Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları için New York’ta bulunan Arakçi, gazetecilere yaptığı açıklamada İran’ın ABD’ye bir plan sunduğunu belirtti. İran tarafının teklifine göre Washington’ın belirlenen koşulları kabul etmesinin ardından yedi günlük süreç başlayacak.
Hürmüz Boğazı 7 gün içinde açılabilir
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD’nin İran tarafından belirlenen şartları kabul etmesi durumunda Hürmüz Boğazı’nın yedi gün içerisinde açılabileceğini ifade etti.
Arakçi, planın kabul edilmesi halinde sürecin ertesi gün başlayabileceğini ve yedi günün sonunda boğazın yeniden açılabileceğini söyledi.
İranlı Bakan, teklifin yalnızca Hürmüz Boğazı’nın açılmasıyla sınırlı olmadığını, aynı zamanda ABD ile görüşmelerin yeniden başlatılmasını da içerdiğini belirtti.
İran’ın şartları ne?
Arakçi, Washington’dan yerine getirmesini istedikleri koşulların yeni talepler olmadığını savundu.
İran Dışişleri Bakanı, söz konusu şartların daha önce ABD ile İran arasında varılan İslamabad Mutabakat Zaptı kapsamında yer alan düzenlemelerden farklı olmadığını ifade etti.
Arakçi, İran’ın mevcut teklifinin önceki mutabakata dayandığını belirterek ABD’nin bu şartları kabul etmesi durumunda diplomatik sürecin yeniden başlayabileceği mesajını verdi.
İran’ın teklifinin ABD’ye arabulucular üzerinden iletildiği ve Washington’dan yanıt beklendiği bildirildi.
ABD ile İran arasında görüşmeler yeniden başlayabilir
Tahran yönetiminin teklifinin kabul edilmesi halinde ABD ile İran arasında diplomatik görüşmelerin yeniden başlaması öngörülüyor.
Arakçi’nin açıklaması, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında New York’ta diplomatik temasların yoğunlaştığı bir dönemde geldi.
ABD ile İran arasında devam eden gerilimin sona erdirilmesi ve yeniden müzakere sürecine geçilmesi için farklı kanallardan temasların sürdüğü belirtiliyor.
İran tarafı, Hürmüz Boğazı’nın açılması ile diplomatik görüşmelerin yeniden başlamasını aynı süreç içerisinde ele alıyor.
İslamabad Mutabakat Zaptı nedir?
İran Dışişleri Bakanı Arakçi’nin açıklamasında atıfta bulunduğu İslamabad Mutabakat Zaptı, ABD ile İran arasında daha önce varılan ve çatışmaların sona erdirilmesini amaçlayan anlaşmayla bağlantılı.
İran, yeni teklifinde ABD’nin yerine getirmesini istediği şartların söz konusu mutabakat kapsamında daha önce gündeme geldiğini savunuyor.
Ancak Washington yönetimi daha önce yaptığı açıklamalarda, Haziran ayında varılan anlaşmanın şartlarına geri dönülmeyeceğini belirtmişti.
Bu nedenle Tahran’ın yeni önerisinin Washington tarafından nasıl karşılanacağı, sürecin geleceği açısından önem taşıyor.
Hürmüz Boğazı neden önemli?
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi ile Umman Körfezi'ni birbirine bağlayan ve küresel enerji ticareti açısından stratejik öneme sahip bir deniz geçiş noktası.
Boğaz çevresinde yaşanan gerilim, yalnızca bölge ülkelerini değil, küresel enerji piyasalarını ve deniz ticaretini de yakından ilgilendiriyor.
Bu nedenle İran’ın boğazın yedi gün içerisinde açılabileceğine ilişkin açıklaması, ABD-İran ilişkilerinin yanı sıra enerji piyasaları açısından da yakından takip ediliyor.
ABD’nin vereceği yanıt bekleniyor
Arakçi’nin açıklamasına göre İran, teklifinin kabul edilmesi halinde yedi günlük takvimin hemen başlatılabileceğini belirtiyor.
Ancak sürecin ilerleyebilmesi için öncelikle ABD’nin İran’ın şartlarına vereceği yanıtın netleşmesi gerekiyor.
İran tarafı teklifin önceki mutabakatla bağlantılı olduğunu belirtirken, ABD yönetiminin Haziran ayında varılan anlaşmaya geri dönme konusundaki önceki tutumu nedeniyle Washington’ın yanıtı kritik önem taşıyor.
Hürmüz Boğazı için diplomasi trafiği hızlandı
İran’ın 7 günlük plan açıklaması, Hürmüz Boğazı konusunda diplomatik girişimlerin yeniden yoğunlaştığı bir döneme denk geldi.
Tahran yönetimi, ABD’nin belirli şartları yerine getirmesi halinde boğazın açılması ve görüşmelerin yeniden başlatılması konusunda hazır olduğunu duyururken, bundan sonraki aşama Washington’ın kararına bağlı olacak.
İran’ın teklifinin kabul edilip edilmeyeceği ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması konusunda somut bir adım atılıp atılmayacağı önümüzdeki günlerde netlik kazanacak.
