Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü tarafından açıklanan son veriler, küresel gıda fiyatlarındaki yükselişin hız kesmeden devam ettiğini ortaya koydu. Nisan 2026 verilerine göre FAO Gıda Fiyat Endeksi üst üste üçüncü ayında da artış gösterirken, özellikle bitkisel yağ, tahıl ve et fiyatlarındaki yükseliş dikkat çekti.
Uzmanlar, enerji maliyetleri, Hürmüz Boğazı krizi, kuraklık riski ve küresel arz sorunlarının önümüzdeki dönemde gıda fiyatları üzerinde daha fazla baskı oluşturabileceği uyarısında bulunuyor.
FAO Gıda Fiyat Endeksi Yükselişini Sürdürüyor
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü verilerine göre FAO Gıda Fiyat Endeksi, Nisan ayında bir önceki aya göre yüzde 1,6 yükselerek 130,7 puana ulaştı.
Ayrıca endeks:
- geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2 artış gösterdi,
- son aylardaki yukarı yönlü trendini korudu,
- küresel piyasalardaki maliyet baskısını yeniden gündeme taşıdı.
Ekonomistler, gıda fiyatlarındaki artışın özellikle gelişmekte olan ülkelerde enflasyon baskısını artırabileceğini belirtiyor.
Bitkisel Yağ Fiyatları Son Yılların Zirvesinde
Nisan ayındaki yükselişte en büyük etkiyi bitkisel yağ fiyatları oluşturdu.
FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi:
- aylık bazda yüzde 5,9 yükseldi,
- Temmuz 2022’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Özellikle:
- palmiye yağı,
- ayçiçek yağı,
- soya yağı,
- kolza yağı
fiyatlarında görülen sert artış piyasaları doğrudan etkiledi.
Uzmanlara göre petrol fiyatlarındaki yükselişin biyoyakıt talebini artırması, bitkisel yağ piyasasında ek baskı yarattı.
Tahıl ve Pirinç Fiyatlarında Yeni Artış
Küresel tahıl piyasasında da yükseliş devam ediyor.
FAO Tahıl Fiyat Endeksi:
- aylık yüzde 0,8,
- yıllık yüzde 0,4
oranında artış gösterdi.
Özellikle buğday fiyatlarında:
- ABD’deki kuraklık endişeleri,
- Avustralya’daki düşük yağış beklentileri,
- ekim alanlarının azalacağı tahminleri
etkili oldu.
Mısır fiyatlarında ise:
- Brezilya’daki olumsuz hava koşulları,
- arz sıkışıklığı,
- ABD kaynaklı üretim riskleri
öne çıktı.
Pirinç fiyatları da artan enerji maliyetleri nedeniyle yükselişe geçti.
Hürmüz Boğazı Krizi Gıda Piyasalarını Etkiliyor
Uzmanlar, Orta Doğu’daki gerilimin yalnızca enerji sektörünü değil, küresel tarım piyasalarını da etkilediğini belirtiyor.
Özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan kriz:
- enerji maliyetlerini,
- gübre fiyatlarını,
- lojistik giderlerini,
- tarımsal üretim maliyetlerini
artırıyor.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Başekonomisti Máximo Torero, mevcut küresel tarım-gıda sisteminin direnç gösterdiğini ancak enerji maliyetlerinin önümüzdeki süreçte fiyat baskısını büyütebileceğini ifade etti.
Et Fiyatlarında Tarihi Zirve
Nisan ayında dikkat çeken bir diğer gelişme ise et fiyatlarında yaşandı.
FAO Et Fiyat Endeksi:
- aylık yüzde 1,2,
- yıllık yüzde 6,4
oranında yükselerek rekor seviyeye ulaştı.
Artan yem maliyetleri ve küresel üretim baskısı nedeniyle kırmızı et fiyatlarında yeni zam riskinin sürdüğü belirtiliyor.
Şeker ve Süt Ürünlerinde Gerileme
Küresel piyasada tüm ürünlerde yükseliş yaşanmadı.
FAO verilerine göre:
- süt ürünleri fiyatları yüzde 1,1 düştü,
- şeker fiyatları ise aylık yüzde 4,7 geriledi.
Şeker fiyatlarında yıllık düşüşün yüzde 21’i aşması dikkat çekti.
Uzmanlar, Brezilya’daki üretim artışının şeker fiyatlarındaki gerilemede etkili olduğunu belirtiyor.
Küresel Gıda Enflasyonu Yeniden Gündemde
Ekonomi çevreleri, gıda fiyatlarındaki yükselişin:
- küresel enflasyonu,
- tüketici harcamalarını,
- üretim maliyetlerini,
- tedarik zincirlerini
yeniden baskı altına alabileceğini değerlendiriyor.
Özellikle enerji ve tarım bağlantısının giderek daha kritik hale geldiği belirtiliyor.
