Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında "Taahhütlerden Eyleme: Küresel İklim Gündeminde Özel Sektörün ve Politikanın Rolü" başlıklı panel gerçekleştirildi. COP31 alanındaki Mavi Bölge’de düzenlenen panele Bakan Murat Kurum’un yanı sıra ABD eski Başkan Yardımcısı Al Gore, ABD eski Dışişleri Bakanı John Kerry ve Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Dr. Fatih Birol katıldı. Panelde yenilenebilir enerji, elektrifikasyon, fosil yakıtlardan uzaklaşma ve iklim finansmanı başlıkları ele alındı.
Kurum’dan taahhütlerin hayata geçirilmesi çağrısı
İklim değişikliğinin artık dünyanın bütün ülkelerini etkileyen bir sorun haline geldiğini belirten Murat Kurum, COP31 Başkanlığı olarak sonuç odaklı bir süreç yürütmek istediklerini söyledi. Bugüne kadar düzenlenen iklim zirvelerinde verilen sözlerin yerine getirilme düzeyinin tartışılması gerektiğini ifade eden Kurum, şöyle konuştu:
"Bugüne kadar yapılan bütün COP’lar çok kıymetli, çok değerli. Ben bütün COP başkanlarına, orada emek vermiş tüm arkadaşlarıma teşekkür ediyorum. Ama biz COP31 Başkanlığı olarak açıkçası şunu istiyoruz. Gelinen noktada artık yeteri kadar taahhüt verdik. O taahhütleri ülkeler ne kadar yerine getiriyor, o da tartışılır. Ama bugün geldiğimiz noktada artık taahhütten uygulamaya geçmemiz gerekiyor. Bu bizim bir tercihimiz değil, yapmamız gereken zorunluluk. Artık söz bitti. Artık uygulama zamanı"
Kurum, sıfır atık, metan emisyonlarının azaltılması, enerji verimliliği, yeşil sanayileşme, dirençli şehirler ve ulaşımın da aralarında bulunduğu 10 başlıkta eylem gündemi oluşturduklarını belirtti.
2035 için yüzde 35 elektrifikasyon hedefi
Fosil yakıt kullanımının azaltılması için ulaşım, sanayi, ticaret ve şehirlerde elektrifikasyonun artırılması gerektiğini vurgulayan Kurum, 2035 yılına kadar yüzde 35 elektrifikasyon hedefi belirlediklerini açıkladı.
Kurum, "Fosil yakıtlardan çıkmak mı istiyoruz? İcraata geçelim. Ne yapmamız lazım? Elektrifikasyonu artırmamız lazım. Ulaşımda, sanayide, ticarette, şehirde, insanların günlük hayatında elektrifikasyonu artırmamız lazım. Ve 2035 yılına kadar yüzde 35 elektrifikasyon hedefi koyduk. Bu aslında doğrudan fosil yakıtların kullanımını azaltacak" dedi.
Aynı döneme kadar binalardaki enerji yoğunluğunun yüzde 25, atık miktarının yüzde 50 azaltılmasını hedeflediklerini belirten Kurum, imalat sektöründe yeniden kullanılan malzeme oranını yüzde 15’e çıkarmayı amaçladıklarını kaydetti. Kurum, iklim finansmanına ilişkin 1,3 trilyon dolarlık taahhüdün de hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.
“İklim değişikliği milli güvenlik meselesi”
İklim değişikliğiyle mücadelenin milli güvenlik meselesi olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirten Kurum, ülkelerin enerji ve gıda alanlarında kendilerine yeterli hale gelmesinin önemine dikkat çekti.
NATO ülkelerinin savunma harcamalarını yüzde 5’e çıkarma kararını hatırlatan Kurum, şu ifadeleri kullandı:
"Savunacak bir ülkeniz kalmazsa savunma harcamalarınızı çıkarmanızın ne anlamı var? Eğer bu konuyu bir milli güvenlik meselesi olarak görüyorsak asıl fotoğrafın büyüğü, bütünü iklim değişikliğiyle mücadele. Eğer bugün bir lira harcamazsanız sonrasında aynı işi yapmak için 10 ila 15 lira arasında para harcamak zorundasınız"
Fatih Birol’dan 2035 için elektrik hedefi
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Dr. Fatih Birol, COP31’in başarılı olması için ülkelerin üst düzey katılımının yanı sıra piyasalara ve yatırımcılara somut mesajlar verilmesi gerektiğini söyledi. Küresel enerji tüketiminde elektriğin payının yüzde 23 olduğunu belirten Birol, bu oranın 2035 yılına kadar yüzde 35’e çıkarılmasını önerdiklerini ifade etti.
