Daha önce Pink ve Sea Inca isimlerini de kullanan gemide yaşananlar, denizcilik sektöründeki terk edilmiş gemi ve mürettebat sorununu yeniden gündeme taşıdı. Yiyecek, içme suyu, yakıt, elektrik ve sağlık hizmetlerine erişimde ciddi sıkıntılar yaşandığı belirtilirken, Uluslararası Taşımacılık İşçileri Federasyonu (ITF) ile Türk Kızılay’ın mürettebata destek verdiği bildirildi.
Tuzla Açıklarında Terk Edilen Gemide 10 Hintli Mürettebat Bulunuyor
2023 yılından bu yana Türkiye’de bulunan Alan isimli gemide görev yapan 10 Hintli denizci, uzun süredir belirsizlik içinde yaşam mücadelesi veriyor. Mürettebat üyeleri, gemi sahibi ve acenteye ulaşamadıklarını, aylardır maaşlarının ödenmediğini ve ülkelerine dönmek istediklerini ifade ediyor.
Gemide yakıt kalmaması nedeniyle jeneratörlerin çalışmadığı, bu nedenle elektrik ve ısınma konusunda ciddi sorunlar yaşandığı aktarılıyor. Yiyecek ve içme suyunun da yetersiz olduğu gemide, mürettebatın bir dönem su bulamadığı için deniz suyunu toplayıp kaynatarak içmek zorunda kaldığı belirtiliyor.
Gemideki yaşam koşullarının giderek ağırlaştığına dikkat çekilirken, bazı çalışanların sağlık sorunları yaşadığı da ifade ediliyor. Tuzla açıklarında bulunan gemi, yaşanan insani sorunların boyutunu ortaya koymak amacıyla dron ile de görüntülendi.
3. Mühendis Amar Shakti Nag: "8 aydır maaş alamıyoruz, ülkemize dönmek istiyoruz"
Gemide 3. mühendis olarak görev yapan Amar Shakti Nag, yaklaşık 8 aydır maaş alamadıklarını ve çok zor şartlarda yaşamaya çalıştıklarını anlattı. Bazı mürettebat üyelerinin şubat ayında gemiye katıldığını, kendisinin ise 27 Şubat tarihinde göreve başladığını belirten Nag, o tarihten bu yana banka hesaplarına herhangi bir ödeme yapılmadığını söyledi.
Gemi sahibi ve acentenin kendilerine ödeme konusunda söz verdiğini ancak bu sözlerin yerine getirilmediğini ifade eden Nag, yiyecek ve içme suyu sıkıntısının da giderek büyüdüğünü dile getirdi.
Mürettebata verilen erzakın yaklaşık 10 gün yetecek miktarda olduğunu ancak bu malzemelerin 30 gün boyunca idare etmeleri beklenecek şekilde dağıtıldığını belirten Nag, içme suyunun tükenmesiyle çok zor bir sürece girdiklerini söyledi.
Deniz suyunu kaynatıp içmek zorunda kaldılar
Nag’ın aktardığına göre mürettebat, içme suyu bulamadıkları dönemde yaklaşık 3-4 ay sonra deniz suyunu toplayıp kaynatarak içmek zorunda kaldı. Bu süreçte iki veya üç mürettebat üyesinin ciddi sağlık sorunları yaşadığı belirtildi.
Rahatsızlanan çalışanlardan birinin durumunun ağırlaşması üzerine acil yardım ekiplerinin gemiye gelerek müdahalede bulunduğunu anlatan Nag, yaşadıkları sorunların çözülmesi için ITF ile iletişime geçtiklerini kaydetti.
Yakıtın tükenmesiyle jeneratörlerin de artık çalışmadığını belirten Nag, daha önce jeneratörleri bir veya iki saatliğine çalıştırabildiklerini ancak son dönemde bunun da mümkün olmadığını söyledi. Soğuk havalarda elektrik ve ısınma imkânı olmadan gemide 10 kişi yaşamanın son derece zor olduğunu vurguladı.
ITF’nin son üç haftadır kendilerine destek verdiğini aktaran Nag, gemi sahibi ve acentenin telefonlarına cevap vermediğini, şirketlere ve Türkiye’deki yetkililere e-postalar göndermelerine rağmen henüz kalıcı bir çözüm sağlanamadığını ifade etti.
