Kiev-Moskova hattında gerilim gökyüzüne taşındı. Zelenskiy, Rus hava sahasının İHA saldırıları nedeniyle fiilen kapanabileceğini söylerken Putin, Ukrayna liderinin sözlerini “devlet terörüne yönelik bir girişim” olarak niteledi. Moskova “misilleme” mesajı verirken Avrupa Rusya’yı suçlayan açıklamalarını sertleştirdi. Ankara ise taraflara yeniden müzakere çağrısı yaptı.
Rusya-Ukrayna savaşında karşılıklı tehditlerin adresi bu kez hava sahası oldu. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya semalarındaki İHA saldırılarının artacağı mesajını vererek hava yolu şirketlerini uyardı. “Rusya'nın hava sahası fiilen kapanacak. Rusya'nın başlattığı savaş, kendi hava sahasını kapatıyor.” diyen Zelenskiy’e Moskova’dan sert yanıt geldi. Vladimir Putin, “Teröristlerle müzakere yapılmaz.” dedi.
Zelenskiy, Rusya'nın hava sahasının artık güvenli olmadığını savunarak, “Rusya'nın semalarında insansız hava araçları öyle yoğun olacak ki bunun dikkate alınması gerekiyor.” ifadelerini kullandı.
Ukrayna lideri, Rusya hava sahasını kullanan hava yolu şirketleri, sigortacılar ve önemli havalimanlarına uçuş gerçekleştiren taraflara seslenirken, sivil havacılığı doğrudan hedef almadıklarını savundu.
Zelenskiy, “Rusya'nın hava sahasında güvenli anlar sona erdi.” derken, özellikle Moskova ve St. Petersburg başta olmak üzere Rusya'daki önemli havalimanlarına uçuş yapan şirketlerin uyarıyı dikkate alması gerektiğini belirtti.
PUTİN’DEN ‘TERÖRİSTLER’ YANITI
Zelenskiy'nin sözleri Moskova'da sert tepkiyle karşılandı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna liderinin Rus sivil havacılığına yönelik uyarısını “devlet terörüne yönelik bir girişim” olarak değerlendirdi.
Putin, “Teröristlerle müzakere yapılmaz.” ifadelerini kullandı.
Rusya Ulaştırma Bakanı Andrey Nikitin de havalimanlarında uzun süreli aksamalara izin vermeyeceklerini, ancak uçuş güvenliği nedeniyle geçici kısıtlamaların uygulanabileceğini söyledi.
Nikitin, “Teröristlerin dile getirdiği tüm bu tehditlere karşı da yanıtlarımız mevcut.” dedi.
UÇUŞLARDA ALARM
Zelenskiy'nin açıklamalarının ardından Rusya yönlü bazı uçuşlarda aksama yaşandı. Türkiye'den Moskova'ya uçuş yapan bazı Türk hava yolu şirketlerine ait uçakların kalkış meydanlarına geri döndüğü, bazı seferlerin ise iptal edildiği bildirildi.
Antalya-Moskova seferini yapan bir uçağın da hava sahasındaki güvenlik sorunları nedeniyle Sabiha Gökçen Havalimanı'na yönlendirildiği belirtildi.
Gelişme, Rus turistlerin Türkiye'ye yoğun olarak geldiği yaz sezonunda hava trafiğindeki güvenlik risklerini yeniden gündeme taşıdı. Rusya ile Türkiye arasındaki yoğun hava ulaşımı nedeniyle Moskova ve diğer Rus şehirleriyle bağlantılı seferlerde yaşanabilecek her aksama, turizm trafiğini de doğrudan etkileyebilecek nitelikte.
AVRUPA CEPHESİ DE HAREKETLENDİ
Kiev-Moskova hattındaki hava sahası gerilimi sürerken Avrupa ile Rusya arasındaki karşılıklı suçlamalar da sertleşti.
Almanya'nın Leipzig-Halle Havalimanı'nda patlayıcı yüklü olduğu değerlendirilen bir İHA bulunması üzerine Berlin, Rusya'yı suçladı ve bir dizi tedbir açıkladı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Avrupa'daki hibrit saldırıların karşılıksız kalamayacağını belirterek, “Hibrit saldırılar cevapsız kalamaz” mesajını verdi.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise Leipzig olayının Avrupa güvenliğinde yeni bir döneme işaret ettiğini söyledi.
“Avrupa güvenliğinde yeni bir dönemdeyiz.” diyen von der Leyen, Rusya'nın Avrupa Birliği topraklarındaki faaliyetlerinde yeni bir tırmanış yaşandığını savundu.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de “Rusya’nın oluşturduğu tehlike açık” ifadelerini kullandı.
MOSKOVA’DAN BERLİN’E MİSİLLEME MESAJI
Almanya'nın Rusya'ya yönelik kararlarına Moskova'dan da sert tepki geldi.
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Berlin'in Leipzig-Halle Havalimanı'ndaki İHA olayı nedeniyle aldığı kararları eleştirerek, “Berlin, uydurma bir gerekçeyle bir kez daha ikili ilişkilerde gerilimi tırmandırma yolunu tercih etti.” dedi.
Zaharova, Moskova'nın Almanya'nın aldığı kararlara karşılık vereceğini belirterek, “Moskova, Rusya’ya karşı alınan tüm kararlara yanıt verecek.” ifadelerini kullandı.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da Almanya'nın suçlamalarının kanıtlarla desteklenmesi gerektiğini savunarak, “Almanya, gerginliği artırma yolunu izliyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev ise Almanya'ya yönelik çok daha sert bir mesaj verdi. Medvedev, Ukrayna ordusu için askeri teçhizat üreten tesislerin hedef alınmasını savunarak, “Onlar (Almanlar), Bandera yönetimi için askeri teçhizat üreten tesislere, hatta Berlin'deki başka yerlere doğrudan saldırı hak ediyor.” ifadesini kullandı.