Birol, "Biz ülkelere, 2035 yılına kadar bu oranın yüzde 35’e çıkarılması yönünde bir hedef üzerinde anlaşmalarını önerdik. 2035’e kadar yüzde 35. Birçok ülkeyle yaptığım görüşmelerde önümüzdeki yaklaşık iki hafta içerisinde çok önemli bir mesaj elde edebileceğimizi görüyorum. Gelecek elektrikte" dedi.
Enerji krizlerinin yenilenebilir enerji yatırımlarını hızlandırdığını kaydeden Birol, Çin hariç tutulduğunda son dokuz ayda elektrikli otomobil satışlarının yüzde 60 arttığını bildirdi. Bu artışın Avrupa ve Çin’le sınırlı kalmadığını, Avustralya, Brezilya, Vietnam ve Tayland gibi ülkelerde de görüldüğünü söyledi.
Birol, dünya genelinde bu yıl kurulan elektrik santrallerinin yüzde 79’unun yenilenebilir enerji kaynaklarından oluştuğunu belirterek, enerji güvenliği ve iklim hedeflerinin giderek örtüştüğüne dikkat çekti.
Al Gore’dan fosil yakıt uyarısı
ABD eski Başkan Yardımcısı Al Gore, küresel ısınmanın etkilerinin giderek ağırlaştığını belirterek fosil yakıtlardan uzaklaşılması gerektiğini söyledi. İnsan faaliyetlerinin yol açtığı ısınmaya dikkat çeken Gore, "Her gün yeryüzünde Hiroşima’ya atılan atom bombası büyüklüğünde 800 bin bombanın patlamasıyla açığa çıkacak enerji kadar ilave ısı enerjisinden söz ediyoruz. İnsanlık olarak hep birlikte yaptığımız şey, kelimenin tam anlamıyla delilik" ifadelerini kullandı.
Fosil yakıtların aşamalı olarak terk edilmesi için uluslararası uzlaşma gerektiğini vurgulayan Gore, COP31 sonuç metninde bu konuya yer verilmesi çağrısında bulundu. Gore, "Fosil yakıtları aşamalı olarak terk etmek için ittifaklar kurmanın ve sonunda ortak bir uzlaşmaya varmanın yolunu bulmak zorundayız. Peki fosil yakıtlar konusunu ele alacak mıyız, almayacak mıyız? Bu COP’un sonuç beyannamesinde de fosil yakıtlar bir kez daha yer almayacak mı?" diye konuştu.
İklim değişikliğinin kuraklık, aşırı yağış ve buz kayıpları gibi etkilerine değinen Gore, geçen yıl dünya üzerindeki kara alanlarının yüzde 61’inde en az bir ay aşırı kuraklık yaşandığını söyledi. Fosil yakıtlara sağlanan desteklerin kaldırılmasının enerji dönüşümü için önemli kaynak oluşturabileceğini belirten Gore, katı atıklardan kaynaklanan metan emisyonlarının azaltılmasının da önemini vurguladı.
John Kerry’den yenilenebilir enerji vurgusu
ABD eski Dışişleri Bakanı John Kerry, elektrifikasyonun yenilenebilir enerji kaynaklarıyla desteklenmesi gerektiğini söyledi. Elektrikli araçların ve ısı pompalarının enerji verimliliğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kerry, "Elektrifikasyon yalnızca arkasındaki elektrik üretimi kadar temiz olabilir. Uluslararası Enerji Ajansı hesaplamalarını yaptı ve bu hesaplamalar bize çok açık bir sonuç gösteriyor. Yenilenebilir enerjiyle elektrifikasyonu gerçekleştirin, elektrik sektöründeki emisyonlar yüzde 75 azalmalı" dedi.
Kerry, fosil yakıt kullanımının okyanuslar üzerindeki etkilerine de dikkat çekerek, "Elektrik üretimimizi sağlamak için fosil yakıtlara yönelirsek okyanuslar bunun bedelini iki kez ödeyecek. İlk olarak küresel ısınmanın etkileriyle, ikinci olarak sondaj faaliyetleri nedeniyle. Bu projeler aynı anda hem gezegeni ısıtıyor hem de okyanusları kirletiyor. Buna son verilmesi gerekiyor" ifadelerini kullandı.
ABD’de yenilenebilir enerji yatırımlarının farklı siyasi yönetimlere sahip eyaletlerde de sürdüğünü belirten Kerry, "Gerçek şu ki temiz enerji, ABD’de hem Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu eyaletlerde hem de Demokratların güçlü olduğu eyaletlerde kazanıyor. Temiz enerji kazanıyor çünkü daha ucuz yerli kaynaklara dayanıyor. Başka ülkelere taşınamayacak istihdam imkanları sağlıyor" diye konuştu.