Nag, yardım çağrısını şu sözlerle dile getirdi:
"Türk hükümetinden ve ITF’den bize yardım etmelerini istiyoruz. Ülkemize dönmek istiyoruz. Maaşlarımızı alamadık. Sekiz aydır çalışıyoruz ancak hiçbir ödeme yapılmadı. Maaşlarımızı almadan ülkelerimize dönmemiz de çok zor. Lütfen bize yardım edin ve evimize dönmemizi sağlayın"
ITF Avukatı Ünlü: "Bu durum insan onuruna yakışmayan bir terk edilme hali"
ITF avukatı Arif Sinan Ünlü, Alan isimli geminin 2023 yılından bu yana Türkiye’de terk edilmiş durumda bulunduğunu belirtti. Geminin daha önce Pink ve Sea Inca adlarını kullandığını, şu anda Alan ismiyle faaliyet gösterdiğini aktaran Ünlü, terk edilmiş gemilerde çalışan denizcilerin temel ihtiyaçlardan yoksun bırakılabildiğine dikkat çekti.
Ünlü, gemilerin ekonomik değerini kaybetmesinin ardından sorumluların çoğu zaman yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve bu durumun gemide çalışan yabancı uyruklu denizcileri doğrudan etkilediğini söyledi.
Konuyla ilgili değerlendirmesinde Ünlü şu ifadeleri kullandı:
"Denizcilik Genel Müdürlüğü’nün girişimleriyle, liman başkanlıklarımızın organizasyonunda, sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte terk edilmiş gemilerde bulunan insanlara, denizcilere destek verilmeye çalışılıyor. Çünkü gemi ekonomik değerini kaybettiğinde kimse sorumluluk almak istemiyor. Bu gemiler yabancı bayraklı ve mürettebatları da yabancı uyruklu. Türkiye, gemilerin transit güzergâhında bulunduğu için bu gemiler burada kalıyor. Bu gemi de 2023 yılından beri terk edilmiş durumda. İlk adı Pink’ti, daha sonra Sea Inca, şimdi ise Alan ismini taşıyor. Yaklaşık üç yıldır limanda bulunuyor. Benim şahsen bildiğim, tamamen terk edilmiş durumda olan 10’dan fazla gemi daha var. Bu gemilerin sorumlularına hukuki yollarla dahi ulaşılamadığı durumlar yaşanıyor. Gemilerde 10-15 kişilik mürettebat bulunuyor. Ancak insan faktörü ekonomik bir değer olarak görülmediği için bu insanlar da gemilerle birlikte terk ediliyor. Yiyecek, içme suyu, sağlık hizmeti ve ısınma gibi en temel ihtiyaçlardan mahrum bırakılıyorlar. Karayı görebiliyorlar ama karaya ulaşamıyorlar. Bu durum, insan onuruna yakışmayan bir terk edilme hali. Uluslararası mekanizmaların devreye girmesi gerekiyor. Türkiye dışında çok az ülke bu konuda sorumluluk üstleniyor. Gemilerin bayrak devletleri gönderilen e-postalara dahi cevap vermiyor."
ITF, ILO ve Uluslararası Kurumlara Bildirimde Bulundu
Ünlü, geminin ve mürettebatın terk edilmesine ilişkin Uluslararası Çalışma Örgütü’ne (ILO), Denizcilik Çalışma Sözleşmesi (MLC) kapsamında bildirim yaptıklarını açıkladı. Ayrıca geminin P&I sigortasına, bayrak devletine, gemi sahibine, işletmecisine ve mürettebatı temin eden Hindistan’daki insan kaynakları şirketlerine de başvurduklarını belirtti.
Mürettebatın birikmiş maaşlarının ödenmesi ve ülkelerine dönüşlerinin sağlanması için sorumlu taraflara çağrıda bulunduklarını aktaran Ünlü, geminin Kamerun bayrağı taşımasına rağmen bayrak devletinin sorumluluk üstlenmediğini ifade etti.
Geminin sigorta poliçesi bulunmasına rağmen P&I sigortasından da gerekli desteğin sağlanmadığını belirten Ünlü, gemi sahibinin iletişim girişimlerine yanıt vermediğini, gemi temsilcilerinin ise çözüm konusunda sürekli erteleme yaptığını söyledi.
