Ortadoğu’daki çatışmalar ve artan petrol fiyatları, küresel piyasaları sallarken dolar/TL kuru Türk Lirası karşısında tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, finansal piyasaları dengelemek amacıyla savaş süresince yaklaşık 12 milyar dolar harcadı. Peki, piyasalarda neler oluyor ve Merkez Bankası hangi adımları attı? İşte ayrıntılar.
Dolar/TL Rekor Seviyeye Ulaştı
Dolar/TL kuru, 44,0780 lira ile tarihî bir zirveye çıktı. Son günlerde yatay bir seyir izleyen Türk Lirası, dört günlük dirençten sonra bu seviyeyi gördü.
Finansal analistler, doların Türk Lirası karşısında değer kazanmasının nedenlerini şu şekilde özetliyor:
Ortadoğu’daki gerilim ve savaş riskinin artması
Küresel petrol fiyatlarının yükselmesi
Güvenli liman talebinin dolar lehine güçlenmesi
Ortadoğu Gerilimi ve İran Saldırıları
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışmalar, yedinci gününde sürüyor. Tahran yönetimi, Körfez bölgesinde yeni füze ve insansız hava aracı saldırılarına başladı. Bu gelişmeler, yatırımcılar arasında belirsizlik yaratarak küresel piyasalarda oynaklığı artırdı.
ABD Başkanı Donald Trump ise İran’daki lider değişim sürecine dair yorumlarda bulundu ve bu açıklamalar piyasalarda dalgalanma yarattı.
Petrol Fiyatlarındaki Artış ve Enflasyon Endişesi
Ortadoğu’daki gerilim, petrol fiyatlarını yukarı çekti. Yükselen petrol maliyetleri, özellikle petrol ithalatına bağımlı ekonomilerde enflasyon endişelerini artırdı.
Ekonomistler, petrol fiyatlarının yükselmesinin:
Küresel enflasyon beklentilerini tetiklediğini
ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimi planlarını ertelediğini
Avrupa para birimlerinde değer kaybına yol açtığını
vurguluyor.
Fed Faiz İndirimi Beklentileri Ertelendi
Daha önce Temmuz ayında beklenen Fed faiz indirimi beklentileri, Eylül veya Ekim ayına ertelendi. Bu durum, doların euro karşısında değer kazanmasında etkili oldu. Analistler, Avrupa ekonomilerinin Ortadoğu petrolüne yüksek bağımlılığının da doların güçlenmesinde rol oynadığını belirtiyor.
Merkez Bankası’ndan Piyasa Adımları
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), İran savaşının tetiklediği dalgalanmayı sınırlamak için iki önemli adım attı:
1 hafta vadeli repo ihalelerine ara verildi
Türk Lirası uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemleri başlatıldı
Bu uygulama ile dövize ihtiyaç duyan şirketler, doğrudan serbest piyasaya yönelmek yerine Merkez Bankası üzerinden döviz temin edebiliyor. Ekonomistler, bu adımın piyasadaki döviz talebini dengelemeyi hedeflediğini ifade ediyor.
Türkiye 12 Milyar Dolar Harcadı
TCMB, döviz rezervlerinden yaklaşık yüzde 15’e denk gelen 12 milyar doları kullanarak Türk Lirası’nın istikrarını korumaya çalıştı. Bu hamle, liranın daha fazla değer kaybını önlemek ve piyasalara güven vermek için atılmış kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Piyasalarda Beklenen Etkiler
TL’nin daha fazla değer kaybını sınırlamak
Döviz piyasasında istikrar sağlamak
Yatırımcı güvenini desteklemek
Ekonomistler, bu adımların kısa vadede piyasaları rahatlatabileceğini ancak uzun vadeli çözümün jeopolitik risklerin azalması ve petrol fiyatlarının dengelenmesi ile mümkün olacağını belirtiyor.
