Uluslararası gastronomi platformu TasteAtlas, kullanıcı oylarıyla oluşturduğu “Dünyanın En İyi 10 Domatesi” listesini yayımladı. Listeye İtalya 6 farklı domates çeşidiyle damga vururken, Türkiye’den Ankara’nın Ayaş ilçesinde yetiştirilen Ayaş domatesi 8. sıradan ilk 10’a girmeyi başardı.
2023 yılında Avrupa Birliği tarafından korumalı menşe adı (PDO) statüsüyle tescillenen Ayaş domatesi, kendine özgü aroması ve karakteristik yapısıyla dünya devleri arasındaki yerini aldı.
İtalya İlk 10’da 6 Çeşitle Zirvede
TasteAtlas verilerine göre listenin zirvesinde Pomodoro S. Marzano dell'Agro Sarnese-Nocerino yer aldı. Onu Yunanistan’dan Tomataki Santorinis takip etti.
İlk 10’da yer alan diğer domates çeşitleri ise şöyle sıralandı:
Pomodoro di Pachino – İtalya
Datterino – İtalya
Costoluto fiorentino – İtalya
Pomodorino del Piennolo del Vesuvio – İtalya
Cuore di bue – İtalya
Ayaş domatesi – Türkiye
Creole Tomato – ABD
Veselaya sosedka – Rusya
Bu sonuçla İtalya ilk 10’da 6 farklı çeşitle en fazla temsil edilen ülke olurken, Türkiye Ayaş domatesiyle listeye girerek önemli bir gastronomi başarısı elde etti.
Ayaş Domatesi Neden Bu Kadar Özel?
Anadolu’nun köklü tarım miraslarından biri olan Ayaş domatesi, iri ve etli yapısı, sulu dokusu ve ince kabuğuyla dikkat çekiyor. Donuk pembe-kırmızı rengi, dış yüzeyindeki belirgin çıkıntılar ve kesildiğinde iç kısmında görülen beyaz yama, ayırt edici özellikleri arasında gösteriliyor.
Yüksek asiditesi sayesinde hafif tuzlu ve limonumsu bir tat sunan Ayaş domatesi, özellikle yaz aylarında salatalarda ve kahvaltı sofralarında yoğun ilgi görüyor.
AB Tescili ile Uluslararası Koruma
Ayaş domatesi, 2023 yılında Avrupa Birliği tarafından resmen koruma altına alındı. Bu tescil sayesinde ürünün adı ve üretim standartları güvence altına alınırken, yalnızca belirlenen coğrafi sınırlar içinde üretilen domatesler bu isimle pazarlanabiliyor.
AB Türkiye Delegasyonu Başkanı Nikolaus Meyer-Landrut, tescilin hem üreticiler hem de tüketiciler için önemli bir güvence sunduğunu vurgulamıştı. Bu gelişme, Ayaş domatesinin uluslararası bilinirliğini artırırken Türk tarım ürünlerinin küresel pazardaki konumunu da güçlendirdi.
TasteAtlas sıralaması ise bu başarının gastronomi dünyasında da karşılık bulduğunu ortaya koydu