Avrupa’nın en büyük savunma projelerinden biri olan Future Combat Air System (FCAS), Fransa ile Almanya arasındaki liderlik ve yetki anlaşmazlıkları nedeniyle ciddi bir kriz yaşıyor. Yaklaşık 100 milyar euro bütçeye sahip olan proje, Avrupa’nın altıncı nesil savaş uçağı geliştirme hedefinin merkezinde yer alıyor. Ancak artan görüş ayrılıkları nedeniyle projenin geleceği belirsizleşmiş durumda.
FCAS Projesi Nedir, Neyi Amaçlıyor
FCAS, sadece yeni bir savaş uçağı üretmeyi değil; insansız hava araçları, yapay zekâ destekli sistemler ve ağ merkezli savaş teknolojileriyle entegre bir hava savunma ekosistemi kurmayı hedefliyor. Proje, Avrupa’nın ABD ve Çin karşısında askeri teknolojide rekabet gücünü koruması açısından kritik görülüyor.
Altıncı nesil savaş uçağı konsepti; insanlı ve insansız sistemlerin birlikte çalıştığı, yüksek bağlantılı ve dijital altyapıya sahip platformları içeriyor. Bu nedenle FCAS, Avrupa savunma otonomisinin temel projelerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Dassault ve Airbus Arasında Yetki Anlaşmazlığı
Krizin merkezinde Fransız Dassault Aviation ile Alman Airbus Defence and Space arasındaki liderlik tartışması bulunuyor. Dassault, savaş uçağı tasarımında ana yüklenici olmak isterken; Almanya daha dengeli bir görev paylaşımı talep ediyor.
Taraflar arasındaki bu yetki mücadelesi, teknik süreci yavaşlatırken siyasi gerilimi de artırıyor. Projenin hangi ülkenin liderliğinde ilerleyeceği konusu hâlâ netleşmiş değil.
Siyasi Gerilim Projeyi Zorlaştırıyor
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Alman yönetimi arasında savunma iş birliği konusunda yaşanan görüş ayrılıkları da projeyi etkiliyor. Paris yönetimi, ortaklıkta netlik olmazsa diğer savunma projelerinin de gözden geçirilebileceği mesajını verdi.
Almanya’nın operasyonel öncelikleri ile Fransa’nın tasarım yaklaşımı arasındaki farklar, teknik anlaşmazlığı stratejik bir soruna dönüştürüyor.
Avrupa Savunması İçin Kritik Eşik
Uzmanlara göre FCAS’ın çökmesi, Avrupa’nın savunma sanayisinde dışa bağımlılığını artırabilir. ABD’nin F-35 programı ve İngiltere-Japonya ortaklı GCAP projesi karşısında Avrupa’nın ortak bir alternatif geliştirememesi stratejik bir zayıflık yaratabilir.
Kriz aşılmazsa, 100 milyar euroluk proje ya ciddi şekilde gecikecek ya da tamamen iptal edilebilecek. Bu durum Avrupa savunma entegrasyonu açısından önemli bir kırılma anlamına geliyor.
