyesinde kurulması planlanan İzleme Komisyonu, uygulamaları takip edecek ve rapor hazırlayacak.
Başvuru süresi ve yürürlük
Kanundan yararlanmak isteyenlerin, Millî Güvenlik Kurulu kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından 6 ay içinde başvuruda bulunması gerekecek. Başvurular Cumhuriyet başsavcılıklarına veya yetkilendirilen kurumlara yapılacak.
Teklifin yasalaşması halinde düzenleme yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek ve uygulama süreci Cumhurbaşkanı tarafından yürütülecek.