Ünlü, mürettebatın aylardır kendileri ve destek veren kişiler tarafından ulaştırılan yiyecek ve suyla yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirterek Türk Kızılay’ın da gemiye su ve erzak desteği sağladığını kaydetti.
Bozulan Yük Hijyen Sorununa Yol Açtı
Gemideki sorunlar yalnızca yiyecek ve içme suyuyla sınırlı değil. ITF yetkililerinin aktardığı bilgilere göre, gemide kalan az miktardaki mısır yükünün bozulması sonucunda yaşam alanlarında sinek oluştu. Hijyen koşullarının yetersiz hale gelmesi nedeniyle mürettebatın maske takmak zorunda kaldığı belirtildi.
Yakıt bulunmaması nedeniyle yemek pişirme ve ısınma imkânlarının da son derece kısıtlı olduğu ifade edildi. Mürettebatın zaman zaman odun ateşi yakarak yemek pişirmeye çalıştığı, balık bulabildikleri zamanlarda ise bu imkânı değerlendirdikleri aktarıldı.
Gemide güneş enerjisinden sınırlı ölçüde yararlanılabildiği, elde edilen elektriğin ise yalnızca telefonları şarj etmeye yettiği bildirildi. Bu koşulların, mürettebatın sağlık ve güvenliği açısından ciddi risk oluşturduğu vurgulandı.
Terk Edilmiş Gemi Deniz Trafiği Açısından da Risk Oluşturuyor
Alan gemisindeki insani koşulların yanı sıra geminin Türk kara sularında kontrolsüz şekilde bulunmasının deniz trafiği açısından da risk taşıdığı belirtiliyor.
ITF yetkilileri, özellikle fırtınalı havalarda kontrol edilemeyen bir geminin sürüklenerek başka bir deniz aracıyla çarpışma ihtimali bulunduğuna dikkat çekti. Gemide personel bulunmasına rağmen mürettebatın acil bir durumda gemiye müdahale ederek demir alabilecek veya gemiyi güvenli bir bölgeye götürebilecek yeterli imkân ve hâkimiyete sahip olmadığı ifade edildi.
Denizcilik Genel Müdürlüğü ve Tuzla Bölge Liman Başkanlığı’nın hem geminin bulunduğu yerden kaldırılması hem de mürettebatın haklarının korunması için çalışmalar yürüttüğü bildirildi.
ITF Enspektörü Polat: "10 Hintli mürettebatın maaşları ödenmeli ve ülkelerine dönüşleri sağlanmalı"
ITF Enspektörü Selahattin Polat da gemide yaşanan sürecin 2023 yılından bu yana devam ettiğini belirterek uluslararası kuruluşlara ve sorumlu şirketlere gerekli bildirimlerin yapıldığını söyledi.
Polat, geminin Kamerun bayraklı olduğunu, ancak bayrak devletinin sorumluluk üstlenmediğini ifade etti. P&I sigortası, gemi sahibi, işletmeci ve Hindistan’daki insan kaynakları şirketleriyle iletişime geçilmesine rağmen mürettebatın haklarının henüz karşılanmadığını aktardı.
