Kara para aklama, terörün finansmanı ve kimlik sahteciliğiyle mücadeleyi güçlendirmeyi amaçlayan düzenleme, uzaktan hesap açılışlarında uluslararası güvenlik standartlarını esas alıyor. Özellikle yabancı uyruklu kişilerin dijital bankacılık ve kripto para platformlarına erişim süreçlerinde önemli değişiklikler hayata geçirildi.
Uzaktan Hesap Açmak İçin Çipli Pasaport Zorunlu Oldu
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri kimlik doğrulama sürecine ilişkin oldu.
Artık Türkiye'de şubeye gitmeden banka veya kripto para hesabı açmak isteyen yabancı uyruklu kişilerin yalnızca pasaportlarını kameraya göstermesi yeterli olmayacak.
MASAK'ın belirlediği kurallara göre uzaktan kimlik doğrulamasının yapılabilmesi için;
- Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı (ICAO) standartlarına uygun pasaport,
- Yakın Alan İletişimi (NFC) özelliğine sahip elektronik çipli pasaport,
- Görüntülü görüşme sırasında pasaport çipindeki dijital verilerin doğrulanması
zorunlu hale getirildi.
Pasaport üzerindeki bilgiler ile çipte yer alan dijital verilerin eşleşmemesi durumunda hesap açılışı gerçekleştirilmeyecek.
Yapay Zekâ ve Canlılık Testiyle Kimlik Doğrulaması Yapılacak
Yeni sistemde yalnızca belge kontrolü yeterli olmayacak.
Finans kuruluşları, görüntülü görüşmeler sırasında sahte kimlik ve deepfake girişimlerini önlemek amacıyla ileri teknolojilerden yararlanacak.
Bu kapsamda;
- Yapay zekâ destekli yüz doğrulama,
- Canlılık testi,
- Fotoğraf karşılaştırma sistemleri,
- Eğitimli personel tarafından gerçekleştirilecek görüntülü doğrulama
zorunlu güvenlik adımları arasında yer alacak.
Böylece dijital kimlik dolandırıcılığı riskinin azaltılması hedefleniyor.
IP Adresi ve Konum Bilgisi Sürekli Kontrol Edilecek
MASAK'ın yeni düzenlemesi siber güvenlik kontrollerini de kapsıyor.
Uzaktan hesap açılışı sırasında;
- IP adresi,
- Cihaz bilgileri,
- Coğrafi konum verileri,
- Bağlantı güvenliği
risk analizine tabi tutulacak.
Özellikle pasaportun ait olduğu ülke ile bağlantı kurulan konum arasında olağan dışı bir durum tespit edilmesi halinde hesap açma işlemi durdurulabilecek.
Bu uygulamayla kimlik sahteciliği ve yasa dışı finansal işlemlerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Adres Doğrulanmadan Para Transferi Yapılamayacak
Yeni düzenlemeyle birlikte adres doğrulaması da zorunlu hale getirildi.
Yabancı müşterilerin beyan ettikleri adres bilgileri en geç üç ay içerisinde;
- Fatura,
- Yerleşim yeri belgesi,
- İlgili ülkenin resmi veri tabanları
üzerinden doğrulanacak.
Adres doğrulaması tamamlanıncaya kadar;
- Hesaptan para transferi yapılamayacak.
- Nakit para çekilemeyecek.
- Finansal işlemler sınırlandırılacak.
Bu uygulamanın sahte adres beyanlarını önlemeyi amaçladığı belirtiliyor.
Yabancı Müşteriler "Yüksek Risk Grubu" Olarak İzlenecek
MASAK, uzaktan hesap açan yabancı uyruklu müşterileri başlangıç aşamasında yüksek risk kategorisinde değerlendirecek.
Bu kapsamda getirilen yeni kurallara göre;
- Hesaba yalnızca kişinin yurt dışındaki kendi adına kayıtlı banka hesaplarından para gönderilebilecek.
- Türkiye'den yurt dışına yapılacak para transferleri sadece yine aynı kişiye ait banka hesaplarına gerçekleştirilebilecek.
- Üçüncü kişilere para transferi yapılamayacak.
Bu yöntemle yasa dışı para hareketlerinin ve kara para aklama girişimlerinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Kripto Para Borsaları da Yeni Kuralların Kapsamında
MASAK'ın yayımladığı yeni tebliğ yalnızca bankaları kapsamıyor.
Türkiye'de faaliyet gösteren kripto varlık hizmet sağlayıcıları da aynı güvenlik yükümlülüklerine tabi olacak.
Buna göre yabancı uyruklu kişilerin;
- Kripto para borsalarında hesap açma,
- Dijital cüzdan oluşturma,
- Kimlik doğrulama işlemleri
de artık MASAK'ın belirlediği yeni güvenlik standartlarına göre gerçekleştirilecek.
Bu düzenleme, kripto varlık sektöründe uluslararası kara para aklamayla mücadele standartlarının güçlendirilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Finans Kuruluşlarına Bir Aylık Bildirim Zorunluluğu
Yeni tebliğ kapsamında uzaktan yabancı müşteri kabul eden bankalar ve finans kuruluşları, uyguladıkları tüm güvenlik tedbirlerini MASAK'a bildirmekle yükümlü olacak.
Kurumların;
- Risk analizleri,
- İç kontrol mekanizmaları,
- Güvenlik prosedürleri,
- Şirket içi uygulama rehberleri
bir ay içerisinde MASAK Başkanlığı'na sunulacak.
Böylece düzenlemenin uygulanması merkezi olarak denetlenebilecek.
Yeni Kurallar Kimleri Kapsıyor?
Yürürlüğe giren düzenleme yalnızca uzaktan müşteri edinimi işlemleri için geçerli olacak.
Türkiye'deki banka veya finans kuruluşlarının fiziki şubelerine gidilerek yüz yüze gerçekleştirilen kimlik tespitleri ise mevcut uygulama kapsamında devam edecek.
MASAK'ın yeni düzenlemesiyle birlikte özellikle dijital bankacılık ve kripto varlık sektöründe güvenlik standartlarının önemli ölçüde yükseltilmesi hedeflenirken, uluslararası mali suçlarla mücadelede Türkiye'nin denetim kapasitesinin de güçlendirilmesi amaçlanıyor.
