Suudi Arabistan ekonomisi 2025 yılında ciddi bir bütçe açığıyla karşı karşıya kaldı. Resmi veriler doğrultusunda ülkenin bütçe açığı 73,8 milyar dolar seviyesine ulaştı. Petrol fiyatlarındaki sert gerileme, devlet gelirlerinde yaklaşık yüzde 20’lik düşüşe yol açarken, Vizyon 2030 kapsamında yürütülen mega projelerin finansmanı kamu maliyesi üzerinde önemli bir baskı oluşturdu.
Petrol gelirlerine dayalı ekonomik modelden uzaklaşmayı hedefleyen Suudi Arabistan, son yıllarda turizm, teknoloji, eğlence ve altyapı yatırımlarına hız vermişti. Ancak küresel enerji piyasalarındaki dalgalanma ve proje maliyetlerindeki artış, bütçe dengesini zorlayan temel unsurlar olarak öne çıktı.
Petrol Fiyatlarındaki Düşüş Devlet Gelirlerini Azalttı
Brent petrol fiyatının 76 dolardan 62 dolara kadar gerilemesi, Suudi Arabistan’ın petrol gelirlerinde ciddi bir azalmaya neden oldu. Petrol gelirleri ülke bütçesinin ana kalemini oluşturduğu için bu düşüş, kamu maliyesine doğrudan yansıdı. Yıllık bazda yaklaşık yüzde 20 oranında gelir kaybı yaşandığı belirtiliyor.
Özellikle 2025’in son çeyreğinde oluşan yaklaşık 25 milyar dolarlık açık, mali disiplin açısından kritik bir eşik olarak değerlendiriliyor. Ekonomi yönetimi, pandemi sonrası toparlanma sürecinde altyapı ve teknoloji yatırımlarına öncelik vermişti. Ancak enerji gelirlerindeki gerileme, bu stratejinin finansmanında yeni riskler doğurdu.
Neom, Qiddiya ve Rise Tower Projelerinin Maliyeti Bekleneni Aştı
Vizyon 2030 stratejisinin en dikkat çekici ayaklarından biri olan Neom projesi, akıllı şehir konseptiyle küresel ölçekte ses getirmişti. Bunun yanında Qiddiya eğlence şehri ve planlanan 2 kilometre yüksekliğindeki Rise Tower gibi projeler, mimari ve teknolojik vizyonlarıyla öne çıkıyor.
Ancak bu projelerin maliyetlerinin öngörülen seviyelerin üzerine çıkması, kamu harcamalarında ciddi artışa neden oldu. Mega projelerin finansmanı için ayrılan bütçenin genişlemesi, petrol gelirlerindeki düşüşle birleşince bütçe açığı büyüdü. Uzmanlara göre bu tablo, projelerin etaplandırılması ya da bazı yatırımların yeniden planlanmasını gündeme getirebilir.
Suudi Arabistan Ekonomisi İçin Kritik Dönemeç
Ekonomistler, Suudi Arabistan’ın ekonomik çeşitlendirme stratejisinin uzun vadede sürdürülebilir olmasının kritik önem taşıdığını vurguluyor. Petrol dışı gelirlerin artırılması, yabancı yatırım çekilmesi ve özel sektörün güçlendirilmesi, bütçe dengesinin yeniden kurulmasında belirleyici olacak.
Öte yandan kamu borçlanma seviyesinin artması ve küresel enerji fiyatlarının dalgalı seyri, kısa vadede mali baskının devam edebileceğine işaret ediyor. Vizyon 2030 hedeflerinin revize edilip edilmeyeceği ve mega projelerde maliyet kontrolünün nasıl sağlanacağı, önümüzdeki dönemde yakından takip edilecek başlıklar arasında yer alıyor.
Suudi Arabistan’ın 2025 bütçe açığı, yalnızca ülke ekonomisi açısından değil, küresel enerji piyasaları ve Orta Doğu’daki ekonomik dengeler açısından da önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
