ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da yaptığı açıklamayla otomobillere yönelik federal sera gazı emisyon standartlarını ve “Tehlike Tespiti” (Endangerment Finding) kararını yürürlükten kaldırdıklarını duyurdu. Karar, ABD otomotiv sektörü, çevre politikaları ve araç fiyatları açısından tarihi bir adım olarak değerlendiriliyor.
ABD Çevre Koruma Ajansı United States Environmental Protection Agency tarafından yapılan açıklamada, 2009 yılında kabul edilen ve sera gazlarının insan sağlığı ile refahı için tehdit oluşturduğunu bilimsel verilerle ortaya koyan düzenlemenin iptal edildiği bildirildi. Ayrıca 2012–2027 model yılları ve sonrasındaki araçlar için uygulanan federal sera gazı emisyon standartlarının da kaldırıldığı duyuruldu.
Tehlike Tespiti (Endangerment Finding) Neden Önemliydi?
Söz konusu düzenleme, eski ABD Başkanı Barack Obama döneminde 2009 yılında yürürlüğe girmişti. 200 sayfayı aşkın bilimsel araştırmaya dayanan bu karar, araç egzoz emisyonlarından enerji santrallerine kadar birçok alanda karbon salımını sınırlayan düzenlemelerin hukuki temelini oluşturuyordu.
Tehlike Tespiti’nin kaldırılmasıyla birlikte, özellikle ulaşım sektörüne yönelik karbon sınırlamaları da ortadan kalkmış oldu. Ulaşım sektörü, ABD’de en büyük sera gazı kaynağı konumunda bulunuyor.
Start-Stop Sistemi ve “Off-Cycle” Krediler de Kaldırıldı
Yeni düzenleme kapsamında, araç trafikte durduğunda motoru otomatik olarak kapatan ve tekrar harekete geçildiğinde yeniden çalıştıran start-stop sistemi için üreticilere sağlanan teşvik kredileri de iptal edildi. Bu sistem, yakıt tüketimini ve emisyonu azaltmayı amaçlayan uygulamalardan biri olarak biliniyordu.
EPA açıklamasına göre tüm “off-cycle” krediler kaldırıldı. Bu krediler, üreticilerin emisyon hedeflerini karşılamasına yardımcı olan teşvik mekanizmalarını içeriyordu.
Trump, alınan kararın 1,3 trilyon doların üzerinde düzenleyici maliyeti ortadan kaldıracağını ve bunun otomobil fiyatlarının düşmesine katkı sağlayacağını savundu. Özellikle “ABD’de otomobil fiyatları düşecek mi?” ve “Trump emisyon kararı araç piyasasını nasıl etkiler?” soruları arama motorlarında öne çıkmaya başladı.
Çevre Örgütleri Uyarıyor: Emisyonlar Artabilir
Karara çevre kuruluşlarından sert tepki geldi. ABD merkezli Environmental Defense Fund, düzenlemenin iptal edilmesinin önümüzdeki 30 yıl içinde ABD’nin sera gazı emisyonlarını yüzde 10 artırabileceğini öne sürdü. Aynı analizde, 2055 yılına kadar 58 bin erken ölüm ve 37 milyon ek astım vakası riskine dikkat çekildi.
Bilimsel çalışmalara göre küresel sıcaklık artışı sanayi öncesi döneme kıyasla yaklaşık 1,4 dereceye ulaşmış durumda. Mevcut politikalarla yüzyıl sonunda 2,6 derece civarında bir artış olabileceği öngörülüyor. Uzmanlar, 1,5 derece hedefinin aşılmasının aşırı hava olayları, orman yangınları ve deniz seviyesi yükselmesi riskini artırabileceğini belirtiyor.
Hukuki Süreç Başlayabilir
Kararın ardından Gavin Newsom ve bazı Demokrat siyasetçiler, düzenlemeye karşı dava açacaklarını açıkladı. Hukuk uzmanları, konunun nihayetinde ABD Yüksek Mahkemesi’ne kadar taşınabileceğini ifade ediyor.
Trump, ikinci başkanlık döneminde ABD’yi yeniden Paris İklim Anlaşması’ndan çekmişti. ABD, Çin’in ardından dünyanın en büyük ikinci sera gazı yayıcısı konumunda bulunuyor. Ancak sanayi devriminden bu yana atmosfere en fazla karbon salan ülke olma özelliğini sürdürüyor.
Yeni karar, otomotiv sektörü, çevre politikaları ve küresel iklim mücadelesi açısından uzun süre tartışılacak gibi görünüyor. Hem ekonomik hem de çevresel etkileri, önümüzdeki yıllarda daha net şekilde ortaya çıkacak.
