Donald Trump yönetiminin, İran savaşı sürecinde yeterli destek vermediğini düşündüğü NATO müttefiklerine yönelik yeni bir strateji hazırlığında olduğu iddiası uluslararası gündemde büyük yankı uyandırdı. ABD basınında yer alan haberlere göre, Washington yönetimi Avrupa’daki askeri varlığını yeniden şekillendirmeyi planlıyor.
ABD askerlerinin Avrupa’daki konumu değişebilir
İddialara göre ABD, İran operasyonuna sınırlı destek veren ülkelerdeki askerlerini geri çekerek, daha fazla destek sunan ülkelere kaydırmayı değerlendiriyor. Bu kapsamda özellikle Almanya, İspanya ve Fransa gibi ülkeler planın merkezinde yer alıyor.
Halihazırda Avrupa genelinde yaklaşık 84 bin ABD askeri bulunurken, bu güçler hem NATO’nun caydırıcılığı hem de bölgesel güvenlik dengesi açısından kritik rol oynuyor. Olası bir yeniden konuşlandırma planı, kıtadaki askeri dengeleri önemli ölçüde değiştirebilir.
Üs kapatma ve asker kaydırma seçeneği masada
Planın yalnızca asker sayısında değişiklikle sınırlı kalmayabileceği, bazı ABD üslerinin kapatılmasının da gündemde olduğu belirtiliyor. Özellikle Almanya ve İspanya’daki üslerin geleceği tartışma konusu olurken, bu adımın NATO içindeki ilişkileri daha da germe ihtimali bulunuyor.
İspanya’nın İran operasyonuna katılan ABD uçaklarına hava sahasını açmaması ve savunma harcamalarına ilişkin yükümlülüklerde geri kalması dikkat çekerken, Almanya’dan gelen eleştiriler de Washington’da rahatsızlık yarattı. Fransa ise ABD’nin bazı üsleri kullanımına sınırlı şartlarla izin vererek temkinli bir tutum sergiledi.
Doğu Avrupa ülkeleri öne çıkıyor
Yeni planın hayata geçirilmesi durumunda Polonya, Romanya, Litvanya ve Yunanistan gibi ülkelerin daha fazla ABD askeri konuşlandırılmasından fayda sağlayabileceği ifade ediliyor. Bu ülkelerin İran operasyonlarına daha fazla destek verdiği belirtiliyor.
Ancak bu olasılık, ABD askerlerinin Rusya sınırına daha fazla yaklaşması anlamına gelebileceği için Rusya açısından yeni bir gerilim başlığı oluşturabilir.
Trump’tan NATO’ya ağır eleştiri
ABD Başkanı Donald Trump, NATO’nun İran savaşı sürecindeki tutumunu sert sözlerle eleştirerek, ittifakın yeterli destek vermemesini “silinmeyecek bir leke” olarak nitelendirdi. Trump’ın son dönemde NATO’dan tamamen çekilme seçeneğini de gündeme getirmesi, transatlantik ilişkilerde yeni bir kırılma ihtimalini güçlendiriyor.
Avrupalı yetkililer ise savaş öncesinde yeterli istişare yapılmadığını savunarak, ortak bir askeri strateji geliştirmenin zorlaştığını dile getiriyor.
Küresel dengeler değişebilir
Uzmanlara göre ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını yeniden konumlandırması, yalnızca NATO içindeki dengeleri değil, küresel güvenlik mimarisini de etkileyebilir. Özellikle Avrupa’nın savunma politikalarında daha bağımsız adımlar atması ve yeni ittifak arayışlarına yönelmesi ihtimali dikkat çekiyor.
