Erzurum’un Olur ilçesine bağlı Ormanağzı Mahallesi’nde yazın hazırlanan “keş” tatlısı, kışın dondurucu soğuklarda sofralara taşınıyor. Türkiye’de yalnızca bu mahallede yapılan ve “asırlık lezzet” olarak anılan keş, geleneksel yöntemlerle üretilmeye devam ediyor.
Yazın Hazırlanıyor, Kışın Tüketiliyor
Keş tatlısı için hazırlıklar yaz aylarında başlıyor. Ağaçlardan toplanan dutlar, büyük kazanlarda odun ateşinde kaynatılarak şırası çıkarılıyor. Elde edilen dut şırası, unla karıştırılıp yoğrularak hamur kıvamına getiriliyor.
Kadınlar tarafından güneşte kurutulan keş, daha sonra tahta sandıklara basılarak serin ortamlarda muhafaza ediliyor. Aylarca dinlendirilen bu özel tat, kış geldiğinde sandıklardan çıkarılıyor.
Dibekte Dövülerek Servis Ediliyor
Kış mevsiminde keserle yontularak parçalara ayrılan keş, cevizle birlikte dibekte uzun süre dövülüyor. Tam kıvamına ulaştığında tabaklara alınan tatlı, özellikle soğuk kış gecelerinde çay eşliğinde tüketiliyor.
Misafirlere ikram edilen keş, köy odalarında yapılan sohbetlerin ve akran buluşmalarının da vazgeçilmez lezzetlerinden biri olarak öne çıkıyor.
“Kazanlarda Pişirerek Şırasını Çıkarıyoruz”
Mahalle sakinlerinden Yunus Sezgin, keşin zahmetli bir süreçten geçtiğini belirterek, yazın toplanan yaş dutların kazanlarda kaynatıldığını, ardından unla karıştırılarak güneşe serildiğini anlattı. Sezgin, kış aylarında ise cevizle dövülerek tatlı olarak tüketildiğini ifade etti.
Asırlık Lezzet Geleceğe Taşınıyor
Mahallede bu geleneği sürdürmek için bir araya geldiklerini belirten Yıldırım Çalışkan ise tamamen doğal yöntemlerle hazırlanan keş tatlısının özellikle kış aylarında enerji verdiğini söyledi.
Ormanağzı Mahallesi’ne özgü bu geleneksel lezzet, bölge halkı tarafından yaşatılmaya ve gelecek nesillere aktarılmaya devam ediyor.