Polat, gemideki 10 Hintli denizcinin maaşlarının ödenmesi ve ülkelerine gönderilmesi gerektiğini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
"Bu gemi 2023 yılından beri terk edilmiş durumda. Geminin ve mürettebatın terk edilmesiyle ilgili Uluslararası Çalışma Örgütü’ne (ILO), Denizcilik Çalışma Sözleşmesi (MLC) kapsamında bildirimde bulunduk. Bunun yanında geminin P&I sigortasına, bayrak devletine, gemi sahibine, işletmecisine ve mürettebatı temin eden Hindistan’daki insan kaynakları şirketlerine de bildirimler yaptık. Bu kurum ve kuruluşlardan yükümlülüklerini yerine getirmelerini, mürettebatın birikmiş maaşlarını ödemelerini ve ülkelerine dönüşlerini sağlamalarını istedik. Ancak gemi Kamerun bayrağı taşımasına rağmen bayrak devleti herhangi bir sorumluluk üstlenmedi. Geminin sigortası bulunmasına rağmen P&I sigortası da gerekli desteği vermedi. Gemi sahibi ise iletişim girişimlerimize cevap vermedi. Geminin temsilcileri sorunların çözüleceğini söylemelerine rağmen sürekli erteleme yaşandı. Mürettebatın temel ihtiyaçları olan yiyecek, içme suyu ve diğer insani yardım malzemeleri de karşılanmadı. Gemideki insanlar aylar boyunca yeterli yiyecek ve içme suyu olmadan yaşamak zorunda kaldı. Bu süreçte ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri için biz ve destek veren kişiler tarafından yiyecek ve su ulaştırıldı. Bugün Türk Kızılayı da gemiye su ve erzak desteği sağladı. Denizcilik Genel Müdürlüğü ve Tuzla Bölge Liman Başkanlığı’nın bu süreçte ciddi desteği bulunuyor. Gemilerin bulunduğu yerden kaldırılması, mürettebatın haklarının korunması ve yaşanan sorunların çözüme kavuşturulması için çalışmalar yürütülüyor."
Polat, gemideki yaşam koşullarının sağlık açısından ciddi tehlikeler oluşturduğunu ve sorunun bir an önce çözülmesi gerektiğini de belirtti.
Yaşanan sıkıntılara ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
"Şu anda gemide 10 Hintli mürettebat bulunuyor. Bu insanlar çok ağır şartlar altında yaşam mücadelesi veriyor. Bir dönem içme suyu bulamadıkları için deniz suyu içmek zorunda kaldılar. Gemide yemek pişirmek veya ısınmak için kullanabilecekleri yakıt bulunmuyor. Zaman zaman odun ateşiyle yemek pişirmeye, balık bulabilirlerse balık pişirmeye çalışıyorlar. Güneş enerjisiyle elde edebildikleri sınırlı elektrik ise yalnızca telefonlarını şarj etmelerine yetiyor. Geminin yaşam alanları son derece kötü ve hijyen şartları yetersiz. Bu durum mürettebatın sağlığı açısından ciddi risk oluşturuyor. Gemide kalan az miktardaki mısır yükü bozulduğu için sinek oluşmuş durumda. Mürettebat, yaşam alanlarında oluşan bu sorun nedeniyle maske takmak zorunda kalıyor. Geminin Türkiye’nin kara suları içerisinde bulunması yalnızca mürettebat açısından değil, deniz trafiğinin güvenliği açısından da risk oluşturuyor. Özellikle fırtınalı havalarda kontrol edilemeyen bir geminin sürüklenerek başka bir gemiye çarpma ihtimali bulunuyor. Liman başkanlığı bu riskin farkında ve sorunun çözülmesi için çalışmalarını sürdürüyor. Gemide mürettebat bulunmasına rağmen gemiyi kontrol edebilecek ve acil bir durumda müdahale edebilecek yeterli imkânları yok. Muhtemel bir tehlikede demir alarak gemiyi açığa çıkarmaları veya güvenli bir bölgeye götürmeleri mümkün değil. Burada temel beklentimiz, gemi sahibi ve sorumlu şirketlerin yükümlülüklerini yerine getirmesi, mürettebatın birikmiş maaşlarının ödenmesi ve ülkelerine dönüşlerinin sağlanmasıdır. Bu insanların insani şartlarda yaşamaları ve haklarına kavuşmaları gerekiyor."
Mürettebatın Beklediği Çözüm: Maaşların Ödenmesi ve Ülkelerine Dönüş
İstanbul Tuzla açıklarında bekleyen Alan gemisinde yaşananlar, terk edilmiş gemilerde çalışan denizcilerin karşı karşıya kaldığı hak ihlallerini ve insani sorunları bir kez daha gündeme getirdi.
Gemideki 10 Hintli mürettebat, birikmiş maaşlarının ödenmesini, temel ihtiyaçlarının karşılanmasını ve ülkelerine dönüşlerinin sağlanmasını bekliyor. ITF yetkilileri ise gemi sahibi ve sorumlu şirketlerin yükümlülüklerini yerine getirmesi, uluslararası kurumların da sürecin çözümü için devreye girmesi çağrısında bulunuyor.
