Ortadoğu’daki kriz derinleşirken, Batı cephesinden gelen yeni bir gelişme küresel dengeleri yeniden gündeme taşıdı. ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), son dönemde İsrail'e yönelik sert çıkışlarıyla dikkat çeken İspanya'ya, 200 milyon dolarlık askeri ekipman satışını onayladı. Washington’un bu kararı, hem uluslararası ilişkilerde çelişkili bir tablo ortaya koydu hem de İsrail cephesiyle yeni bir diplomatik gerilim ihtimalini doğurdu.
Pentagon’dan İspanya’ya yeşil ışık: F-404 motorları yolda
ABD Savunma Bakanlığı’na bağlı Savunma Güvenlik İşbirliği Ajansı (DSCA) tarafından yapılan resmi açıklamada, İspanya’ya yönelik olası askeri satışın onaylandığı duyuruldu. Anlaşma kapsamında, Madrid yönetimine F-404 tipi motor fanları ve ilgili ekipmanların satılması planlanıyor. Toplam maliyetin ise 200 milyon dolar olduğu belirtildi.
Söz konusu motorlar, özellikle savaş uçakları ve ileri düzey askeri hava araçlarında kullanılıyor. Bu satışın, İspanyol ordusunun modernizasyon sürecine katkı sunacağı ve ABD ile NATO müttefikleri arasındaki askeri uyumu artıracağı ifade edildi.
İsrail karşıtı duruşuna rağmen ABD'den destek geldi
Bu satış kararını ilginç kılan en çarpıcı unsur, İspanya’nın son dönemde İsrail karşıtı politikalar izlemesi. İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, geçtiğimiz haftalarda İsrail'e karşı bir dizi yaptırım paketi açıklamış, bunlar arasında askeri ambargo, liman ve hava sahası yasağı, insan hakları ihlallerine karışan kişilere seyahat engeli gibi sert tedbirler yer almıştı.
Madrid yönetimi, İsrail'in Gazze'deki operasyonlarını açıkça “soykırım” olarak tanımlarken, bu açıklamalar Tel Aviv hükümetinde büyük tepkiye yol açmıştı. Hatta İsrail, İspanya’nın iki bakanını ülkeye almayacağını ilan etmiş ve Madrid’i “antisemitizmle” suçlamıştı.
Tüm bu gerilime rağmen ABD'nin, İsrail'e yaptırım uygulayan bir Avrupa ülkesine yüksek düzeyde askeri satış onayı vermesi, diplomatik kulislerde “Washington’un çifte standardı” olarak yorumlanmaya başlandı.
Tahliye krizi, yaptırımlar, şimdi de silah satışı
İspanya’nın İsrail'e karşı aldığı yaptırım kararlarının hemen ardından, ABD’nin bu satışa onay vermesi zamanlama açısından dikkat çekti. Özellikle Gazze'deki insan hakları ihlallerine tepki gösteren Avrupa ülkeleri arasında en sert adımları atan ülke olan İspanya, bu duruşuyla sadece İsrail’i değil, bazı Batılı müttefiklerini de zor durumda bırakmıştı.
Ancak görünüşe göre, Washington-Madrid ilişkileri bu politik farklılıklara rağmen savunma alanında güçlü kalmaya devam ediyor. ABD tarafı, bu satışın “yalnızca İspanya’nın savunma kapasitesini güçlendirmeye yönelik” olduğunu vurgulasa da, kararın arka planında daha derin jeopolitik hesaplamalar olduğu kesin.
İsrail cephesinden tepki gelir mi?
Henüz İsrail cephesinden bu satışa ilişkin resmi bir açıklama gelmedi. Ancak özellikle Netanyahu hükümetine yakın kaynaklar, ABD’nin bu hamlesine dair rahatsızlık sinyalleri vermeye başladı. İsrail’in diplomatik baskı kurarak bu satışın yeniden değerlendirilmesini talep edip etmeyeceği ise önümüzdeki günlerde netlik kazanacak.
Uzmanlara göre, Washington’un bu kararı hem Avrupa’daki askeri dengeleri hem de İsrail ile olan stratejik ilişkileri üzerinde belirleyici etkiler yaratabilir.
İspanya, uluslararası siyasette bağımsız çizgisini koruyor
İspanya’nın son dönemdeki dış politikası, Batılı müttefiklerinden kısmen farklılaşıyor. Özellikle Filistin meselesine dair sert ve kararlı bir duruş sergileyen Madrid yönetimi, bu tavrıyla hem iç kamuoyunun hem de küresel insan hakları örgütlerinin takdirini topluyor. ABD’nin bu satış kararı da, İspanya’nın bu bağımsız çizgisine rağmen bir NATO üyesi olarak stratejik önemini koruduğunu gösteriyor.
