İslam âleminin birlik ve beraberlik ayı olarak bilinen Ramazan, bu yıl da ortak bir başlangıç gününde buluşamadı. Hilal gözlemleri sonrası ülkeler arasında farklı kararlar alınması, milyonlarca Müslümanın oruca farklı tarihlerde başlamasına yol açtı.
Suudi Arabistan “Hilal Görüldü” Dedi
Suudi Arabistan yetkilileri, Temir bölgesinde yapılan gözlemler sonucunda hilalin görüldüğünü açıkladı. Krallığın Yüksek Mahkemesi, bu tespiti esas alarak 18 Şubat 2026 Çarşamba gününü Ramazan’ın ilk günü ilan etti. Karar, hilalin yerel gözlemle tespit edilmesi yöntemine dayandırıldı.
Türkiye ve İran Perşembe Başladı
Buna karşılık Türkiye ile İran başta olmak üzere sekiz ülke, astronomik hesaplamalar ve kendi gözlem sonuçlarını esas alarak ilk oruç gününün 19 Şubat Perşembe olduğunu duyurdu.
Türkiye’de Diyanet takvimine göre Ramazan’ın başlangıcı Perşembe olarak ilan edilirken, İran’da Ali Hamaney’in ofisi hilalin çarşamba günü görülemediğini, bu nedenle orucun perşembe başlayacağını açıkladı. Umman, Endonezya, Malezya, Singapur, Avustralya, Japonya ve Brunei de aynı yönde karar aldı.
Tartışma Sadece Astronomi Değil
Farklı başlangıç tarihleri, sosyal medyada ve dini çevrelerde yoğun tartışmalara yol açtı. İlahiyatçı Nureddin Yıldız, hilal gördüğünü açıklayan ülkeleri sert sözlerle eleştirerek, Gazze’de yaşananlara sessiz kalan yönetimlerin bu tür beyanlarının güvenilirliğini sorguladı.
Öte yandan Suriyeli din adamı Abdullah el- Muheysini ise farklı başlangıçların siyasi değil fıkhî bir mesele olduğunu vurguladı. Muheysini’ye göre İslam hukukunda yaygın kabul gören prensip, Müslümanların bulundukları ülkenin resmî kararına uymasıdır. Bu görüşe dayanak olarak Hz. Muhammed’e atfedilen “Oruç, insanların birlikte oruç tuttuğu gündür” hadisi gösteriliyor.
Fıkıh Geleneğinde “Hilal İhtilafı”
Klasik İslam kaynaklarında hilalin farklı bölgelerde farklı zamanlarda görülmesinin mümkün olduğu ve bunun ibadetlerin geçerliliğine zarar vermediği belirtiliyor. Tarihsel rivayetlerde sahabeler arasında bile farklı başlangıç uygulamalarının bulunduğu aktarılıyor. Bu nedenle birçok âlim, ihtilafın dinî meşruiyeti olduğunu savunuyor.
Birlik Mesajları Ama Ayrı Takvimler
Uzmanlara göre sorun yeni değil; yüzyıllardır süren “yerel hilal mi, küresel hilal mi?” tartışması her Ramazan öncesi yeniden gündeme geliyor. Modern astronomi hesaplarıyla çıplak gözle gözlem yönteminin birlikte kullanılması ise ayrılığı tamamen ortadan kaldırmış değil.
Sonuç olarak Müslümanlar bu yıl da Ramazan’a aynı anda giremedi: Kimileri çarşamba ilk sahura kalktı, kimileri perşembe. Birlik ayı yine farklı takvimlerle başladı.
