Orta Doğu’da haftalardır süren gerilim, diplomatik bir nefes aralığına girdi. ABD ile İran arasında varılan geçici ateşkesin ardından İsrail yönetimi, ülke genelindeki birçok kısıtlamayı kaldırdığını duyurdu. Bu gelişmeyle birlikte ibadet, eğitim ve sosyal yaşamda önemli değişiklikler yaşanırken, en dikkat çekici gelişme ise Mescid-i Aksa’nın 41 gün sonra yeniden ibadete açılması oldu.
İsrail İç Cephe Komutanlığı’nın yaptığı açıklamaya göre, sabah saat 06.00 itibarıyla yürürlükte olan birçok sınırlama kaldırıldı. Ancak ülkenin kuzey bölgelerinde ve özellikle sınır hatlarında bazı tedbirler sürdürülüyor.
Ateşkes sonrası normalleşme adımları hızlandı
ABD ile İran arasında sağlanan ve İsrail’i de kapsayan geçici ateşkes, bölgede tansiyonun düşmesini sağladı. Donald Trump’ın 8 Nisan’da duyurduğu 2 haftalık ateşkes anlaşması, karşılıklı saldırıların durdurulması açısından kritik bir eşik olarak değerlendiriliyor.
Bu gelişmenin ardından İsrail hükümeti, ülkenin büyük bölümünde günlük yaşamı normale döndürme kararı aldı. Yüz yüze eğitim yeniden başlatılırken, iş yerlerinin açılmasına da izin verildi. Uzun süredir devam eden kısıtlamaların kaldırılması, özellikle ekonomi ve sosyal hayat açısından önemli bir rahatlama sağladı.
Kuzey bölgelerinde kısıtlamalar devam ediyor
Her ne kadar ülke genelinde normalleşme süreci başlasa da, Lübnan sınırına yakın bölgelerde ve Golan Tepeleri çevresinde tedbirler sürüyor. Bu bölgelerde eğitim faaliyetleri yalnızca sığınaklara yakın alanlarda yapılabiliyor.
Ayrıca, kapalı alanlarda 200 kişiye kadar, açık alanlarda ise 50 kişiye kadar etkinliklere izin veriliyor. Güvenlik risklerinin tamamen ortadan kalkmaması nedeniyle bu bölgelerde kontrollü bir normalleşme uygulanıyor.
Mescid-i Aksa’da duygusal anlar: 41 gün sonra ilk namaz
İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla eş zamanlı olarak kapatılan Mescid-i Aksa, 41 günün ardından yeniden Müslümanların ibadetine açıldı. Sabah ezanıyla birlikte kapıların açılması, bölgede duygusal anlara sahne oldu.
Yüzlerce Filistinli, sabah namazı için Harem-i Şerif’e akın ederken, bazı vatandaşların gözyaşları içinde şükür secdesine kapandığı görüldü. Uzun süren kısıtlamaların ardından gelen bu açılış, sadece dini değil, aynı zamanda sembolik bir anlam da taşıyor.
Kutsal mekanlar da kapatılmıştı
İsrail, 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırılarla birlikte Doğu Kudüs’teki kutsal mekanlara girişleri tamamen durdurmuştu. Bu süreçte yalnızca görevlilerin ibadetine izin verilirken, halk farklı camilerde ibadet etmek zorunda kalmıştı.
Aynı dönemde Hristiyanlar için büyük öneme sahip olan Kıyamet Kilisesi de kapatılmıştı. Bu durum uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştı.
Bölgesel gerilim tamamen bitmiş değil
Ateşkesin geçici olması ve bazı başlıkların anlaşma dışında kalması, bölgedeki belirsizliği sürdürüyor. İsrail yönetimi, özellikle Lübnan cephesinde operasyonların devam ettiğini belirtirken, İran tarafı ise müzakerelerin ilerlemesi için diplomatik temasların süreceğini ifade ediyor.
Orta Doğu’da dengeler hâlâ hassas. Ateşkes, bir mola gibi; fırtına dinmiş değil, sadece rüzgâr biraz yavaşladı.
