11 yıl önceydi… Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İstanbul Haliç Kongre Merkezi'nde kameraların karşısına geçtiğinde kelimeleri seçerek ama kararlılıkla konuştu:
“Suriye'nin kuzeyinde, Türkiye'nin güneyinde bir devlet kurulmasına asla müsaade etmeyeceğiz!”
Bugün, o sözler bir kez daha Türkiye ve dünya kamuoyunun gündeminde. Çünkü Suriye'de yaşanan kritik gelişme, yıllardır süregelen siyasi ve askeri mücadelenin en çarpıcı dönüm noktalarından biri olarak tarihe geçti.
Suriye’de oyun bozuldu: Terör yapılanması resmen sona eriyor
Suriye'de 13 Ocak'ta başlayan Suriye ordusunun askeri hamlesi, başta Deyr Hafir ve Meskene olmak üzere terör örgütü YPG/SDG'nin kontrolündeki bölgelerde fiili hakimiyetin sona ermesiyle yeni bir boyut kazandı.
16 Ocak gecesi başlatılan operasyonla birlikte YPG/SDG unsurları Tel Abyad sahasından güneyde yer alan Rakka kırsalına kadar geri çekildi. Sahadaki bu değişim, siyasette de etkisini anında gösterdi.
Suriye Cumhurbaşkanı Şara'nın kamuoyuna duyurduğu tam entegrasyon ve ateşkes anlaşması, YPG’nin fiili varlığını ortadan kaldırırken, PKK bağlantılı unsurların da ülke dışına çıkarılmasını zorunlu kılıyor.
Suriye’de tek devlet yönetimine geçiliyor
Anlaşmaya göre, Fırat’ın doğusunda konuşlu YPG/SDG birlikleri tamamen geri çekilecek. Deyrizor ve Rakka, askeri ve idari olarak Şam hükümetine devredilecek. Haseke ilindeki sivil kurumlar da yeniden Suriye devlet sistemine entegre edilecek.
Petrol, doğal gaz sahaları ve sınır kapılarının kontrolü devlet birimlerine teslim edilirken, ülke genelinde tek bir merkezi yönetimin egemenliği sağlanacak. Bu gelişmeler, yıllardır kurulmaya çalışılan paralel yapının resmen sonlandırıldığını ortaya koyuyor.
Erdoğan’ın 2015’teki sözleri sosyal medyada gündem oldu
Bu tarihi gelişmeyle birlikte, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 2015 yılında yaptığı bir konuşma yeniden gündeme taşındı. Sosyal medyada milyonlarca kez paylaşılan video ve gönderilerde, Erdoğan’ın şu sözleri özellikle vurgulandı:
“Bedeli ne olursa olsun, Suriye'nin kuzeyinde, Türkiye'nin güneyinde devlet kurulmasına asla müsaade etmeyeceğiz.”
Bu cümle, o dönem Türkiye'nin uluslararası baskılara rağmen yürüttüğü politikayı net bir şekilde ortaya koyarken, bugün yaşananlarla örtüşmesiyle büyük yankı uyandırdı.
Kullanıcılar, “Zaman Erdoğan’ı haklı çıkardı”, “11 yıl öncesinden bugünü gören bir duruş” gibi yorumlarla sosyal medya gündemini şekillendirdi.
Türkiye’nin Suriye politikası meyvesini verdi mi?
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 2015’teki bu çıkışı, Türkiye’nin Suriye politikasında bir kırılma anıydı. 6-8 Ekim olaylarından sonra bölgede artan terör tehdidine karşı sınır güvenliği ön plana çıkarken, Erdoğan o gün şu ifadeleri de kullanmıştı:
“Türkiye, insani yardım yaparken terör örgütleriyle yan yana gelmiyor… Hiç kimse bizi Esed'le ve diğer terör örgütleriyle yan yana gösteremez.”
Bugün Suriye’deki gelişmeler, bu politikanın hem bölgesel hem de diplomatik anlamda etkili olduğunu gözler önüne seriyor. Terör koridorunun önüne geçilmesiyle birlikte Türkiye’nin hedefi olan güvenli sınır hattı büyük ölçüde tesis edilmiş oldu.
Suriye'de yeni dönem: 600 bin kişi geri döndü
Suriye’deki bu tarihi dönüşümle birlikte Türkiye’ye sığınan Suriyelilerin kendi ülkelerine dönüşü de hız kazandı. Resmi açıklamalara göre bugüne kadar yaklaşık 600 bin Suriyeli gönüllü olarak ülkesine döndü.
Bu sayının önümüzdeki aylarda daha da artması bekleniyor. Yeni dönemde istikrarlı bir yönetimin kurulması halinde, hem bölgesel barış hem de Türkiye'nin göç politikası açısından kritik bir rahatlama yaşanabilir.
“Terör devleti” hayali sona erdi mi?
Uzmanlara göre, imzalanan anlaşma sadece askeri değil, siyasi anlamda da önemli bir kırılmayı temsil ediyor. Uzun süredir bölgede bir “terör devleti” kurma amacı güden yapıların planları, sahadaki yeni dengeyle birlikte tamamen devre dışı kalmış durumda.
Artık Suriye’de farklı güçlerin değil, tek ve merkezi bir devlet yapısının hakimiyeti tesis ediliyor. Bu da Türkiye’nin yıllardır verdiği mücadeleyle doğrudan örtüşüyor.