Medvedev ayrıca Zelenskiy'nin Rus sivil havacılığına yönelik sözleri için, “Teröristlerle müzakere edilmez, eylemlerine karşılık misilleme yapılır.” dedi.
AVRUPA’DA ‘YENİ NORMAL’ ALARMI
Almanya, son yıllarda yaşanan siber saldırı, sabotaj ve dezenformasyon faaliyetlerinden Rusya'yı sorumlu tutarken Leipzig-Halle Havalimanı'ndaki İHA olayı Berlin ile Moskova arasındaki gerilimi yeni bir aşamaya taşıdı.
Alman hükümeti, olayın Rusya'nın daha önceki hibrit operasyonlarıyla benzerlik taşıdığını açıkladı. Berlin ayrıca Rusya'nın Almanya'da kritik altyapı, askeri tesisler, siyaset ve dijital sistemleri hedef alan faaliyetler yürüttüğünü ileri sürdü.
Almanya'nın açıklamalarının ardından Avrupa Birliği'nden de yeni yaptırım sinyalleri geldi.
AB Dış Politika ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Leipzig'deki İHA sabotajının Rusya'ya atfedilirken “devlet destekli terörizmin tüm özelliklerini taşıdığını” söyledi.
Kallas, “Soru şu: Buna karşı ne yapacağız?” diyerek yeni önlemler için birlik mesajı verdi.
AB'nin Rusya'nın askeri kompleksini desteklediği belirtilen kişi ve kuruluşlara yönelik yeni yaptırım seçeneklerini değerlendirdiği bildirildi.
ABD’DEN NATO MESAJI
ABD'nin NATO nezdinde Daimi Temsilcisi Matthew Whitaker ise Almanya'ya destek verdi.
Whitaker, ABD'nin “NATO topraklarında zarar ve kaos yaratmaya yönelik girişimler” karşısında Almanya ve tüm müttefiklerle dayanışma içinde olduğunu belirtti.
“NATO’nun kolektif savunmasına olan bağlılığımızı sürdürüyoruz ve İttifak'a yönelik tüm tehditleri caydırmak için müttefiklerin kendi kapasitelerini artırması gerektiğinin farkındayız.” ifadelerini kullandı.
Böylece Leipzig'deki İHA olayı yalnızca Almanya ile Rusya arasındaki bir kriz olmaktan çıkarak NATO ve Avrupa güvenliği tartışmasının da merkezine yerleşti.
ANKARA’DAN GERİLİMİ DÜŞÜRME ÇAĞRISI
Moskova ile Kiev arasındaki karşılıklı tehditler, Avrupa ile Rusya arasındaki suçlamalar ve hava trafiğindeki güvenlik endişeleri sürerken Türkiye'den taraflara yeniden diplomasi çağrısı geldi.
Türkiye'nin BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ahmet Yıldız, Rusya-Ukrayna savaşında gerilimin artmasından endişe duyduklarını belirtti.
Yıldız, “Rusya ile Ukrayna arasındaki müzakere sürecini yeniden canlandırmak hayati önem taşıyor.” dedi.
Türkiye'nin başından beri savaşa diplomatik çözüm bulunması konusunda kararlı bir yol izlediğini ve müzakerelere aracılık ettiğini hatırlatan Yıldız, Ankara'nın diplomasiyi önceleyen tutumunun devam ettiğini vurguladı.
“Barışın sağlanması için zorlu uzlaşmalar gerekecektir.” diyen Yıldız, tarafların yeniden müzakere masasına dönmesi gerektiğini belirtti.
Türkiye'nin mesajı, savaşın askeri alanda tırmanmasının yalnızca Rusya ve Ukrayna'yı değil, Avrupa'yı ve bölgedeki hava ulaşımını da doğrudan etkileyebileceği bir dönemde geldi.
Yıldız, “Rusya ile Ukrayna arasında yapılacak yeni müzakere turlarının sürece yeni bir ivme kazandıracağını ve bunun da nihayetinde barışa giden yolu açacağını umuyoruz. Diplomasiyle bu savaşın sona ermesi için çalışmaya devam edeceğiz.” ifadelerini kullandı.
TURİZMİN GÖKYÜZÜ SINAVI
Rusya-Ukrayna savaşında tansiyonun hava sahasına taşınması Türkiye açısından da yakından takip edilen bir gelişme haline geldi.
Türkiye, özellikle Antalya başta olmak üzere Rus turistlerin yoğun olarak tercih ettiği önemli tatil destinasyonlarına sahip. Yaz sezonunda Rusya ile Türkiye arasında gerçekleşen yoğun hava trafiği nedeniyle Rusya ve Ukrayna kaynaklı güvenlik gelişmeleri, uçuş planlamaları ve hava yolu operasyonları açısından önem taşıyor.
Zelenskiy'nin Rus hava sahasına yönelik tehditlerinin ardından yaşanan uçuş değişiklikleri ve iptaller, savaşın cephe hattının çok ötesinde günlük hayatı nasıl etkileyebildiğini de gösterdi.
Rusya'nın önemli havalimanlarının zaman zaman geçici olarak uçuş kısıtlamalarına tabi tutulması, Türkiye'den Rusya'ya ve Rusya'dan Türkiye'ye gerçekleştirilen seferlerde de gecikme, yönlendirme veya iptal riskini artırıyor.
Özellikle Antalya'nın Rusya pazarına dayalı yoğun turizm trafiği dikkate alındığında, hava sahasında yaşanabilecek uzun süreli bir krizin yalnızca havacılık sektörünü değil, turizm zincirinin tamamını etkileyebileceği değerlendiriliyor.
