ABD ve İsrail’in “İran’ın cephanelikleri büyük ölçüde yok edildi” açıklamalarına rağmen, sahadaki tablo farklı bir tabloyu işaret ediyor. Tahran yönetimi, savaşın dördüncü haftasında hâlâ balistik füzeler ve İHA’lar ile operasyonlarını sürdürüyor. Uzmanlar, İran’ın askeri kapasitesinin zayıflasa da tamamen çökmüş olmadığını vurguluyor.
İran Daha Az Ateşliyor Ama Daha Etkili
Savaşın ilk günlerinde gökyüzünü adeta kırmızıya boyayan İran füzeleri, ABD ve İsrail bombardımanlarının ardından taktik değişikliğe gitti. Stimson Center uzmanı Kelly Grieco, şu değerlendirmeyi yaptı:
- İlk günlerde fırlatılan 500’den fazla balistik füze ve 2 bin İHA’nın isabet oranı yüzde 5’in altındaydı.
- İki hafta içinde fırlatma oranları yüzde 90’dan fazla düşse de isabet oranları önemli ölçüde arttı.
- “İran daha az ateş etti ama daha sık vurdu,” diyerek operasyonel strateji değişikliğine dikkat çekti.
Gizemli Cephanelikte Kaç Füze Var?
İran’ın cephanelikleri savaş öncesi bile şeffaf değildi. İsrail kaynakları, savaş öncesi İran’ın 2 bin 500 civarında balistik füze stokladığını tahmin ederken, bağımsız uzmanlar bu sayının 6 bine kadar çıkabileceğini belirtiyor.
- İran’ın envanterinde Secil, Gadr, Hürremşehr, Emad, Şahab-3 ve Huveyze gibi balistik füzeler bulunuyor.
- İngiliz-Amerikan askeri üssü Diego Garcia’ya yönelik saldırı girişimi ile İran, 4 bin kilometre menzile ulaşabildiğini göstermiş oldu.
80 Binlik Ölümcül İHA Filosu
Balistik füzelerin yanı sıra savaşın en maliyetli cephesini İnsansız Hava Araçları (İHA) oluşturuyor.
- Portsmouth Üniversitesi uzmanı Matthew Powell, İran’ın 80 bin civarında Şahid İHA’ya sahip olduğunu belirtiyor.
- Bu dronlar, düşük maliyetli olmalarına rağmen ABD ve İsrail’in hava savunmasını hem fiziksel hem de ekonomik olarak zorlayabiliyor.
- Savaş koşullarında bu üretimin ne kadar sürdürülebildiği belirsiz.
Yeraltı Tesislerinde Üretim Devam Ediyor
ABD ve İsrail, İran’ın yüzeydeki üretim tesislerini vurduklarını ilan etse de, İran’ın Kirmanşah, Semnan ve Basra Körfezi çevresinde en az beş yeraltı üretim tesisi olduğu öne sürülüyor.
- Eski Pentagon yetkilisi Alex Plitsas, savaşın başında ayda 300 füze üreten İran’ın üretim kapasitesinin şu anda 40 civarına düştüğünü söylüyor.
- Uzmanlara göre, asıl hedef bugünü kurtarmak değil, İran’ın savaş sonrası füze programını yeniden inşa etme yeteneğini kalıcı olarak sınırlamak.
