Yorgunluk, uykusuzluk, alerji veya kaşıntı nedeniyle gözleri ovuşturmak birçok kişinin gün içinde farkında olmadan yaptığı alışkanlıklardan biri. Ancak uzmanlara göre göz ovalama, sanıldığı kadar masum olmayabilir. Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Birtan Öztürk, sık ve sert şekilde göz ovuşturmanın korneada hasara, enfeksiyonlara ve bazı durumlarda kalıcı görme sorunlarına neden olabileceği uyarısında bulundu.
Özellikle gözde sürekli kaşıntı hissi bulunan kişilerin ovuşturma alışkanlığına dikkat etmesi gerektiği belirtilirken, korneanın yapısında meydana gelebilecek değişikliklerin ciddi sonuçlar doğurabileceği ifade edildi.
Göz Ovuşturmak Neden Rahatlatıyor?
Gözleri ovuşturmak, göz kapaklarına uygulanan basınç ve gözyaşı tabakasının yüzeye yayılması nedeniyle kısa süreli bir rahatlama hissi oluşturabiliyor. Bu hareket, göz yüzeyindeki bazı partiküllerin ve kirlerin uzaklaştırılmasına yardımcı olabiliyor.
Ancak uygulanan mekanik basınç, gözün hassas yapıları üzerinde olumsuz sonuçlara yol açabiliyor. Uzmanlara göre kısa süreli rahatlama hissi, göz dokularında oluşabilecek hasar riskini ortadan kaldırmıyor.
Göz küresine uygulanan baskının vagus sinirini uyararak bazı fizyolojik etkiler oluşturabileceği belirtilirken, asıl riskin özellikle korneaya sürekli ve güçlü şekilde uygulanan baskıdan kaynaklandığı ifade ediliyor.
Göz Ovalamak Korneaya Zarar Verebilir
Göz ovuşturmanın en önemli risklerinden biri kornea üzerinde meydana getirebileceği mekanik hasar olarak gösteriliyor. Kornea, gözün ön kısmında bulunan ve görme açısından kritik öneme sahip saydam tabaka olarak biliniyor.
Sürekli ve sert şekilde göz ovuşturmanın, korneanın yapısındaki kolajen liflerini olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor. Bu durumun, korneanın incelmesi ve şeklinin değişmesiyle ilişkilendirilen keratokonus gibi ciddi göz hastalıkları açısından risk oluşturabileceği ifade ediliyor.
Kornea yapısının bozulmasıyla birlikte bulanık görme ve görme kalitesinde azalma yaşanabilir. İleri vakalarda ise daha ciddi tedavilere ihtiyaç duyulabilir.
Mikroskobik Partiküller Kornea İçin Risk Oluşturuyor
Gözde bulunan toz ve diğer küçük partiküller, göz ovuşturulduğunda kornea üzerinde sürtünmeye neden olabilir. Bu durum, gözün yüzeyinde mikro düzeyde çizik ve sıyrıkların oluşmasına yol açabilir.
Bu küçük hasarların enfeksiyonla birleşmesi halinde göz sağlığı açısından daha ciddi sorunların ortaya çıkabileceği belirtiliyor. Kornea yüzeyinde gelişebilecek enfeksiyon ve skar dokusu, görme kalitesini olumsuz etkileyebiliyor.
Bu nedenle özellikle göze yabancı cisim kaçtığında gözleri sert şekilde ovuşturmak yerine, uygun yöntemlerle gözün temizlenmesi ve gerekli durumlarda bir göz hastalıkları uzmanına başvurulması önem taşıyor.
Göz Ovuşturmak Enfeksiyon Riskini Artırabilir
Eller, gün içerisinde birçok farklı yüzeyle temas ediyor. Bu nedenle ellerde bulunan bakteri ve diğer mikroorganizmalar, göz ovuşturulduğunda göz çevresine ve göz yüzeyine taşınabiliyor.
El yoluyla E. coli, Staphylococcus, Salmonella ve Streptococcus gibi çeşitli bakterilerin göz çevresine bulaşma riski bulunuyor. Özellikle göz ameliyatı geçiren kişiler açısından gözleri ovuşturmak daha ciddi sonuçlara yol açabiliyor.
Lazer göz operasyonu ve diğer göz cerrahilerinin ardından iyileşme sürecinde göze baskı uygulamaktan kaçınılması gerekiyor.
Alerjisi Olanlarda Kaşıntı-Ovuşturma Döngüsü Oluşabilir
Gözlerdeki alerji kaynaklı kaşıntı, kişileri gözlerini ovuşturmaya yöneltebiliyor. Ancak gözleri ovuşturmak, bazı kişilerde kaşıntının daha da artmasına neden olabiliyor.
Bu durum mast hücrelerinden histamin salınımını artırarak kaşıntı-ovuşturma döngüsünü güçlendirebiliyor. Gözde kaşıntı devam ettikçe kişinin daha fazla ovuşturması, bunun sonucunda ise tahrişin artması söz konusu olabiliyor.
Uzmanlar, gözleri ovuşturmak yerine göz kapakları üzerine serin ve temiz bir bez koymanın daha sağlıklı bir alternatif olabileceğini belirtiyor.
Göz Ovuşturma Alışkanlığı Nasıl Bırakılmalı?
Gözlerde sık sık kaşıntı, batma, kızarıklık veya yabancı cisim hissi oluşuyorsa bunun nedeninin belirlenmesi gerekiyor. Alerji, göz kuruluğu veya başka bir göz hastalığı nedeniyle ortaya çıkabilen bu belirtiler, sürekli göz ovuşturarak giderilmeye çalışılmamalı.
Uzmanlar, gözleri ovuşturma ihtiyacı hissedildiğinde serin ve nemli bir bezin kapalı göz kapakları üzerinde kısa süre bekletilmesini öneriyor. Şikayetlerin devam etmesi halinde ise bir göz hastalıkları uzmanına başvurulması gerekiyor.
